EOQ kategorileri ve personel belgelendirme programları

EOQ personel belgesi seçerken önce yönetim alanını, sonra görev kategorisini belirleyin. Tetkik görevlisi, sistem yöneticisi ve aday kategori aynı yetkinliği ifade etmez. TSE’nin 2026 eğitim kitabı bu başvurular için öğrenim, eğitim, iş ve tetkik deneyimini ayrı ayrı açıklar. s94–101

EOQ tanınması neyi gösteriyor?

TSE’nin yayımladığı EOQ tanınma belgesi; kalite, çevre, iş sağlığı ve güvenliği, gıda güvenliği, bilgi güvenliği, enerji ve risk yönetimi alanlarını sayar. 30 Ağustos 2024 tarihli belge, Temmuz 2029’a kadar geçerlilik belirtir. Bu, adı geçen tanınma belgesinin kapsamıdır; her kurs katılımcısına aynı kapsamda EOQ personel belgesi verildiği veya her ülkede her işe otomatik kabul sağlandığı anlamına gelmez. EOQ Recognition Certificate görseli

Eğitim kitabındaki koşullar ile özel program aynı değil

2026 kitabında kalite, çevre ve İSG tetkik görevliliği için asgari ön lisans, dört yıl tam zamanlı iş deneyimi ve bunun iki yılının ilgili sistem faaliyetlerinde olması istenir; ön lisans mezunlarının toplam deneyimi altı yıldır. İlgili sistem tekniklerinde 150 saat eğitim ve ayrıca en az 40 saat tetkik/baş tetkik görevlisi eğitimi belirtilir. Son üç yılda, en az dört tam dış tetkiki içeren en az 20 günlük pratik tetkik deneyimi şartı yer alır. s94

Buna karşılık 10 Mayıs 2022/0 revizyonlu özel KYS programı 40 saat sistem eğitimi ve buna ek 40 saat tetkik eğitimi yazar. İş deneyimini dört yıl olarak düzenler; sonraki deneyim paragrafında alternatif tetkik ve tanıklık yolları bulunur. Kitaptaki 150+40 saat ve dört/altı yıl ayrımını bu programın aynı cümlesi gibi aktarmak doğru olmaz. Genel kitabın özel programı hangi hükümle değiştirdiği incelenen metinlerde kesinleşmiyor. Buradaki rakamlar kaynak karşılaştırmasıdır; tek bir güncel kabul listesi olarak kullanılmamalıdır. PBM-BP-KY-003, s.9–10

Kitaptaki aday tetkik görevlisi yolu, deneyim şartları dışındaki koşulları karşılayanlara yöneliktir. Aday belgesini tam tetkik görevlisiyle aynı unvan gibi sunmayın. Eğitim kaydını, iş deneyimini ve tetkik kayıtlarını ayrı hazırlayın; başvurulan rolün değerlendirmesini kolaylaştırın.

Yönetici ile tetkikçi farkı

Sistem yöneticisi yolu, sistemin kurulması ve işletilmesine yönelik yetkinlikleri esas alır. Kitabın kalite sistem yöneticisi için verdiği örnekte asgari ön lisans, dört yıl iş deneyimi, iki yıl kalite yönetim sistemi deneyimi ve en az 160 saat ilgili eğitim bulunur. Tetkik görevlisinin dış tetkik günlerini yönetici başvurusuna aynen taşımayın. s100

Gıda güvenliğinde öğrenim alanı ve deneyim süresi ayrıca tanımlanır. Örneğin tetkik görevlisi için 150 saat gıda güvenliği/HACCP eğitimi, ek 40 saat tetkikçi eğitimi ve son üç yıldaki dış tetkik koşulları farklıdır. Genel kalite yolunun bütün rakamlarını bu programa uygulamak hatalı olur. s94–95 ve101

Sınav başarı belgesi ile vasıflandırma dosyasını ayırın

13 Haziran 2025/4 revizyonlu EOQ formu, D bölümündeki sınav kategorileri için ön şart aranmadığını belirtirken başarı çıktısının vasıflandırma belgesi olmadığını da açıkça söyler. Sınav için F.1 ekleri eğitim/sınavdan önce sunulur. Belge kategorisi ise E bölümünde ayrıca seçilir; F.2 dosyası eğitim ve deneyim kanıtlarını role göre genişletir. D bölümündeki ifadeyi “öğrenim ve deneyim olmadan tam tetkikçi belgesi alınır” şeklinde okumayın. PBM-FR-MR-007, D, E ve F.1–F.2.

Aynı form, E bölümündeki vasıflandırma eklerinin sınavdan itibaren en geç bir yıl içinde sunulmasını belirtir. 2022 KYS programının 4.5.1 maddesi de belgelendirme şartlarının ve bunların kanıtlarının sınavdan itibaren en geç bir yıl içinde tamamlanmasını düzenler; 4.4 maddesindeki sınav öncesi evrak ayrı aşamaya aittir. İSG programının 4.5.1 maddesi ise ön şart kanıtları kontrol edilip uygun bulunan başvuruların sınava alınmasını ayrıca açıklar. Başvurunuzun yalnız sınav mı yoksa vasıflandırma mı olduğunu ve programın güncel duyurusundaki evrak takvimini birlikte kontrol edin. PBM-FR-MR-007, E açıklaması. PBM-BP-KY-003, m.4.4 ve 4.5.1. PBM-BP-IS-003, m.4.4 ve 4.5.1.

Gıda güvenliği personel formu ise sınav bakımından öğrenim şartını özellikle korur; genel EOQ formundaki ifade bu alana aynen taşınamaz. Ayrıca başarı veya vasıflandırma belgesi alınması, dış tetkikçi olarak otomatik atanmak değildir. İncelenen formlar, tetkikçi havuzuna kabul ve atama yetkisinin başvurulan sistem belgelendirme kuruluşunda olduğunu ve ilave kayıt istenebileceğini belirtir. PBM-FR-GY-001, 14.05.2024/2, D–E açıklamaları. PBM-FR-MR-007, D–E dış tetkikçi atama açıklamaları.

Başvuru ve sonuç takibi

İlgili sınav duyurusuyla program adını karşılaştırın; TSE belgesi, EOQ belgesi ve eğitim katılım çıktısından hangisinin talep edildiğini netleştirin. Diploma, eğitim saatleri ve deneyim kayıtlarını başvurunun istediği biçimde sunun. Ücret veya tek bir eğitimi tamamlama, bütün personel şartlarının karşılandığını tek başına göstermez.

Sınav sonucu veya belgelendirme kararına itiraz, TSE’nin personel itiraz talimatındaki süreçle yapılır. Belgenin devamı ve aday kategoriden geçiş için kendi programınızdaki koşulları izleyin. Bu rehber 2026 kitapçığını, yayımlanan EOQ tanınma belgesini, başvuru formlarını ve sürümü belirtilen özel programları birlikte karşılaştırır; tüm EOQ kategorilerinin ayrı program hükümlerini tek bir kurala indirgemez. m4.1–4.4

İlk başvuru, adaylıktan geçiş ve yenileme üç ayrı dosyadır

KYS programında ilk tetkikçi başvurusunun deneyimi 4.4.1.3 maddesinde, aday tetkikçiden geçiş 4.8.2 maddesinde düzenlenir. Geçiş maddesi belge dönemi içinde üç tam sistem tetkiki içeren, en az dokuz günü sahada olmak üzere 15 günlük deneyim veya belirtilen iki günlük şahitli saha değerlendirmesi yolunu anlatır. Gelişim ve diğer geçiş şartları da ayrıca korunur. İlk başvurudaki 20 gün ifadesini aday belgesi olan kişinin geçişi için tek otomatik kural saymayın. KYS programı, s.10 ve24

Mevcut tetkikçinin belgesini yenilemesi de adaylıktan geçişle aynı talep değildir. KYS programı yenilemede tetkik faaliyetlerini ve mesleki gelişimi role göre düzenler. İSG programının yenileme ve geçiş başlıkları ise kendi metni üzerinden okunmalıdır. Belge adını, geçerlilik dönemini ve talep edilen yeni rolü başvurunun başına yazın. KYS programı, s.19–24 İSG programı, s.32–37

Belge süresi tablosunda da kaynak içi fark var

10 Mayıs 2022/0 İSG programının 30. sayfasındaki tabloda yönetim temsilcisi için altı, aday yönetim temsilcisi için üç yıl görünürken hemen altındaki açıklama bu iki süreyi ters verir. Bu fark sayfa görüntüsünde de bulunuyor. Buradan yönetim temsilciliği için tek kesin süre seçip yayımlamıyoruz. Başvurunuzun rolünü ve uygulanan sürümü ilgili birimle netleştirirken, elinizdeki belgenin üzerinde yer alan geçerlilik tarihini de ayrıca izleyin. Bu çelişki, programdaki her rolün bütün sürelerinin aynı ölçüde belirsiz olduğu anlamına gelmez. PBM-BP-IS-003, s.30

Dosya hazırlığında önce seçilen alan ve rolü, sonra sınav/vasıflandırma/geçiş işlemini belirlemek gerekir. Kaynaklarda farklı rakamlar bulunuyorsa her rakamın hangi metne ve maddeye ait olduğunu kaydedin. Tam metinlerdeki koşulları birleştirerek kendiniz yeni bir başvuru standardı üretmeyin. Adaylıktan geçiş rehberi ve deneyim kayıtları rehberi bu iki dosyayı ayrı açıklar.

BGYS personel programında sınav ve belge süreleri

13 Haziran 2025/1 BGYS programı dört kişi kategorisini kapsar: yönetici, tetkikçi ve bunların aday rolleri. Yazılı sınav için 60 dakika; olayın hazırlanması için 20 ve sunumu için 10 dakika belirtilir. Yazılı ve sözlü bölümlerin her birinde en az 60 puan gerekir. Başarısız olunan bölümden bir kez ücretsiz tekrar tanımlanır; ikinci başarısızlıkta ilk belgelendirme şartları geçerlidir. Bunlar adı ve sürümü belirtilen BGYS personel programının koşullarıdır, bütün EOQ sınavlarına genellenmez. PBM-BP-BGYS-002, m.4.5.2.1, s.14

Programın belge süresi tablosunda yönetici/tetkikçi için üç, aday yönetici/aday tetkikçi için altı yıl vardır. Bu süreler kişinin sertifikasına aittir; kuruluşun ISO 27001 belgesinin süresi gibi aktarılmamalıdır. Belgelendirme kararı ön koşul kanıtları ve sınav sonucuyla birlikte komite sürecinden geçer. Sadece ödeme yapmış olmak veya sınav tarihini formda yazmak belge düzenlendiğini göstermez. Program, s.18

BGYS yenilemesinde genel cümleyi rol şartlarından ayırmayın

Programın 19.sayfası belge bitiminden sonraki iki yıl içinde yeniden başvuru imkânını anlatır. Bu pencere süresi dolan belgeyi iki yıl daha geçerli yapmaz. Aynı sayfadaki yeniden eğitim ve sınav aranmamasına ilişkin genel açıklama, devamındaki rol koşullarıyla birlikte okunmalıdır: tetkikçide faaliyet kanıtına ek mesleki gelişim veya sınav alternatifi; yöneticide ise deneyim, mesleki gelişim ve sınav olarak verilen üç ölçütten en az ikisi düzenlenir. “Herkes koşulsuz ve sınavsız yeniler” sonucu çıkarılamaz. Program, m.4.6–4.6.3, s.19–21

Aday kategoriden geçişte belge tarihinden sonraki üç yıl içinde başvuru ile daha sonraki başvuru ayrı anlatılır; sonraki yol için iki günlük ilgili eğitim de belirtilir. Hangi rolü talep ettiğinizi ve belge tarihini dosyanın başında yazın, ardından ilgili geçiş maddesinin bütün koşullarını karşılaştırın. BGYS programında gözetim yapılmadığının belirtilmesi de diğer personel programlarının aynı şekilde işlediği anlamına gelmez. Program, m.4.6.2,4.6.4 ve 4.7, s.20–22