TMFB başvuru formları: faaliyet raporu, yenileme ve devir

Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi (TMFB), tehlikeli maddeyle ilgili belirli işletme faaliyetlerinin Bakanlık tarafından kayda alınmasıyla ilgilidir. Bir aracın ADR uygunluk belgesi, tankın muayene raporu veya sürücünün SRC5 belgesiyle aynı belge değildir. Başvuru hazırlığında önce işletmenin yaptığı iş, işlem adresi ve talebin ilk başvuru, yenileme veya faaliyet değişikliği olması ayrılmalıdır.

Bu rehber, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğin güncel resmî eklerini ana metinle birlikte açıklar. TSE Başvuru başvuru kabul eden resmî kurum değildir. Araç veya ekipman incelemesi arıyorsanız TSE'nin tehlikeli madde hizmetlerini açıklayan rehbere geçin.

Önce işletmenin faaliyetini ve adresini belirleyin

Yönetmeliğin 7. maddesi, TMFB gerekliliğini faaliyet konusu, madde sınıfı ve uygulanabilir miktar hükümlerine göre düzenler. Taşımacı, gönderen, alıcı, boşaltan, dolduran veya paketleyen olmak aynı değerlendirme değildir. Yalnız firmanın ticari unvanında “lojistik” yazmasına ya da aracın tanklı olmasına bakarak faaliyet konusu seçmeyin. Bir işletmenin birden fazla rolü bulunabilir.

Merkezle aynı ticari unvanı kullanan fakat farklı adreslerde fiilen tehlikeli madde faaliyeti yapan şube, depo, fabrika veya benzeri birimler için 7/4'te ayrı TMFB düzeni vardır. Başvuru formundaki adresin genel şirket merkezi mi yoksa faaliyetin yürütüldüğü birim mi olduğunu baştan netleştirin. Faaliyet ve miktar hesabını tek satırlık “belge gerekiyor/gerekmiyor” sonucu hâline getirmeden ilgili maddeler ve faaliyet tespit raporu üzerinden değerlendirin. Yönetmelik, madde 7–10.

Ek-1: Dilekçe ne için kullanılır?

Ek-1, ilgili Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bölge müdürlüğüne yöneltilen başvuru dilekçesidir. Düzenleme veya yenileme talebi yanında işletmeyi temsile yetkili kişilerin e-Devlet işlemleri için yetkilendirilmesine ilişkin ifadeyi içerir. İşletme yetkilisinin adı, imza/kaşe, tarih, yetkili kişi telefonu ve TMFB istenen adres alanları bulunur.

Dilekçedeki ekler bölümü yönetmeliğin 9. maddesinde istenen belgelere gönderme yapar. Bu nedenle boş dilekçeyi doldurmak tek başına bütün dosyayı tamamlamaz. Öte yandan her başvuruda aynı eklerin istendiği de söylenemez: 9. madde kamu kurumlarını, yalnız taşımacı veya taşımacı-boşaltan başvurularını ve adi ortaklıkları ayrıca düzenler. Elektronik ortamda sorgulanabilen imza bilgileri için de ayrı hüküm vardır. Resmî ek dosyası, Ek-1; ana metin, madde 9.

Ek-2: Başvuru formundaki kutuları doğru okuyun

Ek-2'de merkez veya şube/temsilcilik, ilk başvuru veya yenileme, işletme unvanı ve adresi, vergi ve sicil bilgileri, iletişim ve temsile yetkili kişi alanları yer alır. Yenileme için TMFB numarası alanı bulunur. Formun altındaki dört açıklama, kutular kadar önemlidir:

• Her şube için ayrı form düzenlenir.
• Birden fazla vergi numarası olan kamu kuruluşlarında varsa genel bütçe vergi numarası belirtilir.
• “Taşımacı” veya “Taşımacı-Boşaltan” alanı, yalnız bu kapsamlarla başvuran işletmeler içindir.
• Kuruluş mevzuatında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi hükmü bulunmayan kamu kurum ve kuruluşları için ilgili sicil alanına ilişkin istisna vardır.

Formun üst tarafında yalnız iki faaliyet seçeneği görünmesi, diğer işletme rollerinin olmadığı veya bütün başvuruların bu iki seçenekten biriyle yapılacağı anlamına gelmez. Faaliyet konuları ayrıca Ek-3 raporunda ve yönetmeliğin 7. maddesinde belirlenir.

Ek-2, varsa KEP adresi ile elektronik tebligat adresini ayrı alanlarda gösterir. Bu alanları tek bir genel e-posta kutusu gibi ele almayın; başvurunuz için 9. maddede belirtilen elektronik tebligat şartını ayrıca kontrol edin. Kimlik ve temsil bilgilerini yalnız resmî başvuru kanalına veya yetkilendirdiğiniz görevliye iletin; bu siteye form doldurarak başvuru yapılmaz.

Ek-3: Faaliyet tespit raporu yalnız imza sayfası değildir

Ek-3, işletmenin hangi tehlikeli madde faaliyetlerini yaptığını ve danışmanlık yükümlülüğünün nasıl değerlendirildiğini gösteren rapor örneğidir. Merkez/şube adresi, işlem türü ve işletmenin iştigal türü ayrı seçilir. İştigal türlerinde akaryakıt/LPG istasyonu, fabrika, şantiye, sağlık kuruluşu, lojistik, bakım servisi ve diğer farklı işletme türleri yer alır. İşletmenin türüyle rapor sonunda belirlenen alıcı, dolduran, yükleyen gibi faaliyet konularını karıştırmayın.

Form; UN numarası, taşıma kategorisi, sınıf ve miktar üzerinden değerlendirmeyi, danışmanlık gerekliliğini, maddenin işletmeye giriş ve çıkış biçimlerini ve ADR 3.3, 3.4, 3.5 kapsamındaki durumları ele alır. Yönetmeliğin 10/5'inde belirtilen inceleme bilgilerinin eklenmesi istenir; form bunu zorunlu ek olarak açıklar. Yalnız kutuları işaretleyip dayanak inceleme bilgilerini eklememek, formun tarif ettiği rapor bütününü oluşturmaz.

İmza alanları raporu hazırlayan TMGD, TMGDK yetkilisi ve işletme yetkilisini ayırır. Form dipnotunda hazırlayan TMGD aynı zamanda TMGDK yetkilisiyse ikinci imza sütununun yeterli olduğu belirtilir. Raporun bütün alanlarının doldurulması ve üç nüsha düzenlenmesi de basılı örnekte yer alır. Bunları elektronik başvurunun birebir ekran talimatı saymayın: madde 10/2 e-Devlet üzerinden rapor düzenlenebilmesini, 10/3–4 ise raporu hazırlayanın kurum içi veya TMGDK bünyesinde olmasına göre onay düzenini açıklar. Ek-3 ve yönetmelik madde 10.

Ek-4: Sağlık kuruluşu listesi nasıl kullanılmalı?

Ek-4; hastaneler ve belirli klinikler, diyaliz merkezleri, tıbbi/biyomedikal laboratuvarlar, mikrobiyoloji veya biyoteknoloji laboratuvarları, araştırma merkezleri, bölge kan merkezi laboratuvarları ve belirli hayvan sağlığı/araştırma kuruluşlarını listeler. Listeyi yönetmeliğin 7/1(e) ve 7/6 hükümleriyle birlikte okuyun.

Bu hükümler, Sınıf 6.2 ile iştigal eden ve listede yer alan işletmelerle listede yer almayanların değerlendirmesini ayırır. “Sağlık alanında çalışıyorum” ifadesi tek başına bütün sınıflandırmayı yapmaz; hangi maddelerle, hangi faaliyette bulunduğunuz belirlenmelidir. Ek-4'teki eski tarihli sağlık mevzuatı atıflarından bugünkü sağlık tesisi ruhsatı veya yetki kapsamı hakkında sonuç çıkarmayın. Bu rehber sağlık kuruluşlarının ruhsat mevzuatını değerlendirmez.

Ek-5: Faaliyet devri, şirketin veya TMFB'nin satışı mı?

Ek-5, yönetmelik kapsamında faaliyet konusu devri için sözleşme örneğidir. Devreden ve devralanın kimliği, adresi, TMFB/vergi bilgileri, taraflar, devredilen iş, sorumluluklar ve süre yer alır. Form, devredilen faaliyete ilişkin dördüncü bölüm yükümlülüklerinin ilgili alana eklenmesini zorunlu tutar; başlık altını genel bir “tüm işler devredildi” cümlesiyle bırakmak formun tarif ettiği içeriği karşılamaz.

Madde 11, hangi faaliyetin devredilebileceğini ve gerekli koşulları belirler. Alıcı, taşımacı ve gönderen faaliyetleri bu maddede devredilebilir konuların dışında tutulur. Devreden ve devralanın ilgili kayıtları, devralanın danışmanlık şartı ve hizmet alınan taraflarla devir işlemlerinin tamamlanması ayrıca ele alınır. Devralınan faaliyet üçüncü bir tarafa yeniden devredilemez.

Basılı Ek-5 ve 11/9, devir sözleşmesinin en az bir yıl olmasını düzenler. Ancak 11/8'de, aynı vergi numarasıyla düzenlenmiş belgeler arasında belirli koşullardaki boşaltan faaliyeti devri için özel yol bulunur; bu hüküm bütün faaliyet devirlerine genellenemez. Sözleşme süresinin dolması, fesih veya belge geçerliliğinin kaybı sonrasındaki sonuçlar da 11/7'de düzenlenir.

Bu işlem TMFB'nin serbestçe başkasına satılması veya devredilmesi demek değildir. Belgenin kullanılması ve şirket yapısındaki değişiklikler 15. maddede ayrı ele alınır. Hazır bir örneğin bulunması, her işletme ve sözleşme için inceleme gereğini ortadan kaldırmaz. Yönetmelik madde 11, 15 ve Ek-5.

Yenilemede hangi belgeler yeniden hazırlanır?

Madde 12, geçerlilik bitiminden önceki doksan gün içindeki yenileme başvurusunda Ek-1 ve Ek-2 yanında 9. maddedeki değişen veya geçerliliğini kaybeden belgelerin yenilerini ister. Faaliyet konuları ve iştigal edilen madde sınıfları değişmediyse son faaliyet tespit raporu için özel düzenleme vardır. Faaliyetlerini devrederek yalnız alıcı kalan işletmelerin yenileme raporu ayrıca ele alınır; raporun her durumda değişmeden kullanılabileceği sonucu çıkarılmamalıdır.

Belge bittikten sonraki doksan günlük yenileme hakkı, geçerli belgeyle faaliyet yürütme süresinin kendiliğinden uzaması değildir. Madde 12/1(ç) bunu açıkça ayırır. İş takibinde belge bitişini, yenileme başvurusunu, ödeme tarihini ve varsa yeniden rapor gereğini ayrı izleyin. Güncel ücret için resmî ödeme bilgisini esas alın; yönetmelikteki ilk nominal tutarı 2026 ücret tarifesi diye kullanmayın, çünkü madde 14 yıllık yeniden değerlemeyi ayrıca düzenler.

E-Devlet başvurusu ile basılı form aynı işlem ekranı mı?

Ana metin hem e-Devlet üzerinden başvuruyu hem ilgili bölge müdürlüğüne belge sunulmasını düzenler. Madde 9/8 elektronik başvuruda başvuru sahibinin beyanını, 9/9 tereddütte ek bilgi ve belge istenebilmesini açıklar. Madde 10/2, 11/1 ve 12/2–3 rapor, faaliyet devri ve yenileme/değişiklik için elektronik yolları ayrıca ele alır.

Bu yazıda kamuya açık resmî form ve mevzuat okunmuştur; oturum açılmış e-Devlet ekranları denenmemiştir. Bu nedenle gerçekte görülmeyen düğme adları, otomatik onay veya başvurunun sonuçlandığı iddiası verilmez. Yetkili kişi, doğru şirket ve doğru işlem seçimini resmî hizmet ekranında kontrol edin. Formda hazırladığınız bilgilerin güncel sistemin istediği alanları gerçekten karşılayıp karşılamadığını başvuru sırasında teyit edin.

Dosyayı teslimden önce nasıl karşılaştırabilirsiniz?

Hazırlık için aynı işletme ve adresin Ek-1 dilekçesi, Ek-2 formu, uygulanıyorsa Ek-3 raporu ve eklerinde tutarlı gösterildiğini kontrol edin. Faaliyet devri varsa Ek-5'teki taraf ve kapsamı rapordaki faaliyet konularıyla karşılaştırın. Belgelerin hangi tarihli nüshalarını kullandığınızı not edin. Bu paragraf editoryal kontrol önerisidir; resmî makamın değerlendirmesi veya dosyanın kabul garantisi değildir.

Lojistik işletmesinin hizmet yeri, bir aracın uygunluğu ve tehlikeli madde faaliyet kaydı farklı dosyalardır. Lojistik ve depolama rehberi, hizmet yeri ve ekipman konularını ayırmanıza; ADR araç uygunluk rehberi ise araç incelemesi için hazırlanmanıza yardımcı olur.