İçindekiler11 bölüm

Başlamadan önce
Su ayak izi çalışmasını yalnız yıllık su faturasının toplamıyla sınırlamayın. TSE hizmeti, ürün ve hizmetlerin değer zincirindeki su kullanımını ve çevresel etkilerini TS EN ISO 14046 kapsamında ele alır. ISO’nun açık kapsam özeti de ürün, proses ve kuruluşlar için yaşam döngüsüne dayalı değerlendirme tarif eder. TSE, Bilgi; ISO, Abstract
Değerlendirmenin sorusunu ve sınırını seçin
TSE’nin örnekleri tek bir işlemden ürüne ve kuruluşa kadar farklı çalışma sınırları gösterir. Üretim miktarı veya başka bir fonksiyonel birimle ilişki kurulabilir; suyun nereden ve ne zaman alındığı etkinin değerlendirilmesinde önemlidir. TSE, Bilgi
İlk görüşmede hangi soruya cevap aradığınızı belirtin: ürünün yaşam döngüsü etkisi mi, belirli prosesin su kullanımı mı, yoksa kuruluşun suya bağımlılığı mı? Farklı amaçlarla hazırlanmış sonuçları açıklama yapmadan aynı gösterge gibi karşılaştırmayın.
Miktar verisiyle etki değerlendirmesini ayırın
ISO 14046’nın açık özeti, sonuçların tek bir değer veya etki göstergesi profili olabileceğini belirtir. Su kalitesini etkileyen hava ve toprak emisyonları değerlendirmeye dahil edilebilir; bu bütün hava/toprak emisyonlarının su ayak izi olduğu anlamına gelmez. ISO, Abstract
Hazırlık önerimiz; su kaynağı, tüketim dönemi, üretim faaliyeti ve mevcut kalite/atıksu verilerinin hangi sınıra ait olduğunu kayıt altına almaktır. Bir tesisin toplam su kullanımını, ürünün bütün yaşam döngüsünü kapsayan sonuç gibi sunmayın. Etki modelini ve kullanılacak verilerin yeterliliğini çalışmayı yürüten uzmanla belirleyin.
Veri talebini tesisin su akışına göre düzenleyin
Çalışmaya hazırlık için suyun tesise girişini, kullanıldığı prosesleri, yeniden kullanım noktalarını ve çıkışını gösteren basit bir akış çizelgesi hazırlayabilirsiniz. Her kayda yer, dönem ve birim ekleyin. Şebekeden alınan miktar, üretimde kullanılan miktar ve arıtılan atıksu miktarı farklı soruları yanıtlar; aynı toplamın farklı adlarla tekrar yazılması veri bütünlüğü sağlamaz.
Bu çizelge bizim hazırlık önerimizdir; ISO 14046'nın bütün teknik veri ve model koşullarını tanımlamaz. Amacı, raporu hazırlayacak ekibin hangi kaydın ölçüm, hangisinin hesap ve hangisinin henüz eksik olduğunu görmesini sağlamaktır. Su kullanımıyla ilişkili çevresel etkiyi belirlemek için yer ve zaman bağlamı da gerekir. TSE, su kullanımının çevresel bağlamı
Örneğin iki tesiste aynı miktarda su kullanılması, su ayak izi etkisinin eşit olduğunu tek başına göstermez. Ya da üretim düşerken yıllık su alımının azalması, ürün başına iyileşme olduğunun doğrudan kanıtı değildir. Bu örneklerde amaç bir etki sonucu hesaplamak değil, miktar ile değerlendirme sonucunu birbirinden ayırmaktır.
Tedarikçi verisi eksikse ne hazırlanabilir?
Kapsamınıza giren tedarik verisini ürün, üretim yeri, dönem ve veri kaynağıyla isteyin. Tedarikçi yalnız yıllık toplam veriyorsa bunun hangi ürünleri veya tesisleri kapsadığını sorun; ürününüze ait değer gibi doğrudan aktarmayın. Bilgi gelmediyse kaydı boşluğun nedeni ve takip sorumlusuyla açık tutun.
Hazırlık dosyasında “ölçüm mevcut”, “hesaplama dayanağı mevcut”, “tedarikçiden bekleniyor” gibi durum alanları kullanabilirsiniz. Bu durumlar teknik kabul sınıfları değildir. Tahmin veya ikincil veri kullanılmasının uygunluğunu çalışmanın yöntemi belirler; okuyucunun kendi başına rastgele katsayı eklemesi için bir izin oluşturmaz.
Teslim görüşmesinde eksik verilerin rapor sonucuna nasıl yansıtıldığını ve değerlendirmenin sınırlarını açıklamasını isteyin. Yalnız bir sonuç sayısı almak yerine bu sayının hangi ürün, yer, dönem ve kapsamı temsil ettiğini anlamanız gerekir.
Raporlama ile sonuçların etiketlenmesini karıştırmayın
ISO’nun kapsam özeti raporlamayı içerir; sonuçların etiket veya beyan biçiminde iletişimini aynı standardın kapsamı dışında bırakır. Bu yüzden rapor edinmek, ürün üzerine herhangi bir çevresel üstünlük ifadesi yazma hakkının kendiliğinden oluştuğunu göstermez. ISO, Abstract, son paragraf
Talep edilen çıktıda rapor sınırı, yöntem, veri dönemi ve değerlendirme türünün açıklanmasını isteyin. Ticari kullanımdan önce kullanacağınız iddianın raporun gerçekten gösterdiği sonuçla uyumunu kontrol edin.
İhtiyacınıza uygun TSE hizmetini isteyin
TSE eğitim, çalıştay, raporlama ve doğrulama seçeneklerini ayrı sayar. Başvuru ve doküman bölümleri inceleme tarihinde güncelleniyor olarak görünmektedir. TSE, Bilgi, Dokümanlar ve Başvuru
Bu nedenle ilk temasınızda beklenen hizmeti açık söyleyin: ekip eğitimi, rapor hazırlanması veya hazırlanmış çalışmanın değerlendirilmesi. Kamu sayfasında bulunmayan evrak listesi, teknik kabul eşiği veya kesin sonuçlanma süresini genel bir rehberden kopyalamayın. Mevcut veri dosyanız ve beklediğiniz çıktı üzerinden güncel kapsamı resmî birimle belirlemek daha somut bir başlangıçtır.
Rapor hazırlama ve doğrulamanın ücret toplamı aynı değildir
12 Ocak 2026/58 tarifesinin su ayak izi çizelgesinde raporlama ve doğrulama ayrı satırlardır. Toplam hesabında raporlama; hizmet, ulaşım ve konaklamayla açıklanırken doğrulamada belge ve talep edilirse İngilizce belge kalemi de bulunur. Rapor hazırlama teklifini, doğrulama dahilmiş gibi karşılaştırmayın. Muayene gözetim tarifesi, Çizelge 4.12, Not 4–5.
Teklif öncesi çalışma hazır mı, hangi sınır ve dönem için hazırlanmış, beklenen çıktı rapor mu değerlendirme sonucu mu; bunları yazın. Kaynak dosyanın sürümü değiştiyse eski teklifin hangi çalışmayı tarif ettiğini yeniden karşılaştırın. Aynı başlık altında sunulan iki fiyat farklı çıktılara ait olabilir.
Birden fazla takvim yılı için aynı incelemede doğrulama yapılabilmesine bağlı süre indirimi ayrıca düzenlenir. Bu koşul bütün yıllara otomatik yarı fiyat veya sonraki yılın incelemesiz kabulü değildir. Hangi dönemlerin birlikte değerlendirilebildiğini ve hesaplanan çalışma süresini teklifte açıklatın. Buradaki ücret okuması ISO 14046'nın teknik hesap yöntemini veya veri yeterlilik kararını değiştirmez. Çizelge 4.12, Not 1.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- www.tse.org.tr1.Su Ayak İzi Raporlama ve Kritik Gözden GeçirmeTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.iso.org2.ISO 14046:2014 — Water footprint — Public abstractInternational Organization for Standardization · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.Muayene Gözetim Ücret Tarifesi — 15.00.YNG.02, 12.01.2026/58Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN