Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
RehberTehlikeli madde ve bozulabilir gıda taşımacılığı

Tehlikeli Madde Taşımacılığı Faaliyetleri

Tehlikeli madde taşımacılığında araç, tank tasarımı, ambalaj ve işletme hizmetlerini doğru başvuru ve belge türüne yönlendiren rehber.

6 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler14 bölüm
Taşımacılık hizmetlerini simgeleyen tanker ve frigorifik araç.
Temsili görsel. · Özgün illüstrasyon · TSE Başvuru
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Başlamadan önce

Tehlikeli madde taşımacılığında ilk karar, hangi nesnenin değerlendirileceğidir: karayolu aracı, tank veya ambalaj tasarımı, kullanımda olan ekipman ya da üretim/muayene yapan işletme. TSE'nin faaliyet sayfası bu hizmetleri ADR, RID, IATA-DGR ve IMDG kapsamları altında ayrı başlıklarda sunar. Tek bir “tehlikeli madde belgesi” bütün bu ihtiyaçları karşılamaz. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Bilgi

Araç belgesi istiyorsanız şasi ve üst yapıdan başlayın

Araç/taşıt uygunluğu TSE 360 sistemindeki araç inceleme hizmetidir. Randevuda şasi numarası ve ADR Araç Uygunluk veya Taşıt Uygunluk incelemesi seçilir. Şasi ve tankın ADR durumu birlikte değerlendirilir. İlk muayene, belgenin geçerliliğini uzatan periyodik muayene, kusur sonrası inceleme ve geçerli belgedeki plaka/unvan değişikliği için yeniden düzenleme farklı başvuru türleridir. ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 2–3

Bulunduğunuz ilde yetkili muayene merkezi varsa araç başvurusu merkez üzerinden yürütülür. Merkez yoksa resmî sayfadaki TSE araç kontrol merkezi ve sistem yönlendirmesi izlenir. Seçilen istasyon aracın gerçekten inceleneceği yer olmalıdır. Randevu sonrası belge sahibi, araç, doküman ve fatura adımları tamamlanır. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Başvuru ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8, s. 4–11

Tasarım onayında dosya ürüne göre değişir

Tank tasarım dosyasında tank kodu, ADR özel hükümleri, bütün varyasyonlar, şasi bağlantıları, borulama, nozul ve koruma çizimleri yer alır. Hesap sonuçları, kapasite/basınç/sıcaklık gibi girdilerin kaynaklarıyla desteklenir. Teçhizat sertifikası hangi parçanın hangi amaçla kullanıldığını göstermelidir. Bu hizmet, bir tankın kullanım dönemindeki muayenesinden farklı bir değerlendirmedir. ULM-02-FR-04-036, 29.03.2019/2, genel teknik resim, Hesaplama Notları, Teçhizat listesi

Ambalaj, IBC ve büyük ambalaj dosyaları ise üretim yeri ile tasarım kayıtlarını ayırır. Kombine ambalajların iç/dış yerleşimi, toleranslı çizimler, kapatma ve sızdırmazlık elemanları gibi ürüne özgü bilgiler kullanılır. Tank dosyasını ambalaj başvurusuna taşımak yerine ilgili içerik listesini esas alın. ULM-02-FR-02-039, 11.12.2018; revizyon alanı boş, Üretim Yeri Dosyası; Tasarım Dosyası ULM-02-FR-01-031, 20.09.2017/1, Tasarım Dosyası

Ekipman muayenesi ile işletme yeterliliğini ayırın

TSE tank, IBC ve sarnıç vagon tanklarının ilk, ara ve periyodik muayenelerini; işletmelerin üretim veya muayene altyapılarının değerlendirilmesinden ayrı listeler. Basınçlı kap üreticisi ve dolum tesislerine yönelik kurum içi muayene hizmeti IS de bu işletme tarafındaki hizmetlerden biridir. Bir firmanın hizmet belgesini, o firmadan çıkan her ürünün tasarım veya muayene sertifikası gibi kullanmayın. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Bilgi

Tamirat/tadilat yapan firma, kaplama uygulayıcısı ve yeniden koşullandırılmış ambalaj faaliyeti de farklı işlem nesnelerine sahiptir. Talep edilen kapsamı açık yazın; kurum veya merkez listesinde bulunmayı listelenmeyen bütün işlemler için yetki olarak yorumlamayın. Yetki kaydının faaliyet kapsamı ile işlem tarihinizdeki durumunu birlikte kontrol edin. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Bilgi ve Dokümanlar

Başvuru kanalını hizmet adına göre seçin

Tasarım onayı ve ekipman işlemleri için resmî sayfa BelgeNET başvuru portalını gösterir; araç incelemesi için TSE 360 ve muayene merkezi yolu kullanılır. Başvurudan önce hazırlayacağınız kısa kapsam kaydında işletmenin rolünü, ekipmanın kimliğini, yeni tasarım/mevcut ürün ayrımını ve istenen çıktıyı belirtin. Bu kayıt özellikle aynı işletmede üretim, dolum ve taşıma faaliyetleri birlikte yürütüldüğünde dosyaları ayırmaya yardımcı olur. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Başvuru

Ücret ve süreyi de seçilen işlem üzerinden değerlendirin. Tasarım incelemesi, prototip deneyi, tesis incelemesi ve mevcut aracın muayenesi farklı hizmetlerdir; ortak bir başlıkla alınan teklif bunların tamamını kapsıyor varsayılmamalıdır. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Bilgi ve Ücret Tablosu

Başvuruya başlamadan önce bir sayfalık kapsam özeti

İşletmeniz aynı anda tank üretiyor, kullanımda olan tankları muayeneye götürüyor ve taşımacılık yapıyorsa her iş için beklenen çıktıyı ayrı yazın. Aşağıdaki alanlar özgün hazırlık önerimizdir; resmî TSE başvuru formu değildir:

  • İşlemi talep eden taraf: üretici, malik, işletmeci veya yetkili temsilci.
  • Değerlendirilecek nesne: tasarım tipi, belirli seri numaralı ekipman, şasi numaralı araç veya tesis.
  • İşlemin nedeni: yeni tasarım, ilk kullanım, dönemsel muayene, değişiklik, tamir veya yetkilendirme.
  • Mevcut kayıt: tasarım onayı, önceki muayene raporu, araç belgesi veya tesis yetkisi.
  • Hedef çıktı ve taşıma alanı: araç uygunluğu, tasarım onayı, muayene belgesi ya da belirli işletme faaliyeti; karayolu/demiryolu ve yurt içi/uluslararası kullanım.

Örneğin tank tasarım tip onayı talebinde imalatçı ve tip dosyası öne çıkarken, kullanım dönemindeki ara muayenede mevcut tankın kimliği ve önceki muayene kayıtları önemlidir. Firmanın aynı olması iki dosyayı tek hizmete dönüştürmez. TSE tank tasarım dosyası içerik formu, teknik dosya ve başvuru kayıtları. Teknik muayene yönetmeliği, m. 7, kullanım dönemindeki araç ve üst yapı muayeneleri.

Belgeleri birbirinin yerine koymamak için üç örnek

Bir tankın tip onayı bulunabilir, fakat imal edilmiş birimin ilk muayenesi henüz tamamlanmamış olabilir. Tip onayının amacıyla ilk muayenenin amacı bu nedenle ayrılır. İkinci örnek, aracın uygunluk belgesiyle tank muayene belgesidir: tankın muayene geçerliliği araç incelemesini etkiler, ancak ikisi aynı belge değildir. Üçüncü örnek, kurum içi muayene yetkisi olan tesis ile bu tesisin işlem yaptığı tekil ekipmandır; tesis yetkisi her ekipmanın sonucu yerine geçmez.

Bunlar örnek iş akışlarıdır; belirli bir işletmenin dosyasının uygun olduğu iddiası taşımaz. Başvurunun hangi noktada olduğuna göre resmi hizmet açıklaması ve ekipmana ait teknik kayıt birlikte değerlendirilmelidir. TSE tehlikeli madde taşımacılığı hizmetleri, tasarım, muayene ve IS başlıkları. Teknik muayene yönetmeliği, m. 7, ilk ve dönemsel muayene ayrımı.

Dosya hangi noktada tamamlanmış sayılır?

Randevunun alınması, ücretin ödenmesi ve inceleme sonucunun olumlu bulunması farklı aşamalardır. Başvuru takibinde son raporun neyi kapsadığını, belgeye nasıl erişileceğini ve sonraki muayene tarihini ayrı kaydedin. TSE 360 kılavuzu, randevu sonrasında başvuruyu tamamlama ve belgeyi görüntüleme adımlarını ayrıca gösterir. Yalnız bir ödeme dekontunu dosyanın kapanışı gibi saklamak bu aşamaları görünmez bırakır. TSE araç/taşıt uygunluk başvuru kılavuzu, s. 4–11 ve 15–23.

Karayolundan demiryoluna geçişte dosyalar nasıl ayrılır?

Bir tank-konteyner önce karayolunda, sonra demiryolunda taşınıyorsa yalnız ilk taşıma modunun adını dosyaya yazmak yeterli değildir. Karayolu yönetmeliğinin 41. maddesi, zincirin diğer taşıma modlarına ait mevzuatına da uyulmasını düzenler. Demiryolu yönetmeliğinin 37. maddesinde de benzer biçimde diğer taşıma türlerinin hükümleri korunur. Bir moddaki araç belgesini diğer modun bütün değerlendirmelerinin yerine koymayın. Karayolu yönetmeliği, m. 41, fiziksel s. 21. Demiryolu yönetmeliği, m. 37, fiziksel s. 14.

Önerilen kapsam notunda taşıma zincirini bölümlere ayırabilirsiniz: çıkış yeri, karayolu ayağı, terminaldeki aktarım, demiryolu ayağı ve varış işlemi. Her bölüm için taşıyıcıyı, kullanılan araç veya ünitenin kimliğini ve eldeki belgeyi belirtin. Bu örnek plan resmî çok modlu taşıma formu değildir; başvuruda doğru hizmetin seçilebilmesi için dosyaları ilişkilendirme yöntemidir.

İşletme rolü değiştiğinde belgeyi yeniden eşleştirin

Yalnız taşıma yapan bir işletme ile ayrıca tank dolduran veya vagon sahibi olan işletmenin rol dağılımı aynı değildir. Demiryolu düzenlemesi bu tarafları ayrı tanımlar ve yükümlülüklerini farklı maddelerde ele alır. Bir şirkete ait belgeyi, aynı grubun başka tüzel kişiliğinin veya başka faaliyetinin otomatik dayanağı saymayın. Demiryolu yönetmeliği, m. 4, 7 ve 10–20, fiziksel s. 2–3 ve 5–9.

Hizmet talebinde “TSE belgesi gerekiyor” demek yerine hangi nesnenin ve hangi işlemin değerlendirileceğini yazın. Tankın tasarımı, belirli ekipmanın muayenesi, bir aracın uygunluğu ve işletmenin faaliyet kaydı farklı dosyalardır. İstenen sonuç geldiğinde de belge sahibini, ekipman kimliğini, kapsamını ve sonraki işlem gereğini bu başlangıç notuyla karşılaştırın.

İşletmenin TMFB kaydını araç muayenesinden ayırın

TMFB başvuru formları rehberi, Bakanlığın işletme faaliyet kaydını, faaliyet tespit raporunu, yenilemeyi ve faaliyet devrini açıklar. Bir aracın ADR belgesi bu işletme kaydının yerine geçmez. Resmî Ek-1–5 belgeleriyle hazırlık yaparken adres, temsil ve işletme rolünü ayrı kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. www.tse.org.tr1.Tehlikeli Madde Taşımacılığı FaaliyetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. viewer.tse.org.tr2.ADR ARAÇ/TAŞIT UYGUNLUK BAŞVURU KILAVUZU — ULM-02-TL-05-003, 03.09.2026/8Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. viewer.tse.org.tr3.TANK, SÖKÜLEBİLİR TANK, TANK KONTEYNER, ÇEGK, BATARYA ARAÇ VE MPÜB TASARIM DOSYASI İÇERİK FORMU — ULM-02-FR-04-036, 29.03.2019/2Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. viewer.tse.org.tr4.ORTA BÖY DÖKME YÜK KONTEYNERİ (IBC) VE BÜYÜK AMBALAJ DOSYA İÇERİK LİSTESİ — ULM-02-FR-02-039, 11.12.2018; revizyon alanı boşTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  5. viewer.tse.org.tr5.AMBALAJ DOSYASI İÇERİK LİSTESİ — ULM-02-FR-01-031, 20.09.2017/1Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  6. uhdgm.uab.gov.tr6.Tehlikeli Madde Taşıyan Araç ve Üst Yapıların Teknik Muayeneleri Hakkında YönetmelikUlaştırma ve Altyapı Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  7. uhdgm.uab.gov.tr7.UAB Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında YönetmelikUlaştırma ve Altyapı Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  8. uhdgm.uab.gov.tr8.Tehlikeli Maddelerin Demiryolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik — 2023 değişiklikleri işlenmişUlaştırma ve Altyapı Bakanlığı · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.