Gümrüklerde İthal Araç İncelemesi

Gümrükteki araç incelemesini, aracın tip onayını veya muafiyet kararını temin etmekten ayrı planlayın. TSE’nin 30 Temmuz 2026 tarihli ULM-03-PR-01-003 prosedürü; firma yetkilendirmesi, dosya kontrolü, sahada araç incelemesi ve sonucun gümrüğe gönderilmesini düzenler. Başvuruya başlamadan aracınızın onay türünü ve gümrüklü sahasını belirleyin. Prosedür, 4.1–4.3.

1. Firma adına işlem yetkisini tamamlayın

Başvuru sahibinin işlem yapacağı firma adına TSE 360’ta yetkilendirilmesi gerekir. Yetki talebindeki belgeler sisteme yüklenir ve talep elektronik imza ile oluşturulur. Yetkilendirilmiş kişi başvuruyu yine TSE 360 üzerinden yapar; başvuru, ithalatın gerçekleşeceği gümrüklü sahanın tanımlı olduğu birime düşer. Eski hizmet sayfalarındaki sistem anlatımını güncel prosedür yerine kullanmayın. 4.2 ve 4.3.

2. Araçları tek dosyada gelişi güzel birleştirmeyin

Prosedür, başvuruyu gümrük beyannamesi, başvuru türü ve araç tipi bakımından ayırır; dizel ve diğer yakıt türleri için ayrı başvuru öngörür. Aynı tip adına rağmen tip onay numarası farklıysa ayrı başvuru yapılır; bu ayrımda kapsam genişletme hanesi dikkate alınmaz. Araç listenizi hazırlarken tip onayı, yakıt ve beyanname alanlarını karşılaştırmanız dosya ayrımını kolaylaştırır.

Başvuru türüne göre istenen evrak TSE 360’ta belirtilir. AT münferit onaylı başvuruda onay belgesi ve Türkçe çevirisiyle birlikte imal tarihini gösteren belgeye ilişkin özel düzenleme bulunur; ay ve yıl araç etiketinden tespit edilebiliyorsa ayrıca imal tarihi belgesi istenmez. Bu istisnayı diğer zorunlu belgelerin kaldırıldığı şeklinde yorumlamayın. 4.1 ve 4.3.

Menşe ve seri başvurunun temsilcilik sözleşmesini ayrıca kontrol edin

Aynı gümrük beyannamesinde bulunmak, farklı ülkelerde üretilmiş araçları tek başvuruda birleştirmeye yetmez. 13 Şubat 2026 revizyonlu ithal araç inceleme talimatı, bir başvuruda tek üretim ülkesi bilgisi kullanılmasını ve farklı ülkelerde üretilen araçların ayrı başvuru olarak değerlendirilmesini öngörür. Talimatta yeni başvuruya ilişkin ücretlerin yeniden tahakkuk edeceği de belirtilir. Araç listenizde menşe bilgisini, tip onayını ve beyannameyi birlikte eşleştirin. ULM-03-TL-01-002, rev.13.02.2026/17, 4.10, s.3.

AT Tip Onaylı–Seri kapsamındaki başvuruların temsilcilik sözleşmesi ayrı bir kontroldür. Talimatın 4.9 maddesi, 1 Mayıs 2024’ten itibaren ULM-03-FR-01-017 veya en az aynı şartları içeren üretici sözleşmesini esas alır; bayilik sözleşmesini kabul etmez. Aynı maddede 1 Ocak 2025 itibarıyla distribütörlük sözleşmelerinin apostilli olması gerektiği yazılıdır. Kayıtlı sözleşme elektronik klasörden incelenir; ilk kez sunulan sözleşme kayda alınır ve uzman gerekli görürse başvuruya eklenmesini ister. Bu koşulu tüm münferit ithal araç işlemlerine genellemeyin. ULM-03-TL-01-002, 4.9, s.3.

3. CoC ve araçları incelemeye hazır bulundurun

Elektronik olarak yüklenen evrak genel olarak ayrıca basılı iletilmez; saha incelemesinde ihtiyaç duyulan uygunluk belgeleri, yani CoC’ler istisnadır. İnceleme uzmanının istediği araçların CoC’lerini basılı hazır bulundurun. Nakliye için sökülmüş araçlarda, prosedürdeki koşullara göre seçilen araçlardan en az birinin tam araç hâline getirilmesi gerekir. Muafiyet kapsamındaki belirli montaj güçlükleri ayrıca değerlendirilir. 4.3–4.6.

4. Uygunsuzluk bildirimindeki süreyi kaçırmayın

Ön incelemede uygunsuzluk TSE 360 üzerinden bildirilir ve giderilmesi için otuz günü aşmayan süre verilir. Bu, bütün dosyalara otomatik otuz gün tanındığı anlamına gelmez; kendi bildiriminizdeki süreyi izleyin. Revizyona gönderilmiş başvurular dosya sonuçlandırma sürelerine dâhil değildir. Bu nedenle prosedürdeki inceleme sürelerini toplam teslim garantisi olarak kullanmayın. 4.4.

5. İnceleme sonucunu ve muafiyet yolunu ayrı takip edin

İşlem sonuçlandırıldığında araç bilgileri sistemden ilgili gümrüğe elektronik olarak gönderilir. Kapsam dışı veya muafiyet başvurularında önce Araç Tip Onay Hizmetleri Müdürlüğündeki değerlendirme, ardından TSE 360 üzerinden uygunluk yazısı işlemi bulunur. Muafiyet gerekçenizin kabul edildiğini yalnızca başvuru yaptığınız için varsaymayın; ilgili karar ve nihai işlem sonucunu dosyanızda saklayın. 4.8 ve 4.10.

Gümrükte kaç araç incelemeye hazır olmalı?

30 Temmuz 2026 revizyonlu prosedür, başvurudaki araç sayısına göre fiziki inceleme için asgari seçim açıklar: 1–9 araçta 1, 10–74 araçta 2, 75–149 araçta 3 ve 150 veya daha fazla araçta 5 araç. Bunlar firmanın istediği araçları seçebileceği anlamına gelmez; sistem/inceleme birimi seçimi ve gerektiğinde diğer araçların kontrolü söz konusudur. En az bir seçilmiş aracın montajı tamamlanmış olmalıdır; demonte araçlara ilişkin özel muafiyet ve teknik imkânsızlık koşulları ayrıca değerlendirilir. Prosedür, fiziki inceleme; s.3–4.

Hazırlıkta seçilen araçların yerini, anahtar/erişim durumunu, tip onay numarasını ve CoC belgesini aynı listeye bağlayın. Araçların gümrük sahasında bulunması, gerekli kontrollerin yapılabileceği biçimde hazır olduğu anlamına gelmez. İlk inceleme dahil üçüncü fiziki incelemede hâlâ gerekli hazırlık veya eksiklerin tamamlanmadığı durumda prosedür olumsuz sonuç öngörür. Belge tamamlama süresini sınırsız tekrar ziyaret hakkı olarak değerlendirmeyin. Prosedür s.5.

İç işlem süresi ile toplam başvuru süresi

Prosedürdeki üç günlük görevlendirme ve on iki günlük inceleme adımları kurumun iş akışındaki sürelerdir. Bunları toplayıp her firmanın aracının on beş günde sonuçlanacağını söylemek doğru olmaz. Eksik belge bildirimleri, revizyonlar, fiziki hazırlık ve gerektiğinde deney ayrı aşamalardır. Belge eksikliğinin tamamlanmasında TSE360 bildirimiyle başlayan en fazla 30 günlük süre ve en fazla altı belge revizyonu açıklanır; kendi bildiriminizdeki son tarihi esas alın. Prosedür s.3.

EMC numunesi ile kalan araçların işlemi

EMC/EMU için asıl ve şahit araçlar TSE tarafından seçilir; numune araç işlemi için ayrı TSE360 başvurusu gerekir. Numunenin laboratuvara teslimi ve TSE laboratuvarında ilgili ücret koşulunun tamamlanması üzerine kalan partinin işlemleri sürdürülebilir; dış laboratuvar için prosedürde teslim koşulu ayrıca anlatılır. Bu durum numune aracın deneyinin olumlu kabul edildiği anlamına gelmez. Prosedür s.7–8.

Olumsuz EMC raporunda 5 iş günü içinde itiraz yolu açıklanır. İtiraz dilekçesi/gerekçe, asıl numunenin alınması ve şahidin laboratuvara teslimi birlikte takip edilir. Şahit numune de olumsuzsa ilgili sonuç olumsuz düzenlenir. Araç parçası ithalatında kullanılan 15 iş günlük süreyi bu dosyaya aktarmayın. Daha önce olumsuz bulunan araç tipinin sonraki başvurusunda da prosedürdeki yeniden deney koşulu vardır; yalnız farklı partiye bölmek önceki teknik sonucu ortadan kaldırmaz. Prosedür s.8–10.

CoC, temsilcilik ve düzeltme belgelerindeki ayrıntılar

CoC'deki tam aracın üretim tarihi ile bileşenlerin üretim tarihleri aynı bilgi değildir. Seri AT başvurusundaki imalatçı–distribütör sözleşmesini sıradan bayilik sözleşmesiyle karşılamayın. Talimat, üretim ülkesinin başvuru ayrımına etkisini ve münferit işlemlerde araç başına başvuruyu da açıklar. Dosyadaki her aracı aynı sözleşme ve onay kapsamına bağlayabildiğinizden emin olun. 13 Şubat 2026 revizyonlu talimat, s.1–4.

Gümrükte elleçleme için izin gerekiyorsa önceki TSE incelemesinde bulunan uygunsuzluğu kapsayan izin aranır. Genel bir işlem izni, üründeki her değişikliğin kabul edildiği anlamına gelmez. Talimatta TSE'nin Türkçe kullanma kılavuzunu bu incelemede kontrol etmeyeceğinin yazması da piyasaya arzda kılavuz gerekmeyeceği sonucu doğurmaz. Talimat s.2.