Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
RehberTehlikeli madde ve bozulabilir gıda taşımacılığı

Basınçlı kapların tip onayı ve muayeneleri

Taşınabilir basınçlı kaplarda tasarım onayı, ürün muayenesi ve kurum içi muayene yetkisini; iç piyasa ve ihracat amacıyla birlikte değerlendirin.

6 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler13 bölüm
Taşımacılık hizmetlerini simgeleyen tanker ve frigorifik araç.
Temsili görsel. · Özgün illüstrasyon · TSE Başvuru
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Başlamadan önce

Bu hizmette “basınçlı kap” ifadesi, tehlikeli madde taşımacılığındaki ekipman kapsamıyla birlikte okunmalıdır. UAB yönetmeliği taşınabilir basınçlı ekipman/kap tanımını ADR Bölüm 6.2 kapsamında gaz taşımacılığında kullanılan ekipmanla ilişkilendirir. İşyerindeki sabit bir basınçlı tesisatı yalnız basınç altında çalıştığı için aynı başvuruya dahil etmeyin. TSE bu alanda tasarım tip onayı, ilk/periyodik muayene ve işletmelere yönelik IS hizmetlerini ayrı faaliyetler olarak sunar. UAB yayımlanan yönetmelik, 06.02.2025 değişiklikleri işlenmiş metin, m. 4, taşınabilir basınçlı ekipman tanımı TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Bilgi

Tasarım onayı ile kullanım muayenesi farklıdır

Yeni bir tipin tasarım onayında değerlendirilen nesne, tasarım ve onun kapsamıdır. Kullanımdaki kapların test ve muayenesinde ise mevcut ekipmanın durumu ele alınır. UAB yönetmeliği tasarım tip onayı ile ilk, ara ve periyodik test/muayenelerin Bakanlık veya yetkilendirdiği kuruluşlarca belirlenen usullerle yürütülmesini düzenler. Tip onayının varlığı, ekipmanın sonraki bütün muayenelerinin tamamlandığı anlamına gelmez. UAB yayımlanan yönetmelik, 06.02.2025 değişiklikleri işlenmiş metin, m. 5/6

Üretim yılı da muayene yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Güncel yayımlanan metinde, 2019 öncesinde ilgili mevzuata göre üretilmiş ADR 6.2 ekipmanlarının da ADR'deki periyodik test ve muayenelere tabi olduğu; bunları geçemeyenlerin tehlikeli madde taşımacılığında kullanılamayacağı belirtilir. Rehber bu hükümden bütün kap türleri için tek bir muayene aralığı çıkarmaz. UAB yayımlanan yönetmelik, 06.02.2025 değişiklikleri işlenmiş metin, m. 5/7

İşletmenin IS yetkisini ürün belgesinden ayırın

TSE hizmet açıklaması kurum içi muayene hizmetini basınçlı kap üreticileri ve dolum tesisleriyle ilişkilendirir. UAB'nin 2019 genelgesi de mevcut ekipman için kurum içi muayene yapmak isteyen üretici/dolum tesislerinin yetkilendirilmiş kuruluşlara başvurmasını düzenler. İşletmenin bu hizmet yetkisi, belirli bir kabın tip onay sertifikası veya son muayene kaydı değildir. Dosyada tesisin rolünü, ekipman kimliğini ve talep edilen işlemi ayrı belirtin. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Bilgi 2019/TMKTDGM-01, 29.08.2019, E.62408, §5, s. 4

TSE'nin güncel sayfasında IS belgeli firmalar ile basınçlı kap tip onayları için farklı takip listeleri bulunur. Kuruluş adı kadar belgenin kapsamını ve geçerlilik kaydını kontrol edin. Bir listede bulunmak, firmanın her kap türünde ve her işlemde yetkili olduğu sonucunu vermez. TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Dokümanlar

Pi işareti ile iç piyasa muayenesini karıştırmayın

UAB genelgesinin 12. maddesi ithal Pi işaretli tüpleri ADR 6.2.4 çerçevesinde ele alır ve bu tüplerin test/periyodik muayenelerini IS belgeli işletmelerde yürütülen sisteme bağlar. 13. madde ise AB'ye TPED kapsamında Pi işaretli ekipman ihracatı yapan firmaların işlemlerini iç piyasa uygulamasından ayırır. Bu nedenle başvuruda iç piyasa kullanımı ile ihracat amacını açıkça belirtin. 2019/TMKTDGM-01, 29.08.2019, E.62408, §12–13, s. 5

Mevcut belgenin türünü ve tarihini görünür kılın

2019 genelgesindeki eski TPED tasarım onaylarının yenilenmesi yolu, 24.06.2019 öncesinde alınmış onaylara ve iç piyasaya arz koşuluna bağlı tarihsel bir geçiş düzenlemesidir. Bu yol yeni tasarım başvurularının genel dosya listesi gibi kullanılmamalıdır. İlk görüşmeye mevcut tip onayı, muayene kaydı, ekipman kimliği ve kullanım amacıyla başlayın; güncel tasarım/ekipman başvurusunda TSE sayfasındaki portal yönlendirmesini izleyin. 2019/TMKTDGM-01, 29.08.2019, E.62408, §1–3, s. 4 TSE hizmet sayfası, 26.08.2026, Başvuru

Kullanımdaki ekipmanın kimliği okunabiliyor mu?

2019/TMKTDGM-01 genelgesi, ekipmanın üretim ve muayene geçmişine göre farklı yollar tarif eder. Bu nedenle başvuruda ekipman türünü, üreticiyi, üretim tarihini, seri numarasını, üretim standardını, mevcut işaretleri ve son muayene belgesini mümkün olduğunca birlikte sunun. Bu, kayıtları toparlamak için hazırlık önerisidir; belgesiz bir ekipmanı kendiliğinden kabul edilebilir hale getirmez.

Genelgenin 9. maddesi, üretim tarihi, üretici ve üretim standardı gibi temel kimlik bilgileri bulunmayan tüplerin muayene ve dolumuna ilişkin sınırlama getirir. 8. maddede hurdaya ayrılmış tüpler için de muayene ve dolum yasağı yer alır. Okunmayan işareti işletme kendi tahminiyle yeniden yazıp kimlik eksikliğini kapatmış sayılmaz. Böyle bir ekipmanda yetkili kuruluşun kayıt değerlendirmesi gerekir. 2019/TMKTDGM-01 genelgesi, maddeler 8–9; taranmış dosya metni ve sayfa görüntüleri birlikte incelendi.

CE veya Pi işareti varsa neden yine muayene araştırılır?

Genelge, Pi işaretli ithal ekipmanın ülke içindeki periyodik muayene yolunu ayrıca ele alır. CE işaretli solunum tüpleri için de ayrı hüküm ve ilgili özel düzenleme atfı bulunur. Bir işaretin mevcut olması, kullanım dönemindeki bütün kontrollerin kaldırıldığını göstermez. Tasarımın piyasaya arz yönü ile kullanılmakta olan ekipmanın muayene kaydı ayrı değerlendirilir.

Örneğin bir dolum tesisi, müşterisinin sunduğu ürün işaretine bakıp tesisin kendi muayene yetkisini var sayamaz. IS yetkisi, yetkilendirilmiş faaliyet kapsamına ilişkindir; ekipmanın kendi belge ve muayene koşulları bundan ayrı izlenir. AB'ye ihracat amaçlı değerlendirme ile Türkiye iç piyasasında kullanım da genelgede farklı başlıklarda ele alınmıştır. 2019/TMKTDGM-01 genelgesi, maddeler 5–6 ve 12–13.

Eski belgeler ve geçiş süreleri nasıl okunmalı?

2019 genelgesindeki bazı hükümler, 24 Haziran 2019 öncesindeki belgeleri veya o dönemin belirli geçiş aralığını konu alır. Bunları bugün her yeni başvuruya açık muafiyet ya da indirim gibi yorumlamayın. Dosyada belgenin tam adı, düzenlenme ve bitiş tarihi ile ekipman/tesis kapsamı birlikte bulunmalıdır. Geçiş hükmünün uygulanabilmesi yalnız belgenin eski görünmesine bağlı değildir; metindeki tarih ve kapsam koşulları da karşılanmalıdır.

Aynı dosyanın son sayfasında 2019 tarihli ücret tablosu vardır. O tutarları bugünün fiyatı olarak kullanmıyoruz. Başvuru bedeli, inceleme ve varsa ek saha giderlerinin hangi güncel teklif kapsamında istendiğini ayrı kaydetmek gerekir. 2019/TMKTDGM-01 genelgesi, maddeler 1–4 ve ücret eki, fiziksel s. 8.

Dolum veya tamir yapan tesisin diğer yeterlilikleri de IS belgesiyle tek kalemde tamamlanmaz. Genelgenin 11. maddesi dolum ve tamir yeterliliklerinin devamını ayrıca belirtir. İşletme için hazırlanacak dosya ile muayeneye giren her ekipmana ait dosyayı ayırmak bu nedenle gereklidir. 2019/TMKTDGM-01 genelgesi, m. 11.

Yeni tasarım, eski TPED onayı ve periyodik muayenenin tarifesi ayrıdır

9 Nisan 2026 tarifesi basınçlı kapların yeni tasarım tip onay toplamını ayrı; TPED kapsamında önceden onayı bulunan üreticilerin ilgili tarihsel yenileme yolunu ayrı tabloyla gösterir. Yenileme tablosundaki eksiklik bulunan testler kalemi, her eski belge için bütün deneylerin tekrarlanacağı anlamına gelmez. Tersine eski onayın varlığı da gerekli incelemeleri tamamen kaldırmaz. Tarife, PDF s.21 ve s.27, basınçlı kaplar ve TPED yenileme.

Periyodik muayene bedeli ise başvuru içinde bir günde muayene edilecek kap adedine göre düzenlenir. Bu, bütün basınçlı kapların aynı tarihte muayeneye girmesi veya aynı test aralığına tabi olması demek değildir. Hazırlık dosyanızda tasarım belgesi, ekipman adedi ve muayene talebini ayrı belirtin.

Teklif örneğinde ilk tasarım bedeliyle tarihsel yenileme bedeli birlikte görünüyorsa hangi iş için ikisinin de istendiğini açıklatın. Başvuruya uygulanacak yol, yalnız daha düşük ücret bulunduğu için seçilemez; ekipmanın ve mevcut onayın tarih/kapsam koşullarıyla uyuşmalıdır.

AB pazarı için Pi değerlendirmesini ayrıca inceleyin

TPED ve Pi işaretlemesi rehberi, yeni ürün, mevcut ekipmanın yeniden değerlendirilmesi ve kullanım muayenesini ayırır. Türkiye’deki eski TPED yönetmeliğinin yürürlük kaydını, güncel AB hükümlerini, NANDO kuruluş kapsamını ve ekipman dosyasında hangi bilgilerin hazırlanacağını birlikte açıklar. Ürün bazlı teknik koşullar ve kuruluşun kapsam sınırlamaları ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. www.tse.org.tr1.Tehlikeli Madde Taşımacılığı FaaliyetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. uhdgm.uab.gov.tr2.UAB Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında YönetmelikUlaştırma ve Altyapı Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. uhdgm.uab.gov.tr3.TAŞINABİLİR BASINÇLI EKİPMANLAR GENELGESİ (2019/TMKTDGM-01) — 2019/TMKTDGM-01, 29.08.2019, E.62408Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. viewer.tse.org.tr4.HİZMET BEDELİ TARİFESİ — Ulaşım Sistemleri Hizmet Bedeli Tarifesi, yürürlük 01.01.2026, rev.09.04.2026Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.