İçindekiler11 bölüm

Başlamadan önce
Tip onayı belgelendirmesi, bir araç veya aksam tipinin ilgili teknik düzenleme şartlarına uygunluğunun onaylanmasıdır. TSE hizmet sayfası araç/aksam ile MARTOY, TORTOY ve MOTOY çerçevelerini açıklar. Başvurunun amacı yalnız bir deney raporu almak değil, uygun kapsamda onay belgesine ulaşmaktır. TSE Tip Onayı Belgelendirme, erişim 10.09.2026, Tip Onayı Nedir ve Tip Onay Belgesi Nedir
Onayın araç mı aksam mı için istendiğini belirleyin
Ticaret Bakanlığının motorlu araçlar rehberi; araç, römork, parça, sistem ve ayrı teknik üniteyi kapsamda ayrı adlandırır. Üretici, piyasaya sunacağı ürünün ilgili düzenlemeye uygun üretilmesini ve onaylanmasını sağlar. Ticaret Bakanlığı Motor Vehicles ürün kuralları, erişim 10.09.2026, Scope ve Conformity Assessment Procedure
Başvurunuzda ürün seviyesini ve teknik kimliğini açık yazın. Bir aksamın onayını bütün araca verilmiş onay gibi sunmayın. Belgenin talep edilen araç tipi, aksam veya sistemle ilişkisini teknik dosyada gösterin; sadece marka adıyla kapsam belirlemeyin.
Teknik servis raporundan onay kararına uzanan adımı kurun
Bakanlık rehberi, temsilî ürünün atanmış teknik servise sunulmasını, teknik servisin gerekli testleri yaparak raporları onay kuruluşuna iletmesini ve onay kuruluşunun teknik gereklere uyumu doğrulayıp tip onay belgesini düzenlemesini açıklar. Ticaret Bakanlığı Motor Vehicles ürün kuralları, erişim 10.09.2026, Conformity Assessment Procedure Required by the Legislation
Bu sıralama, olumlu test raporu ile onay belgesinin neden farklı kayıtlar olduğunu gösterir. Dosyanızdaki rapor listesinde ürün kimliği, düzenleme, kapsam ve sürümler tutarlı olsun. Onay için istenen diğer değerlendirmelerin tamamlandığını yalnız rapor tesliminden çıkaramazsınız.
Ulusal onayı diğer kabul yollarından ayırın
TSE sayfası ulusal tip onayının geçerliliğini ülke sınırlarıyla sınırlı olarak tanımlar. AB/AT tip onayı ve BM/AEK düzenlemelerine dayalı onaylar farklı kabul çerçeveleridir. İhraç edilecek ülke ve talep edilen belge türü baştan belirlenmelidir. TSE Tip Onayı Belgelendirme, erişim 10.09.2026, Tip Onay Belgesi Nedir
Müşteri “uluslararası belge” dediğinde hangi düzenlemeyi ve ülkeyi kastettiğini somutlaştırın. Ulusal belgenin başka ülkede otomatik tanınacağını varsaymayın. Belgedeki kapsamı teklif ve ürün tanıtımında olduğu gibi aktarın.
BM/AEK tanınmasını bütün BM üyelerine genellemeyin
Avrupa Komisyonu, 1958 Anlaşmasını tip onayları ve karşılıklı tanıma çerçevesi olarak açıklar. BM'nin resmî anlaşma kaydı da taraflığı ve ülke beyanlarını ayrı gösterir. Bu yüzden “BM üyesi ülke” bilgisi, bir araç onayının o ülkede kabul edildiğini tek başına göstermez. İlgili düzenlemenin uygulanması ve belgenin kapsamı ayrıca incelenmelidir. Avrupa Komisyonu, International technical harmonisation UN Treaty Collection, XI-B-16, taraflar ve beyanlar, s.1–4
Anlaşma kaydındaki katılım anına ait beyanlar güncel bütün düzenlemelerin ülke bazındaki uygulama listesi değildir. Belirli bir ülkenin bugün hangi düzenleme ve değişiklik serisini uyguladığını o kayıtların güncel hali üzerinden araştırmak gerekir. Rehber, tarihsel bir katılım beyanını bugünün genel kabul veya ret kararı gibi kullanmaz.
Avrupa Komisyonu ayrıca 1998 Anlaşmasının küresel teknik düzenlemeler çerçevesini açıkladığı halde karşılıklı tanıma getirmediğini belirtir. Dolayısıyla “uluslararası teknik düzenleme var” bilgisiyle “aynı onay belgesi başka pazarda kabul edilir” sonucu eşitlenemez. Avrupa Komisyonu, International technical harmonisation, 1958 ve 1998 Anlaşmaları
BelgeNET yetkisini doğru hizmet için tamamlayın
Başvurular BelgeNET üzerinden alınır. Firma yetki kılavuzu “Otomotiv Belgelendirme” grubunda uygun belge türlerinin seçilmesini, e-imzalı talebi ve onay durumunun izlenmesini tarif eder. Firma adına başvuru, yetki onaylandıktan sonra yapılabilir. TSE Tip Onayı Belgelendirme, erişim 10.09.2026, Başvuru; Tip Onay Firma Yetki Talebi kılavuzu, erişim 10.09.2026, s.2–5
Hizmet sayfasında güncellenmekte olan doküman alanını eksiksiz evrak listesi kabul etmeyin. Araç/aksam, onay türü ve mevcut teknik raporlarla ilgili birimden güncel ekleri alın. Onay belgesinin firma, tip ve kapsam bilgilerini teslimde kontrol edin; sonraki kapsam değişikliklerini eski belgeye kendiliğinden dahil etmeyin.
Onay dosyası için kapsam ve kanıt listesini birlikte hazırlayın
Önerilen işletme tablonuzda ürün seviyesi, firma, araç/aksam tipi, hedef pazar, talep edilen onay çerçevesi ve mevcut raporlar yer alsın. Bu liste resmî başvuru formu değildir. Ama aynı modelin farklı sürümleri veya farklı aksamlar arasında raporların yanlış dosyaya taşınmasını önler. Örneğin bir parça onayını sunuyorsanız belgenin hangi parçaya ait olduğunu belirtin; bu parçanın takıldığı bütün araçlar için ayrı onay gerekip gerekmediğini yalnız parça belgesinden çıkaramazsınız.
Ticaret Bakanlığının süreç açıklamasında teknik servis raporlarının onay kuruluşuna iletilmesi ile onay kuruluşunun belge düzenlemesi ayrı aşamalardır. Dosya takibiniz de bu ayrımı taşımalıdır: raporlar hazır mı, başvuru kabul edilmiş mi, onay kararı verilmiş mi? Tek bir “tamamlandı” kaydı bu üç farklı durumu açıklamaz. Ticaret Bakanlığı, Motor Vehicles, Conformity Assessment Procedure
Yeni başvuru ile değişiklik talebinin maliyetini ayırın
Ulaşım Sistemleri tarifesinde yeni tip onayı, kapsam genişletme ve revizyon farklı sütunlardır. Belgenin kaybı veya yeniden düzenlenmesiyle teknik kapsamın genişlemesi de aynı işlem olarak ele alınmaz. Başvuru konusu geri çekildiğinde ya da eksikler tamamlanmadığında uygulanacak ücretler için ayrıca notlar bulunur. 2026 Ulaşım Sistemleri Tarifesi, PDF s.3–4
Başlangıç teklifinde mevcut onay numarasını ve talep edilen değişikliği belirtin. Yeni bir tip mi, mevcut tipe ilişkin genişletme mi yoksa idari belge işlemi mi gerektiğini dosya üzerinden belirleyin. Ücret yatırmak teknik kabul kararı değildir; teslimde belgenin ürün, firma ve kapsam bilgilerinin talebinizle eşleştiğini kontrol edin.
MARTOY başvurusunda dosyayı prosedür ve aşamalara göre kurun
Komple araç için kademeli, tek aşamalı veya karma yolun seçilmesi, aracın onay sırasında sağlaması gereken teknik şartları azaltmaz. Çok aşamalı araçta önceki aşamanın onay kopyasıyla birlikte sonraki değişikliklerin ayrıntıları da sunulur; son aşamada bütün geçerli gerekliliklerin sağlandığı doğrulanır. Başvuru dosyanızda temel araç, sonraki üretici ve değişiklik belgelerinin hangi aşamaya ait olduğunu ayırın. MARTOY, md.22/1–5 ve25/3.
Tanıtım dosyası bilgi dokümanı, çizim, fotoğraf, veri ve istenen ek bilgilerden oluşur. Onay kuruluşunun bilgi paketi ise buna değerlendirme sırasında eklenen deney raporlarını ve diğer belgeleri de katar; değişiklikleri izleyen bir fihristi bulunur. İlk gönderdiğiniz dosyayla karar aşamasındaki son paketin sürümünü aynı kayıt olarak tutmayın. Gerekli görülürse yazılım ve algoritma erişimi de değerlendirmeye dâhil olabilir. MARTOY, md.24,25/4 ve26/4.
Başvuru yolu ve mevcut onayın geçerliliği birlikte incelenmelidir. Aynı tip için tek AB başvurusunun tek onay kuruluşuna yapılması kuralı vardır. Geçerli AB tip onayı bulunan ithal araç için ayrıca ulusal onay zorunluluğu bulunmaması ise ayrı hükümdür; ithalat veya tescile ait bütün evrakın kaldırıldığı anlamına gelmez. AB onaylı tipe ayrıca ulusal onay talep edilmesi, MARTOY 86/10 ve orada saklı tutulan AİTM hükmü çerçevesinde değerlendirilir. MARTOY, md.23/2 ve86/10.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- www.tse.org.tr1.Tip Onayı BelgelendirmeTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- urunkurallari.ticaret.gov.tr2.Ticaret Bakanlığı Motor Vehicles ürün kuralları — Ticaret Bakanlığı Motor Vehicles ürün kuralları, erişim10.09.2026T.C. Ticaret Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- unece.org3.UNECE1958Agreement Q&A WP.29-173-16 — UNECE WP.29-173-16, Q2 resmî arama çıktısı alıntısı; tam PDF alınamadıBirleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- basvuruportal.tse.org.tr4.TSE Tip Onay Firma Yetki Talebi Oluşturma KılavuzuTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- single-market-economy.ec.europa.eu5.Avrupa Komisyonu — Araçlarda Uluslararası Teknik UyumEuropean Commission · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- treaties.un.org6.UN Treaty Collection — 1958 Araç Düzenlemeleri Anlaşması, taraflar ve beyanlarUnited Nations Treaty Collection · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr7.HİZMET BEDELİ TARİFESİ — Ulaşım Sistemleri Hizmet Bedeli Tarifesi, yürürlük 01.01.2026, rev.09.04.2026Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.mevzuat.gov.tr8.MARTOY (AB/2018/858) — güncel ulusal yönetmelikMevzuat Bilgi Sistemi / Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı · Erişim: 20 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.