İçindekiler12 bölüm

Başlamadan önce
İşletmeyi satın almak, mevcut TSE belgesini veya marka kullanım hakkını otomatik olarak yeni sahibine geçirmez. TSE Belgelendirme Yönergesi, belge ve ilgili marka kullanma hakkının başka bir kişiye veya kuruluşa devrini TSE’nin açık yazılı iznine bağlar. Belge dosyasını, ticari satın almanın ayrı bir inceleme başlığı olarak ele alın. TSE Belgelendirme Yönergesi, 06.08.2024/1, madde 26.
Önce neyin değiştiğini belirleyin
Payların el değiştirmesi, işyerinin varlıklarının satın alınması ve belgeli kuruluşun başka tüzel kişiye devrolması aynı işlem değildir. Bu rehber sözleşmenizin ticari veya hukuki niteliğini belirlemez. Yeni ve eski sicil kayıtları üzerinden belge sahibi tüzel kişinin, üretim/hizmet yerinin ve markanın değişip değişmediğini açıkça ortaya koymanızı önerir.
Satın alma öncesi belge envanterine belge numarası, tam unvan, üretim veya hizmet adresi, kapsam, marka ve bilinen durum bilgisini ekleyin. Son inceleme raporları, açık uygunsuzluklar ve TSE sözleşmesi gibi dosyaları da işlemle ilişkili taraflardan isteyin. “TSE belgeli işletme satışı” ifadesini bu kayıtlar olmadan yeterli açıklama kabul etmeyin.
Genel yönerge hangi değerlendirmeyi öngörür?
Belge kapsamındaki üretim veya hizmet yerinin tamamen başka gerçek/tüzel kişi tarafından satın alınması, yönergede ayrıca düzenlenir. Durumun 30 gün içinde TSE’ye bildirilmesi; belirli koşullarda yeni sahibin kayıtları ve mali yükümlülük taahhüdü üzerinden, gerekirse yeniden inceleme ve deney yapılarak yeni belge/sözleşme düzenlenebilmesi açıklanır. Bu, koşulsuz belge devri değildir. TSE Belgelendirme Yönergesi, 06.08.2024/1, madde 21/4.
Devir için marka tescili veya ticari marka kullanım yetkisinin devrine ilişkin belge şartı da ayrıca bulunur. Markanın satış sözleşmesinde geçmesiyle TSE kaydının güncellendiğini varsaymayın. Başvurulacak birime devir biçimini ve marka hakkının dayanağını birlikte sunun. TSE Belgelendirme Yönergesi, 06.08.2024/1, madde 26/2.
HYB’de statü değişikliği ve kül halinde devir
HYB usul ve esasları, unvan/statü değişikliğinde ilgili kayıtların sunulması üzerine kayıt üzerinden güncelleme ve yeni sözleşme düzenlenmesini açıklar. Belgeli kuruluşun başka kuruluşa kül halinde devrolması için de TSE’nin istediği belgelerle yeniden düzenleme yolu yer alır. Gerçek veya tüzel kişiliğin sona ermesi ise fesih/iptal başlığı altında ayrıca ele alınır. 15.00.YNG.06 Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 30.11.2023/6, madde 16.
Bu düzenlemeleri her mağaza, ekipman veya müşteri portföyü satışının aynı sonucu doğurduğu şeklinde yorumlamayın. Dosyanızdaki işlem türünün hangi yola girdiğini ilgili belgelendirme birimiyle netleştirin.
Kapanış dosyasına hangi soruları koyabilirsiniz?
Aşağıdaki sorular işlem hazırlığı içindir; resmî zorunlu devir kontrol formu değildir:
- Belge sahibi tüzel kişi aynı mı kalıyor?
- Marka ve kullanım izinleri hangi tarafta kalacak?
- Üretim/hizmet adresi veya teknik koşullar değişiyor mu?
- Açık uygunsuzluklar ve mali yükümlülükler nasıl ele alınacak?
- TSE hangi başvuru, karar ve yeni sözleşmeyi bekliyor?
TSE’nin yanıtı ve düzenlenen yeni kayıt tamamlandığında web sitesi, teklifler ve belge kopyalarını kontrol edin. Ticari sözleşmedeki teslim tarihini TSE belge kullanım izninin tarihi gibi göstermeyin. Belge ve markayı kullanma koşullarını resmî karar ve kapsam üzerinden izleyin.
Satın alma öncesinde üç ayrı değişikliği belirleyin
Yalnız şirketin unvanı mı değişiyor, belge kapsamındaki işletme başka kişiye tamamen mi satılıyor, yoksa marka hakkı da mı devrediliyor? Bu soruların cevabı aynı değildir. Yönergenin 21/3 hükmü, üretim/hizmet yeri ve tescilli marka değişmeden adres, unvan veya hukuki statü değişmesini; 21/4 ise yerin başka gerçek veya tüzel kişi tarafından tamamen satın alınmasını ayrı ele alır. Yönerge, fiziksel sayfa 11.
Örneğin tesis yerinde kalıyor ve aynı ürün üretiliyor olsa da işletmenin sahibi değişmişse yalnız tabelayı yenilemek yeterli değildir. Yeni tarafın kuruluş belgeleri, üretim yeri, marka ilişkisi ve TSE'ye karşı yükümlülükleri açıklanmalıdır. Pay devri, varlık satışı veya yalnız bir markanın satın alınmasını bu rehber tek bir hukuki işlem saymaz; gerçekleşen değişikliği belgelendirme birimine somut evrakıyla anlatın.
Otuz günlük bildirim yeni belge verildiği anlamına gelmez
Tam satın alma durumuna ilişkin 21/4 hükmünde en geç otuz gün içinde bildirim düzenlenir. Yeni sahibin uygun belgeleri sunması ve mali yükümlülükleri üstlenmesiyle birlikte, gerekli görülürse yeniden inceleme ve deney yapılabilir; yeni belge ve sözleşme yetkili karar organının kararına bağlıdır. Bildirimin zamanında verilmesi, değerlendirme sonucunu kendiliğinden belirlemez. Yönerge, madde 21/4, sayfa 11.
İşletme içi devir listesinde satış tarihi, bildirim tarihi, sunulan yeni kuruluş belgeleri, mali yükümlülük açıklaması ve kurumun kararını ayrı izleyebilirsiniz. Eksik belgenin sonradan tamamlanacağı ticari sözleşmede yazıyor diye TSE kaydının tamamlanmış olduğunu varsaymayın.
Marka kullanım hakkını işletmenin eşyası gibi düşünmeyin
26. madde, belgeyi ve ilgili marka kullanım hakkını TSE'nin açık yazılı izni olmadan devretmeyi veya kiralamayı sınırlar. Ayrıca devralan adına marka tescili ya da ticari marka kullanım yetkisinin devrine ilişkin belge aranır. Fabrika makineleriyle beraber eski belge kopyasının teslim edilmesi, bu iznin yerine geçmez. Yönerge, madde 26, sayfa 12.
Devralınan kuruluşun HYB'si veya farklı bir program belgesi de varsa her belge için ilgili özel usulü inceleyin. Aynı satış dosyasına birden fazla belge eklenmesi, hepsinin tek kararla aynı şekilde devredildiğini göstermez. Eski ve yeni sahip adına verilen tekliflerin hangi belgeye dayandığını geçiş süresince açık tutun.
Konunun ana rehberleri: Belge kapsamı adres unvan marka ve üretim yeri değişiklikleri · HYB adres unvan ve hukuki statü değişiklikleri.
Ürün belgesinde fabrikanın satın alınmasına ilişkin özel işlem
Genel yönergenin yanında ürün belgelendirmeye özgü başvuru prosedürünü de okuyun. UB-PR-001, belge kapsamındaki üretim yerinin tamamen başka bir gerçek veya tüzel kişi tarafından satın alınmasında satış evrakını, marka hakkının dayanağını, yeni unvan/statü belgelerini ve mali yükümlülük taahhüdünü ele alır. Üretim yeri ve ticari marka değişmeden gerçekleşen bu işlem için üretim yerinde yeniden inceleme; gerektiğinde ise ürün üzerinde muayene ve deney yapılması yazılıdır. Buradaki “gerektiğinde” ifadesini yerinde incelemeyi de kendiliğinden kaldıran bir izin gibi okumayın. UB-PR-001, 14.08.2026/31, 4.1.1.2.7, s.8–9.
Prosedür, üreticinin belge sahibinden farklı olduğu devirleri ve belge sahibi kuruluşun aynı çatı altındaki başka şubesine belge devretme talebini ayrı bir paragrafta düzenler. Bu yolun belgeleri ve sonuç değerlendirmesi, fabrikanın tamamen satın alındığı ilk durumla karıştırılmamalıdır. Ticari marka da değişiyorsa marka değişikliği hükümleri ayrıca uygulanır; komite kararı ve yeni sözleşme süreci korunur. Hangi yolu kullanacağınızı yalnız “işletme devri” başlığından çıkarmak yerine üretici, belge sahibi ve devredilen yerin kimliğini dosyada açıkça gösterin. UB-PR-001, 14.08.2026/31, 4.1.1.2.7, s.8–9.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- viewer.tse.org.tr1.TSE-Yönerge(02) Belgelendirme Yönergesi, rev.06.08.2024/1Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.UB-PR-001 Ürün Belgelendirme Başvuru Prosedürü, rev.14.08.2026/31Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN