İçindekiler10 bölüm

Başlamadan önce
Helal belge alındıktan sonra kapsamı, üretim koşullarını ve marka kullanımını izlemeye devam etmek gerekir. TSE’nin usul ve esasları gözetimi; risk, ilgili belgelendirme programı ve inceleme düzeniyle ilişkilendirir. Bütün helal belge türleri için tek bir yıllık işlem listesi çıkarılamaz. m14–15
Önce belge türünü ayırın
Usul/esas, Helal Uygunluk Belgesi için üç yıllık süre tanımlarken parti malı ve kesim belgelerini ayrı türler olarak düzenler. Ayrıca parti malı ve kesim belgesinde gözetim yapılmayacağını belirtir. Bu nedenle ürün için düzenlenmiş sürekli uygunluk belgesine ilişkin gözetim anlatımı, tek parti veya kesim belgesine aynen uygulanmamalıdır. Elinizdeki belgenin tam adını, kapsamını ve bitiş tarihini kontrol edin. m4 ve m14(5)
Gözetimde neler değerlendirilebilir?
Gözetim; üretim yerinden veya piyasadan numune alınması, deneyler ve/veya yerinde inceleme yoluyla yapılabilir. Sıklık, ilgili program ve risk değerlendirmesiyle ilişkilidir; gerektiğinde habersiz inceleme de mümkündür. Sonucun değerlendirilmesi ve belgeyle ilgili karar, ilgili belgelendirme düzeni içinde verilir. m14
İşletme içinde ürün, marka, üretim yeri ve proses kayıtlarını güncel tutmak yararlıdır. Yapılan değişikliğin kapsam değişikliği, üretim yeri değişikliği veya yalnız bilgi güncellemesi olup olmadığını ayırın. Yeni bir tesisi veya farklı ürünü mevcut belgeye kendiliğinden eklenmiş saymayın. TSE usulü kapsam ve belge bilgisi değişikliklerini ayrı maddelerde düzenler; bilgi değişikliği belgenin mevcut süresini otomatik uzatmaz. m12–13
Bitiş tarihinden önce neyi kontrol etmelisiniz?
Belgenin bitiş tarihini, uygulanan programı ve yenileme için istenen işlemleri belgeyi düzenleyen birimle birlikte takip edin. Bu rehberin kaynakları her gıda veya hizmet programı için tek tip yenileme formu, sabit başvuru günü ve ortak evrak listesi vermiyor. Bu yüzden tüm helal belgeler için “şu gün önce şu evrakla yenilenir” şeklinde bir süre üretilmez.
Buna karşılık marka prosedüründeki sonuç nettir: Belge süresi dolmadan yenilenmemişse bütün marka kullanımı derhal durdurulur. Yenileme talebi göndermek veya görüşme yapmak, sona eren kullanım hakkının kendiliğinden devam ettiği anlamına gelmez. m5.3.5(6)
Logo ve ambalaj kullanımı
Helal markası, kullanım hakkının kapsamıyla uyumlu olmalıdır. Birden fazla belge bulunan ürün veya ambalajda işaretler yanıltıcı veya karışıklığa yol açacak şekilde kullanılmamalıdır. Prosedür ticari ad, marka ve tanıtım unsurlarının İslami değerlerle bağdaşmasını da düzenler; yalnız logonun grafik dosyasını doğru yerleştirmek yeterli değildir. m5.3.5(1)–(5)
Ambalaj baskısı, internet ürün sayfası ve tanıtım malzemeleri için belge numarası, kapsam ve geçerlilik tarihini birlikte tutan bir kontrol listesi kullanabilirsiniz. Bu editoryal öneri, resmî bir onay formu değildir. Belge askıya alınır, geri çekilir veya süresi sona ererse satış ve tanıtım materyallerindeki kullanım koşullarını güncel karar üzerinden uygulayın. m17–18 m5.3.5
Anlatım, 4.05.2023 değişiklikli helal usulü ile 7.01.2026/11 marka prosedürüne dayanır. Belgenizin programına özgü yenileme işlemini bu genel çerçevenin yerine koymayın.
Askı süresini hangi gerekçeyle birlikte okuyun?
11.06.2026/10 yaptırımlar prosedürü, yasal otoritenin uygunsuz ürün duyurusunu izleyen helal işleminde üç aylık askıdan söz eder. Aynı bölümde genel altı aylık süre ve komite kararına bağlı özel uzatma da bulunur. Bu iki süre farklı bağlamlardadır; elinizdeki kararın gerekçesini görmeden tek bir askı takvimi uygulamayın. BM-PR-006 s.6, md.4.3.2.
Askıyı kaldırma talebi yazılıdır; sonuç komite değerlendirmesine bağlıdır. Yalnız logo kullanımından kaynaklanan durumda düzeltme evrakıyla, saha incelemesi yapılmadan karar verilebilmesi bir seçenektir. Bunu her askıda incelemesiz dönüş hakkı gibi yorumlamayın. Fesihte belge ve eklerinin 15 gün içinde iadesi, kullanımı fesih tarihinden itibaren durdurma yükümlülüğünden ayrıdır. Prosedür s.5–7.
Usulün 18. maddesi kritik helal uygunsuzluğu ve kapsam dışı marka kullanımını iptal başlığında ele alırken 2026 prosedürü gerekçelere göre farklı işlemler tanımlar. Bu metinlerden işletmenizin alacağı kararı otomatik hesaplamıyoruz. Bildirimin dayanağı, uygulanan program ve ilgili komite kararı birlikte okunmalıdır. Usul s.7, md.17–18; yaptırımlar md.4.3.
Standart değişikliğindeki geçiş süresi otomatik uzatma değildir
Usulün 16. maddesindeki 18 ay, yasal süre kısıtlaması bulunmayan teknik doküman değişikliği için açıklanır; komitenin süreyi değiştirebilmesi de belirtilir. Bu süreyi belgenin son geçerlilik tarihine eklemeyin. Diğer mevzuat değişiklikleri için de ayrı değerlendirme vardır. Usul s.7, md.16.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- viewer.tse.org.tr1.TSE Helal Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.TSE-PR-010 Belge, Logo ve Marka Kullanım Prosedürü, rev.07.01.2026/11Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.BELGELENDİRİLMİS KURULUŞLARA UYGULANACAK YAPTIRIMLAR PROSEDÜRÜ — BM-PR-006; 11.06.2026/10Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 9 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN