Personel belgelendirmesi için öğrenim tecrübe ve ön koşullar

Personel belgelendirmesinde uygunluk, yalnızca meslek adına bakılarak belirlenmez. Başvuracağınız program, rol ve kapsam; öğrenim, mesleki deneyim, eğitim ve varsa tetkik deneyiminin birlikte değerlendirilmesini gerektirir. Aday tetkikçi, tetkikçi ve teknik uzman unvanlarının ön koşulları aynı değildir. Helal gıda programı, m4.4 2026 programı, s94–101

Önce programı ve rolü seçin

Başvuruya “TSE personel belgesi” şeklinde genel bir adla hazırlanmak yerine belgenin tam adını yazın. Yönetim sistemi tetkik görevliliğinde ilgili sistem; tahribatsız muayenede yöntem, seviye ve sektör; YTS’de AİTM, MARTOY, TORTOY veya MOTOY bölümü belirlenir. Her seçim farklı kanıtların incelenmesine yol açabilir. Başvuru ve eğitim değerlendirmesi m4.4.1

Diploma ve deneyim birlikte okunmalı

TSE’nin 2026 kitabındaki kalite, çevre ve İSG tetkik görevlisi koşullarında asgari ön lisans, toplam iş deneyimi, ilgili yönetim sistemi deneyimi ve tetkik deneyimi ayrı başlıklardır. Örneğin tetkik görevlisi için toplam iş deneyimi dört yıl; ön lisans mezunu için altı yıl olarak belirtilir. Aday tetkikçi yolu ise deneyim koşullarını karşılamayan, diğer şartları sağlayan kişiler için ayrı tanımlanır. Bu sayılar kitapta verilen özetin koşullarıdır; özel KYS programının eğitim ve deneyim anlatımıyla farklar aşağıda ayrıca açıklanmıştır. Bu fark, tecrübesiz kişinin doğrudan tam tetkikçi belgesi alabileceği anlamına gelmez. s94

Helal gıda programında ilgili öğrenim alanlarından gelen aday tetkikçi için iş/tetkik tecrübesi aranmazken teknik uzman ve tetkikçi için ayrı koşullar vardır. İlgili alan dışı mezunlar bakımından farklı deneyim yolları düzenlenir. YTS programında ise listelenen mühendislik diploması gerekir, iş deneyimi aranmadığı açıkça yazılır. Tek bir “herkes için iki yıl tecrübe” kuralı yoktur. m4.4.1 m4.4.1.1–4.4.1.3

Eğitim belgeniz hangi şartı karşılıyor?

Eğitimin tam adı, toplam süresi, kapsamı ve sağlayıcısını kontrol edin. Bir temel eğitim, tetkikçi eğitiminden; kurs katılımı, personel belgelendirme kararından farklıdır. NDT’de eğitim yöntem ve seviyeye göre değerlendirilir; Seviye 1–2 uygulamalı eğitimin yüz yüze olması ve eğitim merkezinin kabulü gibi ek koşullar vardır. Eğitim değerlendirilmesi

Diploma, varsa denklik, eğitim kayıtları ve iş deneyimini ayrı dosyalayın. Tetkik deneyimi isteniyorsa yalnız görev unvanı yazmak yerine tarih, kuruluş, kapsam ve süreyi gösteren ilgili kayıtları hazırlayın. Bunlar dosyayı anlaşılır tutmak için pratik önerilerdir; kabul edilecek belgeyi programın talep listesi belirler.

Başvuru öncesi son kontrol

Form, taahhütname ve ücret kaydını seçtiğiniz programın ekleriyle eşleştirin. NDT gibi programlarda görme kanıtı da istenir; bu koşul diğer bütün personel belgelerine genellenmez. Eksik koşulun eğitimle mi, iş deneyimiyle mi, aday statüsüyle mi karşılanabileceğini program üzerinden kontrol edin. İlk başvuru belgeleri

Rehber, belirtilen sürümlerden karşılaştırmalı örnekler verir. Kişisel uygunluk kararı veya bütün programların eksiksiz diploma listesi değildir; seçtiğiniz programın güncel başvuru incelemesi belirleyicidir.

YTS örneği: genel diploma listesiyle kategori tablosunu birlikte okuyun

8 Mart 2023/0 revizyonlu YTS programı, lisans veya yüksek lisans düzeyindeki mühendislik alanlarını sayar; aynı sayfada AİTM, MARTOY, TORTOY ve MOTOY için öğrenim tablosu bulunur. Tarım makinaları mühendisliği AİTM ve TORTOY satırlarında yer alırken MARTOY ve MOTOY satırlarında yer almaz. Yalnız üst paragraftaki genel listeye bakarak bütün kategorilerin açık olduğunu varsaymayın. PGM-BP-YTS-001, s.4.

Programda eğitim isteğe bağlıdır ve iş deneyimi aranmadığı belirtilir. Bu iki açıklama, diploma ve sınav koşullarını kaldırmaz. Başvuruda önce istenen kategoriyi, ardından diplomanızın bu satırla ilişkisini belirleyin. Kursta yer bulunmasıyla belgelendirme başvurusunun uygunluğu farklı değerlendirmelerdir. Ön koşullar, s.4–5.

Helal programında ön eğitimle belgelendirme eğitimini ayırın

9 Ekim 2024/3 revizyonlu helal gıda programında teknik tetkikçi için ön eğitimler ve 24 saatlik belgelendirme eğitimi ayrı düzenlenir. Teknik uzman için ayrıca ön eğitim istenmemesi ise 28 saatlik belgelendirme eğitiminin kaldırılması değildir. Teknik uzmanla tetkikçinin ekip içindeki rolü de farklıdır; uzman tetkikçi gibi görev yapmaz. PBM-BP-HL-001, s.6–10.

Öğrenim ve deneyim tablosunun satırları sonraki sayfaya devam eder. Bu nedenle yalnız mezuniyet satırını alıp devamındaki çalışma veya tetkik deneyimini bırakmak yanlış uygunluk sonucuna yol açabilir. Kendiniz için oluşturduğunuz karşılaştırma notunda rol, öğrenim, deneyim, ön eğitim ve belgelendirme eğitimini ayrı alanlarda tutun. Bu not başvurunun kabul edildiği anlamına gelmez.

Deneyimi nasıl anlaşılır bir dosyaya dönüştürebilirsiniz?

İşveren yazısında yalnız işe giriş tarihi bulunması, bütün programların istediği deneyimi göstermeyebilir. Örneğin sistem tetkikçisi için toplam çalışma süresiyle ilgili alandaki süre ve tetkik günleri ayrı değerlendirilir. Eğitim kitabının kalite/çevre/İSG tetkikçisi tablosuyla gıda tetkikçisi tablosu aynı değildir; aday statülerinin koşulları da ayrıca açıklanır. 2026 eğitim kitabı, s.94–95.

Editoryal hazırlık örneği olarak görev dönemini, yapılan işi, ilgili yöntem/sistem alanını ve bunu destekleyen kaydı birlikte yazın. Henüz karşılamadığınız koşulu işaretleyin; varsayımla tamamlanmış göstermeyin. NDT başvurusunda yöntem, seviye ve sektörün ayrı belirtilmesi bu ayrımın başka bir örneğidir. NDT değerlendirme talimatı, 23 Şubat 2026/8.

Eğitim saatini takvim gününe kendiniz çevirmeyin

2026 eğitim kitabının NDT özetinde saatler, sonraki program sayfalarında ise eğitim ve sınav günleri kullanılır. Farklı tablolardan tek bir asgari süre üretmek doğru değildir. Başvuracağınız yöntem ve seviyenin güncel programıyla kabul edilen eğitim kaydını karşılaştırın; sınav gününü eğitim süresine kendiliğinden eklemeyin. Kitap s.112 ve232–239.

EOQ ön koşulunu karşılaştırırken hangi sürümü kullanıyorsunuz?

Başvuruya hazırlık notunuzda kaynağın yalnız adını değil sürümünü ve ilgili rol maddesini de yazın. 2026 kitabındaki kalite/çevre/İSG özeti ile 10 Mayıs 2022/0 KYS programı aynı eğitim saatini kullanmaz: kitap 150+40 saat, özel KYS programı 40+40 saat belirtir. KYS programındaki iş ve tetkik deneyimi yolları da kitabın özetinden farklı ayrıntılanır. Bu iki metinden tek kesin kabul listesi çıkarmak yerine, başvurunuza uygulanan programı kayıtla eşleştirin. 2026 kitap, s.94 KYS programı, s.9–10

13 Haziran 2025/4 genel EOQ formunda sınav başarısı ile vasıflandırma eklerinin ayrılması da bu kontrolün parçasıdır. Sınav için ön şart aranmayan bir kategori seçilmesi, tam tetkikçi belgesinin öğrenim ve deneyim şartlarını ortadan kaldırmaz. Gıda güvenliği formunda öğrenim koşulunun ayrıca korunması ise bütün alanların aynı başvuru mantığına indirgenemeyeceğini gösterir. Genel EOQ formu, D–F Gıda formu, D–F

Mevcut aday belgesinden geçiş yapıyorsanız ilk belgelendirme özetini yeniden kullanmadan önce programın geçiş maddesine bakın. KYS'de bu yol 4.8.2 maddesinde ayrıca düzenlenir. Ayrıntılı ayrım adaylıktan tetkikçiliğe geçiş rehberinde açıklanır. KYS programı, s.24

BGYS örneği: deneyim istisnası eğitimi kaldırmaz

13 Haziran 2025/1 revizyonlu BGYS personel programında yönetici ve tetkikçi ile aday yönetici ve aday tetkikçi ayrı kategorilerdir. Yönetici için dört yıllık lisans veya dengi diploma ve dört yıllık iş deneyimi; bu deneyimin en az iki yılının bilgi güvenliği veya bilişim/sistem yöneticiliği faaliyetlerinde olması belirtilir. Tetkikçi, yönetici yeterliliklerine ek tetkik bilgi ve becerilerini de taşımalıdır. Aday rollerde toplam iş, BGYS ve tetkik deneyimi şartlarının aranmadığı açıklanır; diğer öğrenim ve eğitim koşulları sürer. BGYS programı, s.5,9 ve 11–13

Aynı program yönetici için en az 100 saat ilgili eğitim, tetkikçi için 40 saat ilgili eğitim; tetkikçi ve aday tetkikçi için ön koşullardan sonra ayrıca en az 40 saat tetkik eğitimi yazar. Uzaktan eğitimde sürenin yüzde 40'ının kabulü açıklaması da bu metinde bulunur. Başka programın eğitim rakamını BGYS'ye taşımayın; iki ayrı 40 saat kaydını tek eğitimmiş gibi sunmayın. Eğitim kaydınızda hangi başlığın hangi koşulu karşıladığını açıklayın. BGYS programı, m.4.4.1.2, s.12–13

Başvuru formuyla değerlendirme formu aynı işi yapmaz

18 Mart 2016/1 revizyonlu PBM-FR-BGYS-001, başvuru değerlendirme formudur. Öğrenim, eğitim, deneyim ve sınav kayıtlarının incelendiği; teknik/idari sorumlu, müdür ve komite alanları olan iki sayfalık dosyadır. Boş “uygun” kutusu başvurunun kabul edildiği anlamına gelmez. Programın ilk başvuru formu olarak gösterdiği 003 ile karıştırılmamalıdır. Yazılım üzerinden alınan başvurularda ise programın son sayfasındaki dipnot yıldızlı formlar yerine PBM-FR-MR-046'yı gösterir. Değerlendirme formu, s.1–2 Program, s.13 ve 23–24

KYS ve ÇYS'nin 14 Mayıs 2024/1 formlarında son üç yılın tetkik kayıtları tetkikçi başvurusuyla, iş deneyimi ekleri ilgili yönetici/tetkikçi durumuyla ilişkilendirilir. Formdaki her eki bütün rollere zorunlu diye aktarmayın. Birden çok rol seçeneğinin bulunması da hepsine aynı anda hak kazanıldığını göstermez. Ön hazırlık listenizde rol, istenen ek, elinizdeki kayıt ve eksik kısmı ayrı sütunlarda tutabilirsiniz. KYS formu, s.3 ÇYS formu, s.3