İçindekiler17 bölüm

Başlamadan önce
AİTM seri tadilat tip onayı aynı araç tipine aynı tadilatın seri uygulanmasıyla ilgilidir. İşletmenin belgesi bütün araç ve dönüşümler için genel yetki değildir. Başvurunun kapsamı, tadilat yapılan üretim/montaj yeri ve YTS düzeni birlikte hazırlanır.
Başvuruyu doğru kapsam ve YTS ile kurun
Firma başvuruyu TSE360'ta tanımlı YTS ile yapar. Esas tarih birim amirinin ekranına düşen başvuru tarihidir. Birden çok tadilat aşaması varsa bütün aşama bilgilerini YTS'nin kayda girmesi gerekir. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.1–4.2, s.1
Aracın başlangıç belgesini, önceki aşamalarını ve hedef tadilatını sıraya koyun. Sadece son dönüşümün ticari adını yazmak, önceki aşamaların teknik kaydını karşılamaz.
İlk başvuruda kapasite ve üretim yeri hazırlığını tamamlayın
İlk başvuruda veya taşınmaya bağlı adres değişikliğinde sanayi sicili; bunu alamayan işletme için kabul edilebilen faaliyet belgesi/sicil tasdiknamesi gibi belge, tadilat kapsamını içeren kapasite veya kapasite ekspertiz raporu ve üretim yeri formunda tarif edilen kamera sistemi aranır. İlk kez başvuranın sınıfı kapasite raporuna göre belirlenir; A sınıfında YTS'nin tam zamanlı istihdamı belgelenir. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.2, s.1–2
Kapasite raporundaki faaliyet ile başvurduğunuz dönüşümün eşleşmesini kontrol edin. Buradaki kamera yükümlülüğü yalnız bir cihaz satın alma önerisi değildir; ilgili üretim yeri formundaki nitelikler esas alınmalıdır.
Eksik dosyayı gerekçeli revizyonla tamamlayın
İlk inceleme için yirmi iş günü öngörülür. Eksik/uygunsuz dosya TSE360'tan geri gönderilir; bildirim tarihi olarak sistem tarihi esas alınır. Revizyona gönderilen dosyalarda ilk inceleme süresi şartı uygulanmaz. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.2, s.1–2
Her bildirime ayrı cevap hazırlayın: eksiklik, değiştirilen belge ve yeni sürüm. Önceki başvuruyu düzeltmeden tekrar göndererek süre kazanmayı planlamayın; prosedür tekrarlanan düzeltmesiz başvuruların olumsuz sonlandırılmasını düzenler.
Prototipi ve üretim yerini birlikte incelemeye hazır edin
Prototipin önceki tadilat kayıtları TSE360'tan kontrol edilir. Başka bir firmanın tadilat yaptığı ve uygunluk belgesi düzenlediği prototiple başvuru olumsuz kapanabilir. Araç ile üretim/montaj yeri ilgili inceleme formlarıyla değerlendirilir; firmaya ait tabela ve ortak mekânda görülebilir alan ayrımı istenir. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.3–4.4, s.3
YTS'nin inceleme katılımını ve araç erişimini önceden planlayın. Üretim yerinin fotoğrafı, gerçekten o adreste yapılan işlemlerin ve kayıtların yerine geçmez.
Komisyon kararını ve belge sonrası ara kontrolleri izleyin
İnceleme sonucu komisyona sunulur. Olumlu kararda belgeler sistemde onaylanır; olumsuz kararda verilen hizmetlerin ücretlendirilmesi ve firmaya yazılı bildirim öngörülür. Belge sahibi firmada iki yılı aşmadan en az bir ara kontrol yapılır; seri tadilat araç uygunluk belgeleri, kapasite ve seçilen araçların kalite/kamera kayıtları karşılaştırılır. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.5, 4.7, s.4–5
Kayıtları yalnız ilk denetim için hazırlamayın. Her araçtaki işlem ile düzenlenen uygunluk belgesi arasında izlenebilir bağlantı kurun. Ara kontrol örnekleme ve yaptırımlarının ayrıntıları için prosedürün tamamını uygulayın; bu rehber teknik dönüşüm ölçülerini veya her olası yaptırımın şartını yeniden üretmez.
Kamera kaydını araç bazındaki üretim kaydıyla bağlayın
Ara kontrol yalnız kameranın çalıştığını görmekle sınırlı değildir. Prosedür, seçilen araçların seri tadilat uygunluk belgeleri, kalite ve kamera kayıtlarını birlikte değerlendirir. Kamera kayıtlarının en az yüzde 80 oranında sunulabildiği durumla bunun altındaki durum için farklı takip ve askı işlemleri düzenlenir. İlk grupta üç aylık takip; yüzde 80’in altında üç aylık askı hükmü bulunur. Sonraki değerlendirme ve yaptırımlar da ilgili maddede açıklanır. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.7
Bunu kayıtların yüzde 20’sinin bilerek tutulmayabileceği şeklinde yorumlamayın. İşletme hazırlığı açısından her araçtaki uygulamanın ne zaman ve hangi kapsamda yapıldığını kalite kayıtlarıyla gösterebilmek gerekir. Önerilen iç kontrolde rastgele bir araç seçip belgesinden ilgili üretim ve kamera kaydına erişmeyi deneyin; bu öneri resmî örnekleme yönteminin yerine geçmez.
Kapasiteyle gerçekleşen üretim arasındaki farkı açıklayın
Ara kontrol maddesi kapasite raporuyla düzenlenen araç belgelerini karşılaştırır; yüzde 30’dan az ve yüzde 30’dan fazla fark için ayrı hükümler içerir. İncelenen sürümde tam yüzde 30 sınırı bu iki ifadede açık biçimde karşılanmaz. Bu nedenle rehber, eşitlik durumuna kendisi sonuç veya yaptırım atamaz. Bu sınırdaki dosyanın nasıl ele alınacağını ilgili birime açıklayarak netleştirmek gerekir. Aynı prosedür, 4.7, s.5
Kapasite raporunu yalnız ilk başvuruda yüklenen dosya olarak bırakmayın. Yeni kapsam, taşınma veya şube açılışı varsa mevcut üretim düzeniyle raporun ilişkisini yeniden değerlendirin. Sadece toplam araç sayısı değil, hangi adreste hangi kapsamda üretim yapıldığı da anlaşılır olmalıdır.
Eksiklik cevabını kabul edilmiş sonuçtan ayırın
Kapasite belgesiyle ilgili revizyon, ilk dosya incelemesi ve üretim yerindeki uygunsuzluk takibi farklı aşamalardır. Bir ek yüklediğinizde yalnız gönderim tarihini kaydetmekle yetinmeyin; bildirilen sorunun gerçekten kapandığını sistem kararı veya inceleme sonucuyla takip edin. Askıdaki bir belgenin hangi işlemlerde kullanılabileceğine kendiniz karar vermeyin. Ağır uygunsuzluklarda komisyonun doğrudan iptal değerlendirmesi yapabilmesine ilişkin hükümler de bulunduğundan, her dosya için aynı sırayla uyarı ve ek süre verileceği varsayılmamalıdır. Aynı prosedür, 4.4–4.7
Dosya kontrol formunu dönüşüm yönüne göre seçin
N/M1 kategorisinden M2/M3'e dönüşüm için 9 Haziran 2026/11 tarihli 018; M kategorisinden N kategori BA gövdeye dönüşüm için 27 Mart 2019/3 tarihli 022; N kategori BB gövdeden N kategori BA gövdeye geçiş için aynı tarihli 026 dosya kontrol formu bulunur. Bunlar benzer ad taşısa da aynı dönüşüm değildir. Başlangıç kategorisi, hedef kategori ve gövde değişikliğini dosya kapağında ayrı belirtin. 018, s.1 022, s.1 026, s.1
022'de ana başlık kategori/gövde dönüşümünü anlatırken teknik tablonun alt başlığı koltuk ilavesi der. Bu alt başlığı bütün formun kapsamı olarak almayın; güncel başvuru için form kodu, sürüm ve gerçek dönüşümü birlikte ilgili birime açıklayın. 2019 tarihli teknik atıfları bugünün bütün araçlarına otomatik uygulanan tek listeye çevirmeyin.
A, B ve C açıklamaları serbest belge seçimi değildir
Kontrol formları teknik servis raporu, mevcut onayla uygunluğun kanıtlanması ve teknik sorumlu beyanını ayrı yollar olarak açıklar. Hangi yolun kullanılacağı ilgili satıra ve koşuluna bağlıdır. Örneğin 026'nın kütle-boyut satırında B bulunurken diğer satırları A ile işaretlidir. Açıklamalar arasında C'nin bulunması, A yazan her satırın yalnız beyanla tamamlanabileceğini göstermez. 026, s.1
018'de temel aracın GSR II durumu, tadilattan etkilenme, kategori ve tarih koşulları ayrı dipnotlardadır. Formdaki geçmiş geçiş tarihi yeni bir muafiyet başlangıcı değildir. Regülasyon seviyeleri için ayrıca ULM-00-LS-019 tablosuna yönlendirilir; bu bağlantılı tablonun bütün seviyeleri burada yeniden yayımlanmamaktadır. 018, s.2–3, açıklamalar ve dipnot1–10
Okul servisi dosyasında ek muayene raporunu izleyin
8 Nisan 2025/8 tarihli 025 seri okul servisi kontrol formu, ULM-03-FR-04-035 teknik muayene raporunun dosyaya eklenmesini belirtir. Ayar mekanizması kemerde bulunan sistemle koltukta bulunan sistem farklı satırlardadır; ikinci satırın başlığı sonraki sayfaya devam eder. Alev dayanıklılığı dipnotu da belirli M3 sınıflarına ilişkindir. Bunları bütün araçlara tek bir ek listesi gibi genellemeyin. 025, s.1–2
Seri okul servisi tadilat dosyası, kamera veya kayıt cihazının seri montaj başvurusuyla aynı çıktı değildir. Araçta her iki işlem gündeme geliyorsa dosyaların bağlantısını açıklayın; bir başvurunun numarasını diğerinin tamamlandığının kanıtı gibi kullanmayın.
Yol süpürme aracında üstyapı ve şasi değişikliğini ayrı gösterin
11 Nisan 2023/5 tarihli 019 formu hidrolik üstyapı dosyasıyla ikinci motor emisyonunu ayrı ele alır. Şasi uzatılmış veya kısaltılmışsa yönteme ilişkin beyanın dayandığı üretici tavsiye kitapçığı veya standart da eklenir. Şasi değişikliğinde ilave kontrol tablosu ve buna bağlı dipnotlar bulunur. 019, s.1–2
Örneğin fren raporuna ilişkin istisna, belirli bilgilerin birlikte değişmemesi koşuluyla yazılmıştır; bütün şasi tadilatlarının raporsuz yapılacağı anlamına gelmez. Ön hazırlıkta değişen unsur, etkilenen sistem, ilgili satır ve sunulan kanıtı eşleştirin. Bu çalışma notu resmî kontrol formunun yerine geçmez; son sayfadaki boş olumlu/olumsuz seçim alanları da gerçek belge kararı değildir. 019, s.2–3
Unvan ve adres güncellemesinde belge listesini eksiksiz seçin
Üretim/montaj yeri veya unvan güncellemesi başvurusunda mevcut belgelerin tek tek seçilmesi gerekir. Prosedür, işlem tamamlandığında seçilmeyen mevcut belgelerin otomatik iptal edileceğini ve ayrıca yazılı bildirim yapılmayacağını belirtir. Başvuruyu göndermeden hangi belgelerin güncelleneceğini güncel belge listenizle karşılaştırın; yalnız ilk görünen belgeyi seçerek diğerlerinin kendiliğinden taşınacağını varsaymayın. TSE Seri Tadilat Prosedürü, 04.09.2026/26, md.4.9, s.7–8.
Aynı bölümde komisyon süreçleri için 5.4.3 ve 5.4.4 numaralarına atıf yapılır; bu numaralar incelenen on sayfalık sürümde bulunmaz. Bu atıfların yerine kendimiz hüküm koymuyoruz. Belge seçiminin sonucu ayrı ve açık bir paragrafta yazılıdır; belirsiz komisyon atfını ilgili birimle netleştirirken bu seçimi de kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- www.tse.org.tr1.AİTM Seri Tadilat Tip Onayı BelgesiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.AİTM Seri Tadilat Tip Onayı Belgesi İnceleme ve Onay Prosedürü — 04.09.2026/26Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.TSE N/M1 Kategorisinden M2/M3 Kategorisine Dönüşüm Dosya Kontrol Formu — ULM-03-FR-05-018, 09.06.2026/11Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr4.TSE M Kategoriden N Kategori BA Gövdeye Dönüşüm Dosya Kontrol Formu — ULM-03-FR-05-022, 27.03.2019/3Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr5.TSE N Kategori BB Gövdeden BA Gövdeye Seri Tadilat Dosya Kontrol Formu — ULM-03-FR-05-026, 27.03.2019/3Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr6.TSE Seri Okul Servis Aracı Tadilatı Dosya Kontrol Formu — ULM-03-FR-05-025, 08.04.2025/8Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr7.TSE Yol Süpürme Araçları Seri Tadilat Dosya Kontrol Formu — ULM-03-FR-05-019, 11.04.2023/5Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr8.TSE — Üretim/Montaj Yeri Ara Kontrol Raporu, ULM-03-FR-05-014, 5.03.2024/5Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 5 Ekim 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr9.TSE — Üretim/Montaj Yeri İnceleme Raporu, ULM-03-FR-05-002, 31.03.2026/12Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 5 Ekim 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN