Tip onayı var ama ARTES’te görünmüyorsa ne yapılmalı?

Tip onay belgeniz olduğu halde ARTES'te bilgi bulunamıyorsa önce eksik olan kaydı belirleyin: tip onayı verisi mi, belirli araca ait kayıt mı, yoksa uygunluk belgesi bilgisi mi? Aynı görünen bu sorunların çözüm yolu ve sorumlu tarafları farklı olabilir. Yeni bir tip onayı başvurusuna veya belgedeki bilgiyi değiştirmeye karar vermeden önce tescili yürüten birimden eksik alanın tam açıklamasını alın.

Bu yazı, TSE'nin kamuya açık ARTES Tip Onayı Servisi açıklaması ile güncel MARTOY hükümlerine dayanır. Kapalı ARTES ekranlarının kullanım kılavuzu veya doğrulanmış hata kodu listesi değildir. Aşağıdaki kontrol sırası, resmî düzeltme formu yerine geçen bir evrak listesi olarak kullanılmamalıdır.

Tip onayı ile sistem kaydı arasındaki fark

Tip onayı, aracın veya ilgili ürün tipinin uygulanacak idari ve teknik şartları karşılamasına ilişkin onay işlemidir. ARTES tip onayı servisi ise tescil sırasında gereken tip onay verilerinin sorgulanmasını destekler. TSE'nin açıklamasına göre veriler TSE veri tabanında birleştirilir ve Türkiye Noterler Birliği tarafından anlık sorgulanır.

Bu yüzden “sorguda çıkmıyor” bildirimi tek başına teknik onayın hiç olmadığı sonucunu vermez. Bunun tersi de geçerlidir: elinizde bir belge bulunması, onun doğru ve güncel verilerinin ilgili kayıtta bulunduğunu kesinleştirmez. Belgedeki onay ile sistemde aranan kaydı aynı teknik kimlik üzerinden karşılaştırmanız gerekir.

Önce hangi bilgi bulunamıyor, onu yazılı belirleyin

İşlemi yapan birimden alınan eksik veri veya hata açıklamasını mümkün olduğunca aynen kaydedin. Ardından elinizdeki belgede şu bilgileri kontrol edin: onay numarası, onayı veren kuruluş, imalatçı, araç tipi ve varsa varyant/versiyon ile genişletme/revizyon bilgisi. İşlem tek araca aitse aracın teknik kimliği ve ilgili uygunluk belgesi de karşılaştırmaya dahil edilir.

Bu kontrol alanları rehberin hazırlık önerisidir; TSE'nin bütün işlemler için zorunlu tuttuğu bir form değildir. Kişisel bilgileri veya tam araç dosyasını ilgisiz taraflarla paylaşmayın. Destek talebinde hangi kaydın ve hangi alanın karşılaştırılacağını anlatan gerekli teknik bilgileri kullanın.

Üç farklı durumda nasıl ilerleyebilirsiniz?

Belge doğru, sistemdeki tip onay verisi eksik olabilir. Önce imalatçı veya yetkili temsilcisiyle, ilgili onay ve güncel kapsamın veri iletimi durumunu karşılaştırın. TSE, Türkiye'de imalat yapan ve AT tip onayı bulunan imalatçıların tip onay bilgilerini Enstitüye iletmesi gerektiğini açıkça belirtir. Bu açıklama bütün araç sahiplerinin aynı işlem türünden başvuracağı anlamına gelmez.

Belgenin kendisindeki kapsam veya veri yanlış olabilir. Sistem kaydına farklı bilgi girilmesi, hatalı teknik belgeyi düzeltmez. Onay dosyasındaki değişikliğin hangi işlem gerektirdiği için onay sahibi ve ilgili onay kuruluşu üzerinden ilerleyin. MARTOY 33 ve 34. maddeleri bilgi paketindeki değişiklikler ile revizyon/genişletme ayrımını düzenler; her düzeltme yeni tip onayı değildir, fakat yalnız yazım düzeltmesi olduğu da kendiliğinden kabul edilemez.

Sorun belirli bir aracın kayıt işlemi olabilir. TSE'nin 2026 ulaşım tarifesi tip onay ekleme ile münferit ithal aracın tescile esas teknik verisinin sisteme işlenmesini ayrı hizmetler olarak tanımlar. Belirli aracın kaydı için yapılacak işlemi, imalatçının genel onay numarasını sisteme ekletmesiyle karıştırmayın. Ayrıntılı hizmet ayrımı ARTES ana rehberinde bulunur.

Verinin güncelliğini kim takip eder?

MARTOY 86/6, iktisadi işletmecilerin ARTES veri tabanındaki araç tip onayı bilgilerinin güncelliğini sağlamasını düzenler. İktisadi işletmeci kavramı yönetmelikte imalatçı, imalatçı temsilcisi, ithalatçı ve dağıtıcı rolleriyle tanımlanır. Somut dosyanızda kimin hangi veriyi sağlayacağını belirlerken işlemin ve temsil yetkisinin kapsamını birlikte değerlendirin.

Örneğin kapsamı genişletilmiş bir onayla işlem yapıyorsanız yalnız ilk onay belgesini göndermek, genişletme bilgisinin karşılaştırılmasına yetmeyebilir. Destek talebinde güncel sürümü belirtmek ve önceki kayıtla farkını göstermek yararlı olur. Bu örnek, ARTES'in belirli bir hata mesajının kesin nedeni olduğu iddiası değildir.

Uygunluk belgesindeki hatalı bilgi ile kayıt eksikliği aynı mı?

Hayır. Güncel MARTOY 86/5, uygunluk belgesinin düzenlenme tarihini aracın imal edildiği günle ilişkilendirir ve hatalı bilgiler için tarih bilgisi dışındaki düzeltmeleri belirli şartlarla ele alır. Düzeltme; tip onay belgesi, tanıtım dosyası ve ilgili mevzuatla uyumlu olmalıdır. Önceki kayıtların saklanması da hükmün parçasıdır.

Dolayısıyla tescildeki bir uyuşmazlığı gidermek için uygunluk belgesinin tarihini serbestçe değiştirebileceğinizi varsaymayın. Eski ve yeni bilgi, destekleyen teknik belge ve düzeltmenin yetkili tarafça yapılması ayrı kontrol noktalarıdır. Maddede imza yetkilisinin değişmesi ve imalatçının faaliyette olmaması gibi özel durumlar da bulunduğundan somut dosyaya uymayan bir istisnayı genellemeyin.

Elektronik uygunluk belgesi ve ARTES bağlantısı

MARTOY 36 ve 37. maddeleri, 5 Temmuz 2026 tarihinden itibaren yapılandırılmış elektronik uygunluk belgesi verisine ilişkin düzenlemeler içerir. Elektronik sunumla bağlantılı kâğıt belge muafiyetinin koşulları ayrıca tanımlanır. Bundan “artık hiçbir araç için kâğıt belge gerekmiyor” sonucu çıkarılamaz.

24 Haziran 2026'da eklenen Ek Madde 1, imalatçıların elektronik uygunluk belgelerini ARTES aracılığıyla Türkiye Noterler Birliğine sunmasını, güvenli elektronik imzayı ve veri alışverişi biçimini ele alır. XML şeması, standartlaştırılmış araç bilgisi formatı ve bağlantı esasları teknik uygulamanın parçalarıdır. Bu rehber, okunmamış bir XML şeması veya test edilmemiş entegrasyon ayarı yayımlamaz.

Kayıt sorunu bildirirken hangi belgenin ve hangi veri aktarımının söz konusu olduğunu açıklayın. İmza, teknik belge ve tip onay kaydı konularını tek bir “sistem çalışmıyor” ifadesinde birleştirmek, sorumlu birimin eksikliği ayırmasını zorlaştırır.

Destek talebinizi nasıl anlaşılır hazırlarsınız?

Kısa bir çalışma notu kullanabilirsiniz: “Tescil sırasında şu onay/araç kaydı için şu alan bulunamıyor. Elimizdeki teknik belgede bilgi şu şekilde. Belge numarası ve sürümü şudur. Kontrol edilmesini istediğimiz konu tip onay verisi / araç kaydı / uygunluk belgesi bilgisidir.” Bu, rehberin önerdiği anlatım biçimidir; resmî başvuru metni veya sonuç garantisi değildir.

Gönderdiğiniz belgenin sürümünü, başvuru/işlem numarasını ve gelen cevabı birlikte saklayın. Cevap yalnız bir alanı veya belirli bir onayı kapsıyorsa bunu tüm araçlar için genel kabul saymayın. Düzeltmenin yapıldığı bildirildikten sonra, tescili yürüten birimin güncel sorgusuyla ilgili kaydı yeniden karşılaştırın.

Güncel başvuru yolunu nereden kontrol edebilirsiniz?

TSE'nin ARTES hizmet sayfasındaki Başvuru ve İletişim bölümlerinden işlem türünüze uygun yönlendirmeyi alın. Kamuya açık kısa hizmet açıklaması, bütün hata kodlarını ve kapalı ekran adımlarını yayımlamaz. Bu nedenle doğru düğme sırası, evrensel çözüm süresi veya belirli bir ücret bu sayfadan kesinleştirilemez.

Başvuruda ücretlendirme kapsamı, teknik onay gerekliliği ve tescil işleminin sonucu ayrı değerlendirilir. Veri kaydının düzeltilmesi, aracın diğer tescil veya teknik uygunluk şartlarının da karşılandığına ilişkin genel güvence değildir.