İçindekiler12 bölüm

Başlamadan önce
Bir başvuru dosyasında TSE, TÜRKAK, HAK ve bir bakanlığın adı birlikte geçebilir. Hangi kurumun ne yaptığına bakmadan bunları tek bir “belge veren kurum” olarak değerlendirmek yanlış başvuruya yol açabilir.
TSE: standartlar ve uygunluk değerlendirme hizmetleri
TSE, kurumsal görevleri kapsamında standartlar ve belgelendirme dâhil çeşitli uygunluk değerlendirme hizmetleri yürütür. Bir işletmenin başvurduğu hizmetin adı, belgenin kapsamı ve düzenleyen birim bu nedenle önemlidir. TSE’nin ilgili olduğu bakanlık, kurumsal açıklamada Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak belirtilir. TSE hakkında.
TÜRKAK: uygunluk değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonu
TÜRKAK’ın kurumsal açıklaması, uygunluk değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonuna odaklanır. Örneğin bir belgelendirme kuruluşunun yetkinliğine ilişkin akreditasyon ile o kuruluşun müşterisine düzenlediği ürün veya yönetim sistemi belgesi aynı kayıt değildir. Bir dosyayı incelerken “belgeyi kim düzenledi?” ve “düzenleyen kuruluşun hangi kapsamı akredite?” sorularını ayrı ayrı sorun. TÜRKAK’ın rolü.
HAK: helal alanındaki kuruluş akreditasyonu
HAK’ın açıklaması helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonunu ele alır. Kurumun sıkça sorulan soruları, HAK’ın ürünlere helal belgesi düzenleyen bir kuruluş olmadığını açıklar. Helal belge talebinde, belgelendirme hizmetini sunan kuruluş ile bu kuruluşun akreditasyon kaydını birbirinden ayırın. HAK görevleri ve SSS.
Bakanlık adı görünüyorsa ne kontrol edilmeli?
İşlemin düzenleyici dayanağını, yetkili idareyi ve başvuru kanalını ilgili resmî hizmet açıklamasından bulun. Kurumlar arasındaki ilişkiyi, bütün bakanlıkların her belgeyi düzenlediği veya bir belgenin başka bir idari işlemi otomatik tamamladığı şeklinde yorumlamayın. TSE’nin kendi kuruluş ve görev mevzuatı ayrı bir resmî dizinde sunulur. TSE mevzuatı.
Dosyanız için küçük bir görev listesi hazırlayın: talep edilen belge, belgeyi düzenleyen kuruluş, varsa akreditasyon numarası ve kapsamı, işlemi isteyen idare ve teslim kanalı. Bu liste belgenin adı ile idari izin veya yetkilendirme talebinin birbirine karışmasını önler. Somut bir ürün veya hizmet için son eşleştirmeyi ilgili resmî şartlar üzerinden yapın.
Servis ağı örneğinde iki farklı kurumun işi var
TSE-HYB, hizmet yerinin ilgili standart veya kriter kapsamındaki yeterliliğini ele alır. Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi ise Ticaret Bakanlığının üretici veya ithalatçıya ilişkin servis ağı işlemidir. Aynı dosyada birden fazla servis yerinin TSE kaydı bulunması, Bakanlığın üretici/ithalatçı adına yürüttüğü işlemi ortadan kaldırmaz. TSE HYB; Bakanlık SSHYB açıklaması.
Örneğin ithalatçı firma ile sözleşmeli bakım işletmesinin unvanları farklı olabilir. Bakanlık başvurusunda servis ağı ve başvuran üretici/ithalatçı; TSE hizmet yeri dosyasında servis adresi ve faaliyet kapsamı araştırılır. Servis ağını sözleşmeyle sağlamak üretici/ithalatçının sorumluluğunu kendiliğinden bitirmez. Bu ayrım yönetmeliğin 5, 6 ve 14. maddelerinden izlenebilir. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği.
Belgeyi ve akreditasyonu iki ayrı kayıtta okuyun
Bir işletmenin belgesinde önce belgeyi düzenleyen kuruluşun adını, belge sahibini, kapsamı ve geçerlilik durumunu ayırın. Daha sonra düzenleyenin akreditasyonunu incelerken kuruluş adı, ilgili program ve teknik kapsamın örtüşüp örtüşmediğini kontrol edin. Bu çalışma düzeni, “kuruluşun herhangi bir akreditasyonu var” bilgisinin bütün hizmetlerine yayılmasını önler. TÜRKAK'ın görevi uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yeterliliğinin akreditasyon yoluyla değerlendirilmesidir; işletmelere ürün belgelendirme veya danışmanlık hizmeti sunmak değildir. TÜRKAK kurumsal açıklaması.
Bir laboratuvar raporu, yönetim sistemi belgesi ve ürün belgesi dosyada yan yana bulunabilir. Belgeyi düzenleyen aynı kuruluş olsa bile çıktının amacı ve kapsamı farklıdır. Başvuruya hangisinin gerekli olduğu, işlemi isteyen tarafın koşullarından ve ilgili programdan belirlenir. Kuruluş logosunun tanınmış olması bu eşleştirmeyi gereksiz kılmaz.
Helal belgesinde HAK'ın rolü nerede başlar?
HAK'ın açıklaması, helal uygunluk değerlendirme kuruluşlarının akreditasyonunu ürünün helal belgelendirmesinden ayırır. Dolayısıyla üretici kendi ürünü için doğrudan HAK'tan helal ürün belgesi talep etmek yerine ilgili belgelendirme kuruluşunun programını araştırır. Akreditasyonun kapsamı ve geçerliliği ayrıca kontrol edilir. Helal belgesinin bulunmamasından tek başına ürünün haram olduğu sonucu da çıkarılmaz. HAK görevleri ve sıkça sorulan sorular.
İhracatta alıcı ülkenin kabul koşulları ayrıca önem taşır. Bir ülkedeki tanıma veya bir programdaki akreditasyon, bütün ülke ve ürünlerde otomatik kabul sözü değildir. Hedef ürün, ülke ve kabul edilen kuruluş bilgilerini aynı notta tutun. Bu rehber, ülke bazındaki güncel ithalat koşullarının tamamının yerine geçmez.
Nükleer örnek: teknik denetim ile yetki belgesi
Nükleer Tesislerde Tedarik Zincirine İlişkin Yönetmelik, imalatçı yetkilendirme başvurusunu NDK üzerinden düzenler. TSE'nin nükleer hizmet sayfasındaki saha ve imalat denetimleri açıklaması ise teknik destek hizmetini anlatır. Bu iki rolü yalnız hizmet sayfasının internet adresinde “imalatçı onayı” yazdığı için birleştirmeyin. NDK yetkilendirme hükümleri, 9–12. maddeler; TSE nükleer hizmet açıklaması.
Bu örnekte ayrıca tesisi işleten kuruluş ile düzenleyici kurumun adları birbirine benzeyebilir. Yönetmelikte büyük harfle yazılan “Kurum” NDK'yı, “Kuruluş” ise ilgili tesisin yetkilendirilen tarafını ifade eder. Tedarikçi bildirimini kimin yapacağı gibi görevler bu tanımlara göre okunur. Yönetmelik, 4–6. maddeler.
Belge kontrolünde görev ve çıktı eşleştirmesi
Kendi dosyanız için şu beş alanı yan yana yazabilirsiniz: işlemi isteyen taraf, başvuruyu yapan taraf, değerlendiren kuruluş, sonucu karara bağlayan makam ve beklenen çıktı. “TSE/TÜRKAK onaylı” gibi birleşik bir ifade bu alanları açıklamaz. Somut bir belge için resmî sorgu yolunu, ayrı bir idari izin için ilgili idarenin kendi kanalını kullanın. TSE'nin sorgulama menüsü de farklı belge/rapor türlerini ayrı başlıklarda sunar. Resmî sorgulamalar.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- www.tse.org.tr1.TSE KurumsalTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.turkak.org.tr2.TÜRKAK — Kurumsal / HakkındaTürk Akreditasyon Kurumu · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.hak.gov.tr3.Helal Akreditasyon Kurumu — Görevler ve Sıkça Sorulan SorularHelal Akreditasyon Kurumu · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr4.TSE MevzuatıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr5.TSE Hizmet Yeterlilik BelgelendirmeTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.ticaret.gov.tr6.Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik BelgesiT.C. Ticaret Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- tuketici.ticaret.gov.tr7.Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği — Bakanlığın yayımladığı metinTicaret Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.resmigazete.gov.tr8.Nükleer Tesislerde Tedarik Zincirine İlişkin YönetmelikNükleer Düzenleme Kurumu / Resmî Gazete · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr9.TSE Nükleer İnşaat ve Saha Denetimleri, İmalat DenetimleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- basvuruportal.tse.org.tr10.TSE Online SorgulamalarTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.