Kuruluş Seviyesinde Sera Gazı Emisyon Raporlarının Doğrulanması

Kuruluş seviyesinde sera gazı doğrulamasında değerlendirilen çıktı, kuruluşun emisyon beyanı ve bu beyanın dayanağı olan veri sistemidir. Başvuru hazırlığını yalnız bir sonuç tablosu olarak düşünmeyin: hesaplanan değerin hangi kayıttan geldiği ve nasıl kontrol edildiği de incelenir. TSE, Masabaşı ve Saha Ziyareti

Portal teklifini ve takip numarasını oluşturun

TSE’nin yayımladığı akışta teklif Müşteri Portalındaki ödeme/protokol adımında oluşur. Teklif kabul edilip başvuru dokümanları yüklendiğinde ve taahhütname onaylandığında sözleşme kurulur. Başvuruya verilen takip numarası süreç boyunca kullanılır. Ön teklif için başvuru formunu birime iletme seçeneği de açıklanır. TSE, Teklif Alınması ve Başvuru

Firma ve rapor dönemi bilgilerini yüklemeden önce kontrol edin; takip numarasını kuruluş içindeki yazışmalarda aynı kullanın.

Yalnız teklif talebi ile başvuru eklerini karıştırmayın

6 Mayıs 2026/5 revizyonlu teklif talep formu; kapsamdaki tesislerin sayısı ve yerini, verilerin bulunduğu yeri, veri toplama sistemini, seçilen programı, güven seviyesini, yaklaşık emisyonu ve raporlama yılını sorar. Hedef kullanıcı, doğrulamanın amacı, önceki yıl değerlendirmesi, danışman ve yazılım bilgileri de ayrı alanlardır. Aynı kurumun farklı tesis veya yıllarına ait toplamları açıklamasız birleştirmeyin. 15.01.11.FR.018, m.1 ve 2.1–2.13.

Formun 3. bölümü, yalnız teklif istenirken buradaki eklerin iletilmesinin zorunlu olmadığını; başvuruyla birlikte ise gönderileceğini açıkça ayırır. Ekler arasında emisyon beyanı/raporu ve hesap çizelgeleri, ilgili önceki raporlar, sera gazı bilgi yönetimi ve kayıt saklama prosedürleri, temel yıl gözden geçirme kayıtları ve belirsizlik değerlendirmesi bulunur. “Varsa” veya “raporlanmış ise” diye belirtilen karbon kredisi ve sözleşmeye dayalı araç kayıtlarını koşulsuz her firmadan istenen ek gibi göstermeyin. 15.01.11.FR.018, m.3 Ekler.

Birden fazla tesis için beyan hazırlanmışsa formun dipnotu, tesis bazındaki doğrudan ve dolaylı emisyonların beyan ve raporda ayrı belgelenmesini ister. 10 Eylül 2026/11 başvuru formu da doğrulama/geçerli kılma kriterini, güven seviyesini ve beyanın takvim yılını ayrı seçtirir. Bu alanlar hesap yönteminin yerine geçmez; başvuru ile raporun aynı kapsamı tarif etmesini sağlar. 15.01.11.FR.018, m.3 dipnot 1. 15.01.11.FR.002, m.3.1–3.4.

Emisyon kategorilerini faaliyet kayıtlarıyla eşleştirin

Teklif ve başvuru formları Kategori 1'de doğrudan emisyonları, 2'de ithal enerjiyi, 3'te ulaşımı, 4'te kuruluşun kullandığı ürün ve hizmetleri, 5'te kuruluş ürünlerinin kullanımıyla ilişkili kalemleri, 6'da diğer kaynakları ayırır. Alt satırlarda sabit/hareketli yanma, proses, kaçaklar, iş seyahati, atık ve kiralamalar gibi farklı faaliyetler vardır. Bunların hepsi her kuruluşta bulunmak zorunda değildir; mevcut faaliyetin uygun kaleme nasıl bağlandığı açıklanmalıdır. FR.018, fiziksel sayfalar 2–3; FR.002, sayfalar 2–3

Örneğin satın alınan elektrik ile şirkete ait yakıt kullanan ekipmanın verisini aynı “enerji” toplamında bırakmayın. Kiralanan ve kiraya verilen varlıkları da yönünü belirtmeden birleştirmeyin. Veri envanterinde faaliyet, tesis, dönem ve rapordaki kategori birlikte görülsün. Bu örnekler standardın bütün kategori seçim kurallarını yeniden üretmez; form ile raporun karşılaştırılmasına yardım eder.

Güven seviyesi ve yazılım sorusunu doğru yorumlayın

Formlarda makul ve sınırlı güven seviyesi ayrı seçeneklerdir; önemlilik eşiği yüzde 5 olarak gösterilir. Bu değer, işletmenin bilinen bir hatayı raporda bırakabileceği izin payı değildir. Seçilen doğrulama kapsamının parçasıdır; tespit edilen farkları dayanaklarıyla açıklamanız gerekir. FR.002, m.3.1–3.2

Teklif formunda hesaplama yazılımı kullanılıp kullanılmadığı ve aracın TSE tarafından geçerli kılınıp kılınmadığı sorulur. Bir soru alanının bulunmasından herkesin belirli bir yazılımı satın almak zorunda olduğu sonucu çıkmaz. Kullandığınız aracı ve sürümünü doğru yazın; araç hakkındaki beyanı kuruluş raporunun ayrıca doğrulanmış olmasıyla karıştırmayın. FR.018, bölüm2.11–2.12, s.4

Eksikleri giderin ve saha planını teyit edin

Başvuru idari kontrolden geçer; eksik form veya doküman varsa kuruluşa geri gönderilir. Planlama sırasında lokasyon, saha tarihi ve doğrulama ekibi kuruluşa teyit için iletilir. Ekip en az bir baş doğrulayıcı içerir; saha süresi teklif edilen adam-gün ve TSE prosedürleriyle belirlenir. TSE, Başvurunun Değerlendirilmesi ve Planlama

Saha sayısında, veri sorumlusunda veya süreçte değişiklik varsa bunu planlama aşamasında açıklayın. Teklifteki adam-gün değerini takvim günü cinsinden kesin belge teslim süresine çevirmeyin.

Verinin rapora kadar izini hazırlayın

İlk masa başı aşamasında doğrulama ve numune alma planı ile risk değerlendirmesi hazırlanır. Sahada veri seçimi, toplama, işleme, birleştirme ve raporlama süreçleri; doğruluk kontrolleri ve sera gazı bilgi sisteminin sürekliliği değerlendirilir. İlgili olduğunda önceki değerlendirme sonuçları da incelenir. TSE, 1.Masabaşı ve Saha Ziyareti

Önerilen hazırlık düzeninde her hesap sonucunun veri kaynağı, dönem bilgisi ve yapılan düzeltmesi bulunur. Fatura, sayaç veya üretim kaydı gibi dayanaklarınız varsa hangi satırı desteklediği görülsün. Yalnız nihai toplamların sunulması veri akışının açıklanmasını sağlamaz.

Bulgulara programın süresi içinde cevap verin

Hizmet akışı bulguların portal üzerinden bildirildiğini; kuruluşun 15 gün içinde düzeltici faaliyetlerini yine portal üzerinden ilettiğini belirtir. Düzeltme-açıklama sayısı üçle sınırlandırılmıştır. Bu hükümler bu hizmetin yayımlanmış akışına aittir. TSE, Bulguların Kuruluşa Bildirilmesi ve Değerlendirilmesi

Her cevapta bulgu, değiştirilen kayıt ve güncel rapor sürümünü eşleştirin. Başka belgelendirme programlarında okuduğunuz düzeltme süresini bu başvuruya aktarmayın.

Bağımsız inceleme ve sonraki hata yönetimini izleyin

Süreç ve rapor doğrulama ekibinden bağımsız baş doğrulayıcı tarafından değerlendirilir. Sonradan hata veya revizyon gereği ortaya çıkarsa niteliğine göre düzeltme, farklı ekiple yeniden değerlendirme veya saha ziyareti gündeme gelebilir. TSE, Bağımsız gözden geçirme ve Doğrulama Bildiriminden Sonra Ortaya Çıkan Gerçekler

Kuruluş içinde sakladığınız raporun son onaylı sürüm olduğundan emin olun. Eski rapor kopyasını kullanmaya devam etmek, sonradan yapılmış düzeltmenin iş süreçlerine yansımamasına yol açabilir.