ÜRETİM GİRDİ MUAFİYETİ (ÜGM)

TSE Üretim Girdi Muafiyeti Ön İnceleme Raporu, muafiyet yazısının kendisi değildir. TSE’nin BM-ÜGM-02 kılavuzu, raporun kabulünün Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına ait olduğunu açıkça belirtir. Önce nihai ürününüzün ve ithal girdinizin bu hizmetin kapsamına girip girmediğini değerlendirin. Buradaki anlatım 17 Şubat 2026 tarihli üçüncü revizyona dayanır. Amaç ve Başvuru.

1. Nihai ürün ile ithal girdiyi eşleştirin

Kılavuz, Bakanlığın görev ve yetki alanında bulunmayan nihai ürünlerde kullanılacak girdiler bakımından TSE’nin ön inceleme faaliyetini açıklar. İncelemede girdinin nihai ürünün esas fonksiyonu veya kullanım amacıyla ilişkisi aranır; tamamlayıcı yan ürün ya da aksesuar için rapor düzenlenmeyeceği belirtilir. Ticari ad benzerliği yerine, üretimde girdinin hangi işlevi gördüğünü açıklayan teknik dosya hazırlayın. Amaç; Üretim Yeri İncelemesi ve Raporlama.

2. Her üretim yeri için başvuruyu ayırın

Başvuru ilgili TSE sektör veya belgelendirme müdürlüğüne yazılı iletilir. Ayrı üretim yerleri için ayrı başvuru yapılır; aynı tesisteki farklı ürünler tek başvuruda yer alabilir. Üretime henüz başlamamış işletmeler bakımından kılavuz özel bir sınır koyar: üretim fiilen gerçekleşmeden bu kapsamda TSE raporu düzenlenmez. Planlanan kapasite ile devam eden üretimi birbirine karıştırmayın. Başvuru; Üretim Yeri İncelemesi.

3. Evrakları kapasite raporuyla tutarlı hazırlayın

Başvuru ekleri arasında yasal statü belgesi, yetkili kişinin imza sirküleri, geçerli kapasite raporu, nihai ürün ve girdi listesi ile ilgili teknik düzenlemelere ait mevcut belgeler bulunur. Avans dekontu da sayılır; TSE’den belgeli kuruluşlar için bu kalemde istisna belirtilmiştir. Evrakların hepsini aynı biçimde noter onaylı sunmak gerektiği sonucu çıkarılmamalıdır; kılavuz belge türüne göre açıklama yapar.

Kılavuzun amaç bölümünde 2026/9, 2026/25 ve 2026/32 sayılırken GTİP taahhütnamesi maddesi yalnız 9 sayılı tebliğin EK-2 listesine atıf yapar. Bu kapsam farkını kendiliğinizden düzeltip başka tebliğlere ait bir taahhütname uydurmayın. Başvurunuz 25 veya 32 sayılı tebliğle ilişkiliyse kullanılacak taahhütname metnini ilgili TSE biriminden netleştirin. Amaç ve Başvuruda gerekli evraklar.

4. Tesisteki incelemeye somut üretim kayıtlarıyla hazırlanın

İncelemede kapasite raporundaki ürünler, muafiyet listesi ve fiilî üretim karşılaştırılır. Nihai ürün ve girdilere ait sertifika, deney raporu veya uygunluk beyanı gibi teknik belgeler raporda belirtilir. Hazırlık için her girdiyi ilgili nihai ürüne bağlayan bir tablo oluşturabilirsiniz; bu öneri resmî formun yerine geçmez. Uygun sonuçta rapor hazırlanır, imzalanır ve onaylanır. Üretim Yeri İncelemesi ve Raporlama.

5. Geçerlilik ve ücret koşullarını dosyanız üzerinden izleyin

Kılavuz raporun geçerliliğini kapasite raporu süresi ve kuruluşun kapasite, sanayi sicili, ürün veya teknik mevzuatındaki değişikliklerle ilişkilendirir. Bu nedenle raporu sınırsız kullanılabilen genel ithalat izni gibi değerlendirmeyin. Ücrette başvuru, inceleme, rapor ve gider kalemleri ayrıdır; ödeme sonrasında raporun iletilmesi öngörülür. Güncel tutarları işlem öncesinde ücret yönergesi ve TSE birimi üzerinden kontrol edin. Raporlama; Ücretlendirme.

Rapor formundaki beş değerlendirmeye hazırlık

BM-FR-071 raporu nihai ürünlerin kapasite raporuyla uyumunu, girdilerin kapsamını, esas işlev bileşeni olup olmadığını, uygulanabilir teknik belgeleri ve fiilî üretimi birlikte kaydeder. Teknik belge bölümündeki “uygulanmaz” seçeneği, istenmesi gereken belgenin eksik olmasının karşılığı değildir; ilgili teknik düzenlemenin uygulanabilirliğiyle ilişkilidir. Firmanızın hazırladığı açıklama değerlendirme ekibinin kararının yerine geçmez. BM-FR-071, s.2–3.

İncelemeye hazırlık için her nihai ürünün karşısına kapasite raporundaki yerini, ithal girdiyi, girdinin işlevini ve dayanak teknik belgeyi yazabilirsiniz. Üretim henüz yapılmıyorsa yalnız gelecekteki siparişler veya makine parkı üzerinden fiilen üretim varmış gibi dosya oluşturmayın. Yerinde inceleme tutanağında tarih, firma/üretim yeri, kapasite ve nihai ürün–girdi ilişkisi kayda alınır; firma ve inceleme görevlisi imzaları bulunur. BM-FR-072; TSE ön inceleme kılavuzu, üretim yeri incelemesi.

Kapasite raporunda bir yıldan az süre kalmışsa

TSE kılavuzu, kapasite, sanayi sicili, ürün ve teknik mevzuatta ilgili değişikliklerin olmaması koşuluyla iki süreyi ayırır: kapasite raporunun kalan geçerliliği bir yıldan azsa ön inceleme raporu bir yıl; diğer durumda kapasite raporunun geçerlilik sonuna kadar düzenlenir. “Her rapor bir yıl” veya “daima kapasite belgesiyle aynı gün biter” ifadeleri bu ayrımı kaybettirir. Değişiklikler ayrıca değerlendirilir. BM-ÜGM-02, raporlama bölümü; s.2–3.

Bakanlığın ÜGM yazısı farklıdır. 2026 genelgelerinde başvuru tarihinde geçerli kapasite raporu aranır, ancak muafiyet yazısı 31 Aralık 2026'ya kadar geçerli düzenlenir. Elinizdeki TSE raporunun daha uzun süreli olması, Bakanlık muafiyet yazısını sonraki yıla uzatmaz. Rapor, yazı ve yıllık tebliği ayrı son tarihlerle izleyin. 2026/9-32 Genelgesi m.3/7; 2026/25 Genelgesi m.3/7.

Ön inceleme olumsuz olursa ne incelenir?

Kılavuz, kapasite raporundaki ürünlerle inceleme sırasında tespit edilen ürünler arasında uyumsuzluk gibi olumsuzluklarda raporlama ve itirazın ilgili birimce değerlendirilmesini açıklar. Gerektiğinde yeniden inceleme yapılabilir; itiraz otomatik olumlu rapor veya sınırsız ziyaret hakkı değildir. İtiraz dosyasında hangi tespitin hangi kayıtla karşılandığını göstermek faydalıdır. TSE kılavuzu, üretim yeri incelemesi ve raporlama.

Bakanlık genelgeleri de kendi görev alanında olup ÜGM'ye uygun bulmadığı ürünler için TSE raporu bulunsa dahi kabul verilmeyeceğini belirtir. Dolayısıyla önce kapsamı netleştirmek, uygun olmayan bir ürüne başka kurumdan rapor alarak aynı muafiyeti sağlama beklentisini önler. TSE raporunda olumlu bulgu bulunması ile Bakanlığın yazıyı düzenleme kararı ayrı aşamalardır. 2026/9-32 Genelgesi giriş ve m.2.

Rapor sonrası Bakanlık dosyasına geçiş

Başvurunun üretim yerine ait MERSİS, Sanayi Sicil Bilgi Sistemi ve güncel kapasite verileriyle yapılması gerekir. Aynı girdi farklı nihai ürünlerde kullanılıyorsa kapasite tüketimi paylaştırılır; tedarikçi üzerinden ithalatta yetki ve miktar taahhüdü ayrıca hazırlanır. Bu evraklar TSE'nin yerinde tuttuğu tutanakla aynı belge seti değildir. 2026/9-32 Genelgesi m.1–2.

ÜGM yazısı alındıktan sonra da ithal girdinin beyan edilen nihai üründe kullanıldığını gösteren kayıtlar korunur. Genelgelerde üretim ve depo kontrolü ile sonradan denetim açıklanır. Raporun, ithal girdinin sonradan ayrı ürün olarak satışına izin verdiği düşünülmemelidir; başka mevzuat izinleri ve ürün güvenliği sorumluluğu devam eder. 2026/25 Genelgesi m.8–10.

Eski raporu yeni muafiyet kararı gibi sunmayın

2024 döneminin Bakanlık genelgelerinde de TSE ön inceleme raporu, il müdürlüğünün muafiyet değerlendirmesine sunulan bir belgedir; raporun varlığı nihai muafiyet yazısının yerine geçmez. 2024/9 ve 2024/25 genelgelerinin kapsamları ile ön rapora ilişkin madde atıfları farklıdır. Geçmiş raporu incelerken hangi genelgeye ve ürün grubuna göre hazırlandığını koruyun. 18.01.2024 tarihli 5441408 sayılı genelge, s.3–5; aynı tarihli 5441396 sayılı genelge, s.3–4.

Bu metinlerdeki muafiyetlerin son geçerliliği 31 Aralık 2024'tür. Eski PDF'yi yeniden indirmiş olmak yeni bir hak veya rapor süresi oluşturmaz. Ayrıca ana PDF'lerde adı geçen örnek muafiyet/yenileme yazıları ve takip dosyasının tamamına bu dosyalar üzerinden erişilemedi; eksik eklerin alanlarını varsayarak doldurmayın. 2024/9 genelgesi, s.8–9; 2024/25 genelgesi, s.8.

Kendi işlem dosyanızda üç kaydı yan yana tutabilirsiniz: ön inceleme raporu, il müdürlüğü muafiyet yazısı ve bu yazıyla ilişkilendirilen TAREKS/sevkiyat kayıtları. Her biri için düzenleyen kurum, tarih, numara, ürün/GTİP kapsamı ve bağlı önceki belgeyi yazın. Bir kaydı yenilerken diğer ikisinin de otomatik yenilendiğini varsaymayın; ilgili işlemde kapsam ve tarih eşleşmesini yeniden kontrol edin. Bu kayıt düzeni hazırlık önerisidir, başvuru ekranı veya resmî takip çizelgesinin yerine geçmez.