Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
RehberAraç tip onayı tadilat ve araç kontrol işlemleri

Araç işlemlerinde yetkili teknik sorumlu ve proje hizmeti

Araç işlemlerinde YTS ile çalışırken yetki, firma kaydı, incelemeye katılım ve üretim yeri sorumluluklarını doğru kurun.

5 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler13 bölüm
Araç incelemesini simgeleyen otomobil, kontrol alanı ve servis ekipmanları.
Temsili görsel. · Özgün illüstrasyon · TSE Başvuru
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Başlamadan önce

Yetkili teknik sorumlu ile çalışmak yalnız proje çizimini teslim almak değildir. Hangi araç işleminde kimin başvuru yapacağı, firmayla yetki ilişkisinin nasıl kurulacağı ve inceleme sırasında hangi sorumluluğun sürdüğü de belirlenmelidir. Bu rehber hizmet alan işletmenin iş paylaşımına odaklanır; YTS eğitim ve belgelendirme şartları ayrı yetkili teknik sorumlu rehberinde ele alınır.

Hizmet teklifinde üstlenilen araç işlemini açık yazın

Münferit tadilat, karayolu uygunluğu ve seri imalat/tadilat ayrı prosedürlerle yürür. Örneğin karayolu uygunluğunda AİTM mühendisinin TSE360'ta firma yetkilisi tanımı gerekirken, münferit tadilatta mühendis kaydıyla tadilatçı firmanın yetkili kaydı birlikte tamamlanır. ULM-03-PR-03-002, 26.03.2026/12, 4.1 ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17, 4.1

Teklifte başvuru türü, araç kapsamı, üretim/montaj adresi, hazırlanacak çizim/hesaplar ve incelemeye katılım görünür olsun. “TSE işlemleri dahil” ifadesiyle hangi hizmetin üstlenildiğinin belirsiz kalmasını önleyin.

Sistem yetkisini teknik sorumlulukla eşleştirin

Münferit tadilat prosedürü aynı kişinin YTS ve firma yetkilisi olabileceğini belirtir; bunun için ilgili kayıtlar tamamlanmalıdır. Seri imalat ve tadilat başvuruları firmaya tanımlı YTS üzerinden yapılır. ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17, 4.1 ULM-03-PR-06-001, 04.09.2026/8, 4.1 ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.1

Firma adına erişim veren kaydın gerçekten doğru unvan ve adrese bağlı olduğunu kontrol edin. Belgeleri hazırlayan kişinin değişmesi halinde eski imza ve hesap ilişkisinin otomatik devam ettiğini varsaymayın. Başvuru numarası ve dosya sürümlerinin işletmede de saklanmasını sağlayın.

İstihdam biçimini işletme sınıfına göre değerlendirin

Seri tadilata ilk kez başvuran firmanın sınıfı kapasite raporundaki üretim adedine göre belirlenir. A sınıfı olduğu anlaşılan işletmede YTS'nin tam zamanlı istihdamını gösteren belgeler istenir. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.2, s.2

Seri imalatta yeni üretim yeri/şube için farklı YTS çalışması düzenlenir; A sınıfında fiilen tam zamanlı çalışma, B ve C sınıfında sözleşmeli veya tam zamanlı YTS öngörülür. ULM-03-PR-06-001, 04.09.2026/8, 4.8, s.5–6

Bu ayrımı hizmet sözleşmesinde netleştirin. Her firma ve her şube için dışarıdan aynı biçimde proje hizmeti alınabileceğini kabul etmeyin; kendi sınıfınız ve başvuru türünüz esas alınmalıdır.

İncelemeye katılımı ve dosya güncelliğini planlayın

Seri imalat/tadilat prosedürleri YTS'nin inceleme alanında bulunmasına ilişkin bildirimi düzenler. İnceleme sırasında bulunmaması halinde sonuçları kabul etmiş sayılacağına ilişkin hüküm vardır. ULM-03-PR-06-001, 04.09.2026/8, 4.3–4.4 ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.3–4.4

Randevu/inceleme tarihini YTS ile birlikte planlayın. Araç üzerindeki uygulama son çizimden farklıysa farkı inceleme gününde ortaya çıkarmak yerine önceden dosyayı güncelleyin. Katılımın mümkün olmadığı durumda uygulanacak yolu ilgili TSE birimiyle netleştirin.

Aracı görme ve teknik beyan sorumluluğunu teklifin içine alın

Güncel proje talimatında bazı montajlarda TSE’nin fiziksel incelemesine istisna bulunması, teknik sorumlunun aracı görme görevini kaldırmaz. Araç bilgileri beyanının gönderilmesi, aracın görülüp kontrol edildiğine ilişkin sorumluluk taşır. Bu nedenle yalnız fotoğraf üzerinden hazırlanacak bir dosyayla, fiilî araç kontrolünü içeren hizmetin aynı olduğunu varsaymayın. Araç Proje Talimatı, 07.09.2026/5, 4.1.3, s.5–6

İş paylaşımında aracın kim tarafından, nerede ve hangi aşamada görüleceğini yazın. Önceki tadilatın kayıtlarda bulunup araç üzerinde bulunmaması veya bunun tersi halinde farkı kimin açıklayacağını belirleyin. Teknik beyanı imzalayan kişinin görmediği bir uygulamayı sırf eski çizim mevcut diye onaylamasını beklemeyin.

Şube başvurusu ile şubenin araç belgesi düzenlemesini ayırın

Seri imalat prosedürü, uygun koşullarda bir şubedeki AİTM yetkili teknik sorumlusunun başka şube adına başvuru açabilmesini düzenler. Buna karşılık araç uygunluk belgesini üretimin yapıldığı şubede çalışan YTS düzenler. Başvuruyu sisteme göndermek ile belirli şubenin üretimine ilişkin belgeyi düzenlemek aynı yetki kullanımı değildir. ULM-03-PR-06-001, 04.09.2026/8, 4.8

Birden fazla üretim yeriniz varsa sözleşme ekinde şube, kapsam, o şubedeki sorumlu ve belge düzenleme görevini eşleştirin. Merkez ofisin hesabında bütün dosyaların görünmesi, her yerde tek teknik sorumlu çalıştırılabileceğinin kanıtı olmaz.

Hizmet sonunda teslim alınacak dosyayı tanımlayın

İşletme için önerilen teslim paketi; son teknik dosya, başvuru numarası, açık ve kapanmış eksiklikler, inceleme sonucu, düzenlenen belgeler ve henüz yapılmamış işlemler listesidir. Bu paket resmî zorunlu ek listesi değildir; hizmet alanın ne teslim aldığını anlamasını sağlar. Özellikle “proje hazırlandı”, “dosya gönderildi” ve “belge onaylandı” aşamalarını ayrı kabul edin. Bir kişinin hizmeti sona erdiğinde devam eden sistem bildirimlerinin sahipsiz kalmaması için sorumluluğu yeni kişiye açık şekilde devredin.

Belge sonrası değişiklik ve kalite kayıtlarını sahipsiz bırakmayın

Seri imalat prosedürü başvuru evrak bilgilerindeki değişikliklerin otuz gün içinde bildirilmesini ve ara kontrolde araç kalite kayıtlarının incelenmesini düzenler. ULM-03-PR-06-001, 04.09.2026/8, 4.7

YTS ile işiniz tamamlanırken dosyanın son sürümünü, düzenlenen belgeleri ve devam eden takipleri işletme arşivine alın. Yeni şube, kapasite veya üretim kapsamı değişikliğinin kim tarafından izleneceğini belirleyin. Belge alınması işletmenin kendi üretim ve kayıt sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Hazır örnekle araca özgü teknik raporun iş paylaşımını ayırın

Teklif hazırlanırken eski bir onay dosyasının örnek olarak gösterilmesi, aynı raporun yeni araçta kullanılabileceği anlamına gelmez. İptal filigranlı 21 Kasım 2025/93 talimatındaki belirli sistem onayı kullanım yolu, 7 Eylül 2026/5 talimatında araç kimliği eşleşen teknik servis raporu kuralıyla farklılaşmıştır. Eski ULM-03-TL-00-009, 4.1.4(8), s.6 Güncel ULM-03-TL-00-011, 4.1.4(5)–(6), s.6.

Hizmet kapsamını konuşurken çizimi kimin hazırlayacağını, teknik servis raporunun hangi araca düzenleneceğini ve araç/firma bilgisini kimin kontrol edeceğini açıklayın. Bunlar teklifinizi netleştiren hazırlık sorularıdır; resmî sözleşme şablonu değildir. YTS'nin proje hizmeti ile teknik servisin raporu aynı belge veya aynı işlem sayılmamalıdır.

Güncel talimattaki e-imza istisnasının da sınırı vardır: dosyayı oluşturan e-imza sahibi beyan formunu kendisi dolduruyorsa ayrıca ıslak imza aranmaz. Bu hüküm, başka kişiden alınan bütün eklerin imzasız kullanılabileceği veya teknik beyan sorumluluğunun kalktığı anlamına gelmez. Güncel talimat, 4.1.3 devamı, s.6.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. www.tse.org.tr1.Araç Tip Onay HizmetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. www.tse.org.tr2.AİTM Kapsamında Tarım Römorku (R Kategorisi) ve Birbiriyle Değiştirilebilir Çekilen Donanım (S Kategorisi) İşlemleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. www.tse.org.tr3.AİTM Seri Tadilat Tip Onayı BelgesiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. viewer.tse.org.tr4.AİTM MÜNFERİT ARAÇ UYGUNLUK BELGESİ (KARAYOLU UYGUNLUK) İNCELEME VE ONAY PROSEDÜRÜ — ULM-03-PR-03-002, 26.03.2026/12Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  5. viewer.tse.org.tr5.AİTM MÜNFERİT ARAÇ UYGUNLUK BELGESİ (TADİLAT) İNCELEME VE ONAY PROSEDÜRÜ — ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  6. viewer.tse.org.tr6.AİTM SERİ İMALAT TİP ONAYI BELGESİ İNCELEME VE ONAY PROSEDÜRÜ — ULM-03-PR-06-001, 04.09.2026/8Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  7. viewer.tse.org.tr7.AİTM Seri Tadilat Tip Onayı Belgesi İnceleme ve Onay Prosedürü — 04.09.2026/26Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  8. viewer.tse.org.tr8.Araç Proje İnceleme ve Uygulama Talimatı — ULM-03-TL-00-011, 07.09.2026/5Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  9. viewer.tse.org.tr9.İPTAL — ULM-03-TL-00-009, Araç Proje Uygulama Talimatı, 21.11.2025/93Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.