Standartlara görüş verme ve sistematik gözden geçirme

Standartla ilgili teknik görüş bildirmek, bir taslağa yorum vermek ve yayımlanmış standardın sistematik gözden geçirilmesine katılmak farklı işlerdir. Sistematik gözden geçirme, mevcut metnin kullanımdaki karşılığını değerlendirerek korunması, değiştirilmesi veya kaldırılması hakkında karar hazırlanmasını sağlar. Bir işletmenin görüş göndermesi, standardı kendiliğinden değiştirmez. TSE’nin sistematik gözden geçirme açıklaması.

Önce hangi çalışmaya katıldığınızı belirleyin

Yayımlanmış standardın kodunu ve baskısını, görüşe açılmış taslağın koduyla karıştırmayın. Dosyanızda “kullandığım metindeki sorunu bildiriyorum”, “yeni taslağa yorum yapıyorum” veya “gözden geçirme çağrısına cevap veriyorum” şeklinde açık bir amaç yazın. Böylece ilgili teknik birim hangi sürece ilişkin değerlendirme istediğinizi anlayabilir.

TSE’nin katılım açıklaması, ulusal paydaşların uluslararası çalışmalara ayna komiteler üzerinden katılmasını anlatır. Komiteye üyelik ile belirli bir çağrı için görüş iletmek aynı işlem değildir. Sürekli katkı sunmak istiyorsanız ayna komite ve katılım rehberini ayrıca inceleyin. TSE katılım kanalları.

TSE’nin çağrısında yıl, liste ve son tarihi birlikte okuyun

10 Eylül 2026 tarihinde incelenen resmî sayfa, 2021 yılında yayımlanan Türk standartları için başlatılan çalışmayı anlatıyor. Sektörel komite bağlantıları ve ilgili e-posta adresleriyle bir oy formu bağlantısı bulunuyor. Metinde görüş gönderimi için belirtilen son tarih 30 Mart 2026. Bu tarih geçmiş olduğundan, sayfanın erişilebilir kalması yeni veya devam eden bir çağrı bulunduğunu göstermez. Güncel bir çalışmaya katılmadan önce kapsamı ve son tarihi yeniden kontrol edin. Çağrının kapsamı ve gönderim tarihi.

Sayfa, faaliyet alanınızdaki her standart için ayrı form düzenlenmesini ister. Ancak belirli bir komite bağlantısında sonuç bulunmaması, Türkiye’de o konuda standart olmadığı anlamına gelmez. Bu incelemede hizmet teknik komitesi bağlantısı sıfır kayıt döndürdü; bunu bütün standart kataloğuna veya yeni çağrı takvimine ilişkin sonuç olarak kullanmayın.

Teknik görüşü anlaşılır bir dosyaya dönüştürün

Aşağıdaki düzen bir editoryal hazırlık önerisidir; resmî oy formunun yerine geçmez. Güncel formun istediği alanları ayrıca doldurun.

1. Metni tanımlayın: Standart kodu, başlık, baskı yılı ve varsa tadil numarası.
2. Konumu gösterin: Madde, tablo, şekil veya ek numarası; yalnız sayfa numarasıyla yetinmemek farklı baskıları ayırmaya yardımcı olur.
3. Sorunu açıklayın: Kullanımda karşılaştığınız belirsizlik, teknik uyumsuzluk veya değişen uygulama nedir?
4. Kanıtı bağlayın: Ölçüm, deneyim veya teknik karşılaştırmanın hangi sonucu desteklediğini belirtin. Gizli müşteri verilerini gereksiz yere eklemeyin.
5. Öneriyi yazın: Korunmasını mı, değiştirilmesini mi, kaldırılmasını mı öneriyorsunuz? Önerinizin gerekçesini somutlaştırın.
6. Gönderimi izleyin: Gönderilen sürüm, tarih, muhatap ve varsa alındı kaydını birlikte saklayın.

Örneğin yalnız “madde uygulanamıyor” demek yerine, hangi uygulamada hangi ifadenin iki farklı sonuca yol açtığını ve önerdiğiniz açıklamanın bu sorunu nasıl giderdiğini anlatabilirsiniz. Bu örnek, belirli bir standardın hatalı olduğuna ilişkin tespit değildir.

Beş yıl dolunca standart otomatik iptal olur mu?

Hayır. ISO’nun yayımladığı konsolide yönergelerde Uluslararası Standart için sistematik gözden geçirmeye kadar azami süre beş yıldır; teyit sayısı veya toplam ömür aynı tabloda sınırlanmamıştır. Teknik Şartname ve Kamuya Açık Şartname için farklı süreler bulunur. Dolayısıyla “bütün standartlar beş yılda geçersiz olur” sonucu çıkarılamaz. İnceleme daha erken de başlatılabilir. ISO yönergeleri, 2.9.1 ve Tablo S1.

ISO sürecinde üyelerin teknik görüşlerinin toplanması ile ulusal kuruluşların oylaması ve komitenin kararı ayrı aşamalardır. Koruma, revizyon/tadil veya kaldırma seçeneklerinden hangisinin uygulanacağı ilgili karar süreciyle belirlenir. ISO’nun bu usulü, TSE’nin her ulusal çağrısının son tarihinin aynı olduğu anlamına gelmez. ISO sistematik gözden geçirme rehberi, süreç ve sonuçlar.

Görüş gönderdikten sonra hangi metni kullanmalısınız?

Gönderdiğiniz öneriyi kabul edilmiş değişiklik gibi uygulamayın. Kataloğu, yeni yayın veya tadil kaydını ve belgenizle ilişkili programın geçiş açıklamasını takip edin. İşletmenizdeki belge, sözleşme veya mevzuatın belirli bir baskıya yaptığı atıf ayrıca değerlendirilmelidir. Başlangıç için güncel standart sürümünü bulma rehberini kullanabilirsiniz.

Bu sayfa görüş hazırlama ve süreçleri ayırma rehberidir. Bağlı oy formunun incelenen sürümü aşağıda açıklanmıştır. Sektörel bağlantıların tamamının güncel sonuçları ve belirli bir görüşün kabul sonucu burada doğrulanmış sayılmaz.

Resmî oy formunun alanları

İncelenen SHMB-FR-005 formu 13 Aralık 2022/1 revizyonunu taşıyor. Başta standart numarası/adı ve görüş tarihi bulunuyor. Devamındaki beş bölüm şu bilgileri topluyor:

1. Standardın ülke ihtiyaçları bakımından gerekli görülüp görülmediği; olumsuz görüşün gerekçesi.
2. Ekonomik verimlilik, sağlık, güvenlik veya çevre katkısına ilişkin görüş ve 1–5 önem puanı.
3. Mevcut haliyle teyit, revizyon/tadil veya kaldırma seçeneklerinden biri; değişiklik/kaldırma gerekçesi.
4. Revizyon/tadil çalışmasına teknik katkı sunulup sunulamayacağı ve katkı verecek kişilerin bilgileri.
5. Görüş verenin kimliği, kurum/unvanı, iletişim bilgileri ve imzası.

Puan alanında 1 en düşük, 5 en yüksek değerdir. Genel görüşünüz ile üçüncü bölümde işaretlediğiniz işlem birbirini desteklemelidir. Bu açıklama formu yeniden üretmez; doldurmadan önce hangi bilgileri hazırlayacağınızı gösterir. TSE Sistematik Gözden Geçirme Formu, tek sayfa.

Form ile çağrının gönderim bilgisi farklıysa

Formda faksla gönderim açıklaması bulunurken incelenen çağrı sayfası her sektörel komite için e-posta adresi gösteriyor. Formun kendi revizyon tarihini çağrının son tarihi sanmayın; katıldığınız çalışmanın kapsamı, alıcısı ve süresi çağrı metniyle birlikte okunmalı. 30 Mart 2026 tarihli eski çağrıya bakarak bugün başvuru açıkmış gibi hareket etmeyin. TSE çağrısı ve komite bağlantıları.

ISO'nun 2019 rehberi de ulusal paydaşın görüşü ile ulusal kuruluşun oyu ve komite kararını ayırır. Rehberdeki altı ISO sorusu, TSE'nin yukarıdaki beş bölümlü formunun yerine geçmez. Eski rehberdeki işlem süreleri için daha sonraki yönerge baskısı ayrıca kontrol edilmelidir. ISO rehberi, paydaş rolleri ve soru açıklamaları.