İthalatta girdi muafiyeti ve üretim girdi muafiyeti arasındaki ayrım

TSE markalı ürün girdisi muafiyeti ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı kaynaklı Üretim Girdisi Muafiyet Belgesi aynı belge değildir. Aşağıdaki karşılaştırma, 1 sayılı ÜGD rehberinin 2.2.1 bölümü ile 9 sayılı rehberin 5.4 bölümünde açıklanan yolları esas alır.

TSE markalı üründe kullanılacak girdi

1 sayılı rehber, firmanın ürettiği TSE markalı ürünün bünyesinde kullanılacak ithal girdiler için önce TSE’ye başvuru yapılmasını düzenler. İnceleme dayanakları marka kullanım sözleşmesi, kapasite raporu ve ürünün bilgi/belgeleridir. Sadece işletmenin herhangi bir TSE belgesine sahip olması yeterli bir eşleştirme değildir; ithal girdinin sözleşme kapsamındaki üretimle ilişkisi incelenir.

Denetmen incelemesinden sonra BelgeNet’te muafiyet kaydı tanımlanır. Rehberdeki alanlar firma vergi numarası ve unvanı, muafiyet numarası, kapsam GTİP’leri, kapasite raporuna göre GTİP başına azami miktar ve başlangıç-bitiş tarihleridir. Bu alanlar muafiyetin ürün ve dönem sınırlarını gösterir. Rehberdeki örnek tablo tarih ve numaraları gerçek bir firmanın güncel hakkı veya herkese tanınmış kota değildir.

Muafiyet numarası sonraki TAREKS başvurularında kullanılır. GTİP’in marka kullanım sözleşmesi kapsamına girmesi ve başvuru tarihinin geçerlilik aralığında bulunması halinde rehber doğrudan referans numarası oluşumunu açıklar. Aksi halde başvuru risk analizine gider. Fiilî denetime yönlendirilen girdi başvurusunda muafiyet belgeleri ayrıca kontrol edilir. Bu nedenle BelgeNet’te belge tanımlanması ile sevkiyatın TAREKS işlemini birbirinin yerine koymayın.

Üretim Girdisi Muafiyet Belgesi

9 sayılı CE ithalat rehberinin 5.4 bölümünde, sanayicinin ürettiği ürünlerde kullanacağı girdiler için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüğünden alınan Üretim Girdisi Muafiyet Belgesinin sunulacağı belirtilir. TAREKS başvurusu üretim girdisi muafiyet seçeneğiyle yapılır; belgenin doğruluğu ilgili sistemlerden kontrol edilir.

Bu açıklama, TSE’nin her durumda nihai ÜGM belgesini verdiği anlamına gelmez. TSE’nin ayrıca yayımladığı ÜGM ön inceleme hizmeti, il müdürlüğünden alınacak belgenin yerine geçen genel bir ithalat izni olarak sunulmamalıdır. Başvuru hazırlığında elinizdeki belgenin düzenleyen kurumunu, kapsamını ve hangi tebliğ için kullanıldığını ayrı kaydedin.

Hangi yolu seçeceğinizi nasıl kontrol edersiniz?

Önce ithal ürünün hangi yıllık tebliğ kapsamında işlem gördüğünü belirleyin. Sonra muafiyet gerekçesini somut belgeye bağlayın: TSE marka kullanım sözleşmesi kapsamında bir üretim girdisi mi, yoksa il müdürlüğünce düzenlenmiş ÜGM belgesi mi? İlk yolda kapasite ve sözleşme tarihlerini, ikinci yolda belgeyi veren makam ile belgede yazan ürün kapsamını eşleştirin.

Bu sıralama editoryal dosya hazırlık önerisidir; kurum adına muafiyet kararı vermez. TSE markalı girdi ile ÜGM arasında serbestçe seçim yapılabileceği veya birinden ret alınırsa diğerinin otomatik kullanılabileceği sonucu çıkarılamaz.

Üretim yerindeki tespit için hangi kayıtları hazırlamalısınız?

Üretim Girdi Muafiyeti Raporu’nun BM-FR-071, 19 Şubat 2025 revizyonu firma ve üretim yeri bilgilerini, yerinde inceleme sırasında geçerli kapasite raporunu ve üretimde kullanılan girdileri birlikte kaydeder. Raporda aksesuar niteliğindeki malzemeler ile ürünün ana bileşenleri ayrı değerlendirilir. İthal etmeyi planladığınız girdinin hangi üründe, hangi işlevle kullanıldığını üretim kayıtlarıyla eşleştirin; yalnız ticari ürün adını yazmak bu ilişkiyi açıklamayabilir. TSE kaynak dokümanı.

BM-FR-072, 18 Ocak 2024 tarihli yerinde inceleme tutanağı firma yetkilisi ve inceleme görevlisinin imzalarını içerir. Bu iki form üretim yerindeki tespiti belgelendirir; tek başına yıllık tebliğde bulunmayan bir muafiyet hakkı yaratmaz. Önce yukarıdaki güncel tebliğ ve uygulama rehberi karşılaştırmasını yapın, ardından işlem biriminin istediği güncel form sürümünü kullanın. TSE kaynak dokümanı.

Bakanlığın 2026 genelgelerinde hangi madde esas alınıyor?

8 Ocak 2026 tarihli asıl genelgeler bu ayrımı açıklaştırır: 2026/9-32 genelgesi, 9 sayılı tebliğin 6'ncı ve 32 sayılı tebliğin 7'nci maddelerine; 2026/25 genelgesi ise 25 sayılı tebliğin 6'ncı maddesine dayanır. TSE web sayfasındaki hepsi için ortak “6'ncı madde” anlatımını makina başvurusuna aynen taşımayın. Genelgeler, Bakanlık görev alanı dışındaki nihai ürünlerde TSE ön inceleme raporunu arar; Bakanlık kapsam içinde olup ÜGM'ye uygun görmediği üründe bu rapor alternatif kabul yaratmaz. 2026/9-32 Genelgesi, giriş; 2026/25 Genelgesi, giriş.

Kim başvurabilir, hangi kayıt güncel olmalı?

Sanayici veya onun adına ithalat yapan tedarikçi Dijital Bakanlık üzerinden, üretim yerinin MERSİS numarasıyla ve Sanayi Sicil Belgesinin düzenlendiği il müdürlüğüne başvurur. Sanayicinin yetkilisi imza sirkülerini; yetkilendirilen kişi ilave noter onaylı yetki belgesini; tedarikçi ise bunların yanında girdi ve miktarını gösteren süreli, noter onaylı taahhütnameyi sunar. Kapasite raporunun PDF'si kadar Sanayi Sicil Bilgi Sistemindeki alanlar da güncel olmalıdır. Her iki genelge, m.1; Araç parçaları için m.1.

Başvuru sahibinin hatalı GTİP veya eksik belge yüklemesi nedeniyle sonradan e-posta/elden ilave talep kabul edilmemesi, mevcut başvurunun iptali ve yeni başvuru yapılması düzenlenmiştir. Başvuru sahibi kaynaklı bu iptalde ücret iadesi öngörülmez. Buna karşılık il müdürlüğünün teknik doğrulama amacıyla ayrıca istediği belgeler için genelgelerde farklı iletim imkânı vardır. Dolayısıyla “hiçbir ek belge e-postayla verilemez” veya “her hata sonradan e-postayla düzeltilir” genellemeleri doğru değildir. 2026/9-32 Genelgesi, m.1/11 ve m.2/9; 2026/25 Genelgesi, m.1/11 ve m.2/8.

Kapasiteyi ürünlere ve tedarikçilere nasıl paylaştırırsınız?

Genelgeler nihai ürünü kapasite raporunun Tablo-2'si, girdi cinsi ve miktarını Tablo-3'ü, tüketim üst sınırını Tablo-4'ü ile ilişkilendirir. Aynı girdinin farklı nihai ürünlere veya farklı GTİP'lere dağıtımında toplam miktar aşılmaz. Birden fazla tedarikçinin temin miktarı da aynı kapasiteye karşı birlikte kontrol edilir. Vardiya artışını kendi tablonuzda ikiyle çarpmak yerine ilgili odanın kapasiteye ilişkin tespit yazısı gerekir. 2026/9-32 Genelgesi, m.1/9–10 ve m.2.

Örneğin toplam 10.000 adetlik bir kapasitenin iki nihai ürüne 6.000 ve 4.000 olarak ayrılması yalnız bir hesaplama örneğidir. Her iki başvuruya da 10.000 yazılması, aynı kapasiteyi iki kez kullanır. Yeni ÜGM yazısında yıl içinde kullanılmış ithalat miktarı düşülür; yenileme kapasiteyi sıfırdan başlatmaz. Her iki genelge, m.4; Araç parçaları yenileme hükmü.

Geçerlilik, yenileme ve kullanım sonrası takip

2026 genelgeleri başvuruyu Ocak ayının ikinci pazartesisinden 30 Kasım 2026 mesai bitimine kadar kabul eder. Yazı 31 Aralık 2026'ya kadar geçerli düzenlenir; sonraki yıl için bu başvuruyla işlem yapılamaz. Başvuru tarihinde kapasite raporunun geçerli olması şarttır, ancak yazının yıl sonu tarihi kapasite raporunun kalan süresiyle aynı hesaplanmaz. TSE ön inceleme raporunun ayrı geçerlilik kuralını bu yazıya uygulamayın. Genelge m.1, m.3 ve m.11; 2026/25 Genelgesi.

Başvuru ve belge aşamasındaki Bakanlık ödemeleri ayrıdır; ikinci ödeme gerçekleşmeden yazı verilmez. Kapasite veya girdi değişikliğinde yenileme başvurusu yapılır, kullanım tekrar kontrol edilir ve eski yazı iptal edilir. Yazı sonrası denetimde ithal girdinin beyan edilen nihai üründe kullanıldığını ispat yükümlülüğü firmaya aittir; depo ve üretim kayıtları bu nedenle önem taşır. Muafiyet teknik ürün güvenliği yükümlülüklerini veya diğer kurum izinlerini kaldırmaz. Genelge m.3–10.

Kaynak ve sürüm sınırı

Karşılaştırmada 13 Eylül 2026 tarihinde okunan 1, 9, 25 ve 32 sayılı rehberlerle 8 Ocak 2026 tarihli iki Bakanlık genelgesi kullanılmıştır. Genelgelerin asıl PDF’leri Gaziantep Sanayi Odasının duyuru arşivinden okunmuş; 6/7 madde ayrımı bu asıl metinlerle açıklığa kavuşturulmuştur. TSE kılavuzundaki yalnız 9 sayılı tebliğe yazılmış GTİP taahhüdü ise diğer başvurular için kendiliğinden değiştirilmemiştir. Yalnız bir tebliğin adını taşıyan taahhütnameyi başka tebliğlerin başvurularına uyarlamayın; ilgili başvurunun resmî belgesini kullanın.

İnternette bulduğunuz 2024 genelgesiyle yeni başvuru yapmayın

18.01.2024 tarihli iki Bakanlık genelgesi ayrı kapsamlar taşır: 5441408 sayılı metin 2024/9 tebliğinin Ek-2 listesini, 5441396 sayılı metin 2024/25 tebliğinin Ek-1 listesindeki araç parçalarını esas alır. Her iki metin de kendi döneminde 30 Kasım başvuru sınırı ve 31 Aralık 2024 son geçerliliği düzenler. Dosyanın bugün hâlâ erişilebilir olması bu tarihleri 2026'ya taşımaz. Yukarıdaki güncel yol açıklamalarında 2026 kaynaklarını kullanmamızın nedeni budur. 2024/9 genelgesi, s.1, 4–5 ve 8; 2024/25 genelgesi, s.1, 4 ve 8.

Bu iki eski metin de kendi içinde aynı kabul edilmemelidir. 2024/9 metnindeki belirli girdi ve tarihlere bağlı sınırlamaları, benzer cümleler içeriyor diye araç parçaları genelgesine taşımıyoruz. Arşivden geçmiş işleminizi kontrol ederken yılın yanında tebliğ numarası, ek liste, genelge tarihi ve sayı bilgisini birlikte kaydedin. Eski kararla kullanılan miktarı, yeni başvurunun kullanılabilir miktarı gibi değerlendirmeyin.

Okuduğumuz dosyalar genelgelerin ana metinleridir. Atıf yapılan örnek muafiyet yazıları ve takip çizelgesi bu PDF'lerin içinde bulunmuyor; onların içeriğini tahmin ederek bir başvuru şablonu üretmedik. Kendi hazırlığınızda örnek formu yalnız dosya adından tanımak yerine ait olduğu kurum, yıl ve işlem türüyle eşleştirin. Yeni işlem için ÜGM ön inceleme raporu rehberi'ndeki kurum ve belge ayrımını da kontrol edin.