Kurum içi muayene hizmeti IS belgelendirmesi

Kurum içi muayene hizmeti, üreticinin veya test tesisinin belirli muayene ve deneyleri onaylanmış bir kalite sistemi içinde yapabilmesine ilişkin sınırlı yetkidir. Bu rehber RID 2025 madde 1.8.7.7 ve 1.8.7.8.6 hükümlerini açıklar; aynı ayrıntıları bütün ADR faaliyetlerine veya bütün basınçlı ekipmanlara otomatik uygulamaz.

Önce yetki verilebilen işlemi belirleyin

RID, kurum içi hizmet yolunu 6.2.2.12, 6.2.3.6.1, 6.8.1.5.3(b) ve 6.8.1.5.4(b) ile bağlantılı olarak tanımlar. İşletmenin ürettiği veya test ettiği ekipman, yapılacak işlem ve bu işleme izin veren ürün hükmü birlikte değerlendirilmelidir. Genel bir işletme kalite belgesinden bütün tank ve tüp muayenelerini yapma yetkisi çıkmaz.

TSE hizmet sayfası, basınçlı kap üreticileri ve dolum tesislerine ADR/RID kapsamında kurum içi muayene hizmeti verdiğini açıklar. Başvuruda hedef işlemi ve ekipmanı yazılı tarif etmek, TSE’den bu kapsam için uygulanacak programı almak gerekir. Aşağıdaki liste RID’in kalite sistemi dayanaklarıdır; TSE’ye sunulacak programa özel başvuru dosyasının tamamı olarak kullanılmamalıdır. TSE Tehlikeli Madde Taşımacılığı Faaliyetleri, IS hizmet açıklaması.

Kalite sistemi dosyası

RID 1.8.7.8.6 kapsamında organizasyon ve sorumluluklar; muayene, deney, kalite kontrol ve proses talimatları; muayene raporları, deney ve kalibrasyon kayıtları; yönetimin gözden geçirme kayıtları hazırlanır. Müşteri ve mevzuat şartlarının karşılanma yöntemi, doküman/revizyon kontrolü, uygunsuz ürün işlemleri ile eğitim ve yeterlilik prosedürleri de dosyanın parçalarıdır.

Personelin eğitilmiş ve yetkin olması, görev için yetkilendirilmesi ve ürünün muayene damgasıyla izlenebilir olması beklenir. Bu kaynaktan belirli bir Türk meslek diploması veya herkese ortak eğitim saat sayısı çıkarmıyoruz; bunlar ilgili program ve görev kapsamıyla ayrıca eşleştirilir.

Yerinde inceleme ve belgenin kapsamı

Muayene kuruluşu her tesis adresinde ilk denetimi yapar. Sonuç uygunsa yetkili makama bildirim yapılır ve en çok üç yıl geçerli yetkilendirme belgesi düzenlenir. Belge; muayene kuruluşunu, üretici/test tesisini, bütün hizmet adreslerini, kullanılan RID sürümünü ve teknik referansları, ilk denetim raporunu, işlem kapsamını, varsa damgayı ve bitiş tarihini gösterir.

Belgeyi teslim alırken yalnız unvanı kontrol etmeyin. Yapacağınız deneyin, ürün ailesinin ve faaliyet adresinin kapsamda bulunması gerekir. Bu kontrol bir başvuru hazırlık önerisidir; belge metnini genişletmez.

Gözetim, değişiklik ve uygunsuzluk

RID 2025’e göre her tesiste denetim aralığı altı ayı geçemez. Muayene kuruluşu ek ziyaret, eğitim, teknik değişiklik veya kalite sistemi değişikliği isteyebilir; yapılan muayene ve deneyleri sınırlayabilir veya yasaklayabilir. Kalite sistemindeki değişiklikler yeniden değerlendirilir.

Alt yüklenici kullanımı serbest bir devir değildir. Yalnız belirli durumlarda, yetkiyi veren muayene kuruluşunun onayıyla ve RID’de belirtilen bağımsız laboratuvar/muayene kuruluşu yeterlilik koşullarıyla mümkündür. Uygunsuzluklar süresinde giderilmezse izin askıya alınır veya geri çekilir; gerekçeli sonuç işletmeye verilir ve yetkili makama bildirilir.

Yenileme de otomatik değildir: sürenin bitiminden önceki son yılda her tesiste başarılı denetim gerekir. Bu metindeki üç yıl ve altı ay sınırları RID 2025 kurum içi hizmet hükümleridir; başka bir belgenin gözetim takvimi olarak kullanılmamalıdır.

Denetim dosyasında yetkinlik nasıl görünür olur?

Kurum içi hizmette bir kişiye görev verilmesiyle o kişinin ilgili deney için yetkin olduğunun gösterilmesi farklı adımlardır. RID, eğitimli ve yetkin personelin yetkilendirilmesini; muayene, deney ve kalite kayıtlarının sistem içinde tutulmasını ister. İşletme hazırlığında görev listesiyle kullanılan yöntem, eğitim/yeterlilik kaydı ve kişinin uyguladığı muayene kayıtlarını eşleştirebilirsiniz. Bu eşleştirme bizim dosyalama önerimizdir; resmî bir personel sayısı veya diploma şartı eklemez.

Cihaz listesinde de yalnız cihaz adını yazmakla kalmayın. Yapılan deneyin hangi cihazla ve hangi kalibrasyon kaydıyla ilişkilendirildiğinin izlenebilmesi, kalite sistemi dosyasını anlaşılır kılar. RID'in belge bölümünde muayene raporları, deney verileri, kalibrasyon kayıtları ve sertifikalar birlikte sayılır. Bunların hepsini tek bir kalite belgesinin yerine koymak doğru değildir. RID 2025, 1.8.7.7.1 ve 1.8.7.8.6; fiziksel s. 94–97.

İkinci tesise geçerken yetkiyi otomatik taşımayın

RID ilk denetimi ve gözetimi her tesis adresi için ister. Belge de kapsanan bütün hizmet adreslerini gösterir. Örneğin üretim tesisinin bir bölümünün başka adrese taşınması veya yeni bir dolum tesisi eklenmesi durumunda eski belgenin firma unvanının aynı olması tek başına yeterli dayanak olmaz. Değişikliği yetkiyi veren kuruluşa sunup adres, kapsam ve kalite sistemi bakımından nasıl değerlendirildiğini kayda alın.

Yetkinliğin korunması için faaliyetlerin gerekli sıklıkta sürdürülmesi de 1.8.7.7.2(e) hükmünde yer alır. Kaynak herkes için ortak asgari aylık deney sayısı vermediğinden bu rehber böyle bir sayı üretmez. Uzun süre yapılmayan bir yöntem veya değişen teknik ekip söz konusuysa yetkinliğin nasıl korunacağı kalite sistemi değerlendirmesinde görünür olmalıdır. RID 2025, 1.8.7.7.2–7.4; fiziksel s. 94–95.

Alt yüklenici ve askı kararını dosyada nasıl izlersiniz?

Belirli bir deneyi dışarıya vermek, kurum içi hizmetin tamamını başka firmaya devretme izni değildir. Onaylanan alt yüklenicinin hangi görevi üstlendiğini ve o göreve ilişkin akreditasyon kapsamını ayrı kaydedin. RID'in burada anılan EN ISO/IEC 17025 veya EN ISO/IEC 17020 koşullarını yalnız genel bir akreditasyon logosuyla karşılanmış varsaymayın.

Bir uygunsuzluk kararı gelirse bulgu, düzeltici faaliyet, kanıt, değerlendiren kuruluş ve karar tarihi üzerinden takip yapmak yararlıdır. Firmanın kendi düzeltme yazısı askının kaldırıldığı anlamına gelmez; yetkiyi veren kuruluşun sonucuyla birlikte dosya kapanır. Bu yöntem, üretim faaliyetinin sürmesiyle belirli muayene yetkisinin kullanılabilirliğini birbirine karıştırmamaya yardımcı olur. RID 2025, 1.8.7.7.2 son paragraf ve 1.8.7.7.5; fiziksel s. 95.

Şube başına ücretle toplam sütununu birlikte okuyun

9 Nisan 2026 Ulaşım Sistemleri tarifesinde kurum içi ara/periyodik muayene hizmetinin ilk kontrol veya belge yenileme satırları şube sayısına göre ayrılır. Örneğin iki şubeli işletme satırında şube başına tutar ve iki şubenin toplamı farklı sütunlardadır. Toplamı yeniden şube sayısıyla çarpmayın. Üreticilere kurum içi ilk muayene hizmeti ve IS ara kontrolü de ayrı satırlarda bulunur. Tarife, PDF s.21, kurum içi muayene hizmetleri.

Bu fiyat düzeni, tek şube için alınmış yetkinin başka adrese otomatik taşındığı anlamına gelmez. Yukarıdaki tesis ve kapsam değerlendirmesi ayrıca geçerlidir. Başvuru hazırlığında şube listesi, her adresteki işlem, ilk kontrol/yenileme/ara kontrol ayrımı ve mevcut yetki birlikte gösterilebilir.

Kendi bütçe örneğinizde her satırın birim mi toplam mı olduğunu işaretleyin. Tasarım tip onayı ve kullanılan kapların periyodik muayenesi de aynı tabloda yer aldığı için bunları sırf aynı sayfada bulunuyor diye işletmenin IS başvurusuna eklemeyin. Uygulanacak kalemler talep edilen hizmete göre belirlenmelidir.