ADR araç uygunluk belgesi başvuru ve muayene rehberi

ADR araç uygunluğu başvurusunun başlangıcı, aracın hangi belgeye ve hangi incelemeye ihtiyaç duyduğunu belirlemektir. TSE'nin Eylül 2026 kılavuzu başvuruları TSE 360 üzerinden tarif eder. Randevu kaydı ile başvuru tamamlama adımı ayrı işlemlerdir; yalnız tarih seçmek dosyanın değerlendirmeye gönderildiği anlamına gelmez. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 2–6

İnceleme türünü mevcut belgeye göre seçin

Daha önce TSE'den ADR Araç Uygunluk veya Taşıt Uygunluk belgesi alınmamışsa ilk muayene; mevcut belgenin geçerliliğini uzatmak için periyodik muayene seçilir. Kusurların 30 gün içinde giderilmesi halinde kusur sonrası muayene yolu bulunur. Süresi dolmamış belgedeki plaka veya unvan değişikliği ise belgenin yeniden düzenlenmesi işlemidir. Bu son işlemde Ankara Merkez İstasyonu seçilir ve araç incelemesi yapılmaz. Dolayısıyla belge üzerindeki değişikliğin adı, randevu ve istasyon kararını doğrudan etkiler. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 3

Şasi, araç sınıfı ve sahiplik bilgilerini eşleştirin

Şasi numarası randevunun başlangıcında girilir ve kılavuz bunun sonradan düzeltilemediğini belirtir. Rakam sıfır ile O harfini karıştırmadan ruhsattan kontrol edin. Belgelendirme sınıfı taşınan maddenin UN numarasına göre ADR Bölüm 3.2 Tablo A üzerinden belirlenir; birden fazla madde için ilgili bütün sınıflar seçilir. Kılavuzun akaryakıt/LPG için FL örneğini her tehlikeli maddeye yaymayın. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 2–3

Randevuyu alan kişi ile adına belge düzenlenecek kişi veya firma farklı olabilir. Sertifika sahibi bilgisi ruhsattaki araç sahibiyle uyumlu olmalıdır. Araç cinsi ve taşıma metodu da ruhsat ve üst yapı bilgileriyle birlikte doldurulur. Sabit tanklı kamyon veya yarı römork için sabit tank seçimi yapılır. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 7–9

Evrakı araç ve muayene türüne göre hazırlayın

Kılavuz, ADR başvuruları için ilk, periyodik, kusur sonrası ve yeniden düzenleme sütunları olan ayrı bir evrak matrisi yayımlar. Ruhsat, üretici uygunluk beyanları, eski belge ve üst yapı raporları aynı koşullarda istenmez. Örneğin AT uygunluk belgesinde R105 tip onay numarası ve ADR araç tipi bulunması, ilgili üretici R105 beyanı gereğini etkiler. Üst yapı tadilatı yapılan araçlarda ikinci aşama üretici beyanı için ayrıca açıklamalar vardır. Dosyayı matrisin aracınıza ait sütunundan hazırlayın. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 12–14

Tank bilgilerini tank muayene sertifikasıyla eşleştirin. Tank muayene raporu geçici olarak yüklenebilir; kılavuz bu rapor için muayeneden itibaren 20 günlük sınır verir. Süre geçince tank muayene belgesi gerekir. Bu süreyi araç inceleme raporunun başka yerde belirtilen süresiyle karıştırmayın. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 9

Evrak matrisindeki işaretler nasıl okunur?

Kılavuzun 12–15. sayfalarında X zorunlu, çizgi zorunlu olmayan belgeyi gösterir. O işareti ise ilgili incelemede gerekiyorsa sunulacak belge anlamındadır. Örneğin bir tadilatla ilgili koşul sizin araçta oluşmuşsa O işaretini kişisel tercihinize bırakılmış evrak gibi yorumlamayın. İlk başvuru sütunuyla kusur sonrası sütununu birleştirip herkese aynı uzun listeyi vermek de yanlış olur.

Dosyayı hazırlarken ruhsat, araç üreticisinin uygunluk bilgisi ve üst yapı muayene kaydını ayrı gruplara ayırabilirsiniz. Her satırın karşısına hangi araca ve hangi inceleme türüne ait olduğunu yazmak, eksikliğin gerçekten eksik bir belgeden mi yoksa yanlış sütunun kullanılmasından mı kaynaklandığını görmeyi kolaylaştırır. Bu bir düzenleme önerisidir; TSE evrak matrisinin yerini almaz. TSE başvuru kılavuzu, s. 12–15, evrak matrisi ve açıklamaları.

Randevu sahibi, belge sahibi ve faturayı ödeyen aynı kişi mi?

Bu üç rolü ayrı kontrol edin. Randevuyu işlemi takip eden kişi alabilir; sertifika sahibi ruhsattaki malik bilgisine göre girilir. Fatura bilgisi ise hizmetin yürütüldüğü kanala göre değişir. Kılavuz, muayene merkezi veya üretici üzerinden yapılan işlemle diğer araç kontrol merkezlerinde başvuru sahibince yapılan ödemeyi ayrı anlatır. Yeniden düzenlemede ödeme yapan firma ve fatura bilgisi için de açıklama bulunur.

Bu nedenle muhasebeden alınmış bir unvanı bütün alanlara kopyalamayın. Belgeye yazılacak unvanı ruhsatla, faturayı kesecek tarafı seçtiğiniz hizmet kanalıyla karşılaştırın. Dosya takip numarasıyla ödeme kaydını birlikte saklamak, ödemenin hangi başvuruya ait olduğunu açıklamaya yardımcı olur. TSE başvuru kılavuzu, s. 7–11, sertifika sahibi ve ödeme bilgileri.

Kusur sonrası işlemde süre ile ücreti ayrı kontrol edin

Teknik muayene yönetmeliğinin 7/13(b) hükmü, uygun bulunmayan aracın 30 gün içinde aynı merkezde yapılan ikinci muayenesinden ücret alınmayacağını belirtir. Buna karşılık TSE kılavuzunun ödeme bölümünde kusur sonrası inceleme için ücret satırı vardır. Muayene merkezleri genelgesinin eski Ek-9 tablosu da onay kuruluşu bedeliyle merkez bedelini ayrı sütunlarda gösterir; kusur sonrası satırında merkez sütunu boştur.

Bu kaynaklardan bütün işlemin ücretsiz olduğu ya da her kalemin yeniden ödeneceği sonucu çıkarılamaz. Teklifte onay kuruluşu bedelini, merkez bedelini ve varsa ayrı hizmetleri ayırın; ikinci incelemenin tarihi ve aynı merkez koşuluyla birlikte uygulanacak kalemi belirletin. Eski tablolardaki tutarlar güncel ücret değildir. 30 günlük kusur giderme süresi de belgenin kendiliğinden geçerli kaldığı anlamına gelmez. Teknik muayene yönetmeliği, m. 7/13(b). Muayene merkezleri genelgesi, Ek-9, fiziksel s. 16; eski tarife sütunları. TSE başvuru kılavuzu, s. 3 ve 10; kusur sonrası işlem ve 2025 başlıklı ücret tablosu.

Randevu sonrası dosyayı tamamlayıp belgeyi izleyin

Bir ilde birden fazla istasyon varsa aracın gerçekten inceleneceği istasyonu seçin. Randevu sonrası başvuru tamamlama ekranında hizmet bilgilerini kontrol edin; yanlışlık varsa tamamlamadan randevuyu düzeltin. Başvuru numarasını saklayın ve belgeyi TSE 360'taki görüntüleme alanından izleyin. Muayene merkezleri üzerinden yürütülen işlemlerde merkezin yönlendirmesini takip edin. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 4–6, 11

Ücret için işlem tarihindeki tarife ve seçilen merkezin ödeme yönlendirmesi esas alınmalıdır. Eylül 2026 revizyonlu kılavuzun ödeme bölümünde hâlâ “2025 yılı” başlığı bulunduğundan oradaki tutarlar güncel fiyat olarak bu rehbere aktarılmamıştır. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 10–11

Kusur sonrası faturada hangi kalemin istisna olduğunu ayırın

9 Nisan 2026 revizyonlu Ulaşım Sistemleri tarifesi yıllık teknik muayeneyi, kusur sonrası yeniden incelemeyi, belge yenilemeyi ve ADR/taşıt uygunluk hizmet bedelini ayrı satırlarda gösterir. Hizmet bedelinin kendi notunda, üreticide yapılan ilk inceleme ile kusur sonrası incelemede bu kalemin alınmayacağı belirtilir. Bu ifade, kusur sonrası inceleme satırının da kendiliğinden sıfırlandığı şeklinde okunmamalıdır. Tarife, PDF s.30, ADR/taşıt uygunluk tablosu ve hizmet bedeli notları.

Yukarıdaki yönetmelik ve kılavuz karşılaştırmasını bu ayrımla birlikte kullanın. Somut başvuruda muayene türü, aynı merkez koşulu, tarih, onay kuruluşu kalemi ve merkez/hizmet bedeli ayrı açıklansın. Tarife, bu incelemelerde iaşe/ibate alınmayacağını ayrıca belirtir; bu notu tank muayenesinin farklı gider düzenine taşımayın.

Hazırlık örneği olarak faturadaki her satırı dosya numarası ve verilen hizmetle eşleştirebilirsiniz. Aynı sözcüğün farklı ücret başlıklarında geçmesi, iki satırın aynı işlem olduğu veya her birinin ayrıca ödeneceği konusunda tek başına karar verdirmez.