Demiryolu belgelendirmesinde hizmet ve yetki kapsamı

Demiryolu belgelendirmesinde kuruluşun adından önce hangi değerlendirme görevini üstlendiğini belirleyin. Ulusal kurallara uygunluk, UTP değerlendirmesi, bakım kuruluşunun belgelendirilmesi ve emniyet risk değerlendirmesi farklı işlemlerdir. Birindeki yetki, diğerlerinin tamamına verilmiş izin anlamına gelmez.

Dosyanızın ihtiyaç duyduğu rolü seçin

Bakanlığın Demiryolu Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları Yönetmeliği, DeBo, NoBo, UTP değerlendirme kuruluşu, AsBo ve ECM sertifikasyon kuruluşunu ayrı görevlerle tanımlar. Kuruluş yönetmeliği, maddeler 2, 4 ve 7–11. Teknik dosyada kullanılan kurallar ve araç kapsamı, hangi rapor veya sertifikaya ihtiyaç olduğunu belirler. Tip onayı için gerekli dosyanın Bakanlığa sunulması ile bir değerlendirme kuruluşunun kendi raporunu hazırlaması da farklı aşamalardır.

Bakım tarafındaki ECM belgelendirmesi, bir demiryolu aracının tip onayı değildir. ERA’nın ECM açıklaması, güncel Avrupa çerçevesinde 2019/779 düzenlemesini işaret eder. Ortak emniyet yöntemiyle risk değerlendirmesini anlatan 402/2013’ü ECM programının yerine kullanmayın. Aynı proje bu ayrı değerlendirmelerden birden fazlasına ihtiyaç duyabilir; kapsamları dosyada ayrı gösterin.

Kısaltmaları başvuracağınız işle eşleştirin

NoBo, TSI kurallarına göre değerlendirme yapan onaylanmış kuruluştur. DeBo ulusal kurallarla, UTP kuruluşu COTIF/APTU kapsamındaki teknik kurallarla çalışır. AsBo ise emniyeti etkileyen değişikliklerin ortak emniyet yöntemiyle değerlendirilmesiyle ilgilidir. ECM sertifikasyon kuruluşunun işi, bakım kuruluşunu veya bakım fonksiyonunu belgelendirmektir. Bu son kuruluşla bakım hizmetini fiilen veren işletme aynı rol değildir. Kuruluş yönetmeliği, maddeler 4 ve 7–11.

Örneğin Türkiye'de kullanılacak bir yük vagonunun tasarım incelemesi, ulusal şebekeye uygunluğunun değerlendirilmesi ve onu bakım sistemine alan işletmenin ECM sertifikası dosyada ayrı kanıtlardır. Bu örnek her projeye değişmez sayıda sertifika dayatmaz. Araç, kullanım yeri, teknik kural ve talep edilen değişiklik üzerinden görev dağılımı yapılmasını gösterir.

Akreditasyon belgesiyle görevlendirmeyi birlikte okuyun

Yönetmelik NoBo, DeBo ve UTP kuruluşlarını akreditasyon kapsamlarıyla sınırlar. AsBo için ise teknik alanlardaki akreditasyon yolu ile yalnız işletmesel ve organizasyonel değişikliklere yönelik Bakanlık tanıması aynı kapsamda değildir. Tanıma yolunun ayrıca kuruluş bağımsızlığına ilişkin sınırlamaları bulunur. DeBo ve ECM alanlarında, akreditasyon sürecinin bir yılda sonuçlanmaması halinde Bakanlığın tanıma yetkisi de ayrı şartlarla düzenlenir; bu otomatik yetki kazanılması anlamına gelmez. Maddeler 7–11 ve 21.

Başvuracağınız kurumdan yalnız sertifika kapağını değil, ilgili kapsam ekini de isteyin. Belge numarası, kapsanan değerlendirme alanı, ürün ve modüller, son geçerlilik tarihi ve görevlendirmeyi yapan makam birlikte eşleşmelidir. Bu kontrol listesini hazırlık için öneriyoruz; resmî bir yetki belgesi yerine kullanmıyoruz.

DeBo kaydını ürün kapsamıyla birlikte kontrol edin

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yayımladığı DeBo listesinde TSE, 1 belge numarasıyla ve 15 Haziran 2017 atanma tarihiyle yer alır. Bu tarih tek başına belgenizin düzenleme tarihi veya bütün alt sistemlerin onay süresi değildir. Listede kuruluşun bulunmasını, talep ettiğiniz ürün ve teknik kuralların kabul edildiğine dair ayrı kapsam incelemesiyle tamamlayın.

Başvuruda araç veya alt sistem tanımını, uygulanacak ulusal kuralları, varsa önceki tip onayını ve talep edilen değişikliği birlikte iletin. Yönetmeliğin teknik dosya ve sertifika bölümleri; tasarım bilgileri, kullanılan standartlar, değerlendirme sonuçları ve kullanım sınırlamalarının önemini gösterir. Yalnız bir kuruluş logosunu dosyaya eklemek bu teknik eşleşmeyi kurmaz.

Süresi eski listeleri güncel yetki sonucu saymayın

Bakanlık sitesindeki UTP kuruluş listesinin TSE satırında akreditasyon bitişi 20 Şubat 2023 olarak görünür. Bu, incelenen listenin güncel yetki süresini tek başına doğrulayamadığını gösterir; TSE’nin bütün demiryolu yetkilerinin sona erdiği sonucunu vermez. Aynı kaydı güncelmiş gibi sunmak da doğru değildir. İşlem yapılacak UTP kapsamı ve güncel akreditasyon eki ayrıca eşleştirilmelidir.

ECM için ayrı resmî kayıt bulundu

10 Eylül 2026’da kaydedilen ve 13 Eylül 2026’da tekrarlanan ERADIS Türkiye aramasında TSE Ulaşım Sistemleri Merkezi Başkanlığı, TR/30/0226/0001 numarasıyla listelenmiştir. Arama sonucu 16 Şubat 2026 düzenleme tarihini, yenilenmiş kayıt durumunu ve geçerli/akredite kategorisini gösterir. Bu somut ECM kaydı, eski tarihli UTP listesinden farklı bir programdır; iki tarih birbiriyle çelişen aynı yetki kaydı olarak yorumlanmamalıdır.

Arama tablosu bütün araç ve bakım fonksiyonu ayrıntılarını göstermediğinden burada kapsamın tamamı doğrulanmış sayılmamıştır. ERA, ERADIS bilgilerinin operasyonel izin amacıyla kullanılmaması gerektiğini ayrıca açıklar; kayıt bulunması bir aracı otomatik olarak işletmeye kabul ettirmez.

Bakanlıktan ECM alma yolu ayrıca düzenlenmiştir

Bakanlıktan ECM veya bakım fonksiyonu sertifikası almak isteyen tüzel kişiler, ECM Sertifikasyon Yönetmeliğindeki başvuru ve denetim yolunu izler. Yönetim, bakım geliştirme, filo bakım yönetimi ve bakım temini ayrı fonksiyonlardır. Dışarıdan sağlanan fonksiyonların sözleşmeleri ile personel, atölye ve ekipman yeterliliği de bu dosyada değerlendirilir. Bu hükümler sertifikayı doğrudan Bakanlıktan alma yoluna aittir. ECM yönetmeliği, maddeler 2, 4–6.

Bir sertifikasyon kuruluşunun ECM belgesi düzenlemesi ise Kuruluş Yönetmeliği madde 11'deki değerlendirme ve Bakanlık teyidi süreciyle birlikte ele alınır. ERA sayfasındaki Avrupa çerçevesini Türkiye başvurusunun bütün idari adımlarının yerine koymayın. Belgenin hangi rejimde ve hangi bakım fonksiyonları için düzenlendiğini açıklığa kavuşturun.

Kayıt tarihiyle yetki süresini karıştırmayın

Kuruluş Yönetmeliğinin geçici maddesi, yürürlükten önce yapılmış görevlendirmelerin devamını düzenler. Yeni yönetmelikte ilk görevlendirme için bir yıl, bu yönetmeliğe göre yeniden görevlendirmede en fazla beş yıl öngörülmesi eski listedeki her kaydın son gününü kendiliğinden hesaplamaya yetmez. Kapsam değişikliği de ilk görevlendirme süresini yeniden başlatmaz. Maddeler 14–17 ve geçici madde 1.

ERADIS sonuç satırındaki “geçerli” bilgisi de arama tarihine aittir. İnternette bulunan eski bir ekran görüntüsünü ihale veya başvuru gününde bütün alt kapsamlar için kesin yetki belgesi gibi kullanmayın.

Başvuru öncesi kontrol dosyası

İhtiyaç duyulan rolü, kuruluş numarasını, ürün/araç kapsamını, geçerlilik bilgisini ve dayanak kuralların sürümünü aynı kontrol notunda toplayın. Teklif ve sözleşmede hangi raporun verileceğini netleştirin. Sonuç geldiğinde raporun başvurduğunuz araç ve değişiklikle eşleştiğini kontrol edin; ECM sertifikasını tip onayı veya DeBo değerlendirmesi yerine koymayın.

Aracınıza ait kanıtları hazırlamak için demiryolu teknik dosyası ve başvuru süreci rehberlerini birlikte kullanabilirsiniz.