İkinci el frigorifik araç alırken hangi belge ve ekipman bilgileri kontrol edilmeli?

İkinci el soğutuculu araç alırken belge kontrolünü ruhsat ve plaka eşleştirmesiyle bitirmeyin. Taşımada kullanılan yalıtımlı gövde, soğutucu/ısıtıcı, belge sınıfı ve muayene geçmişi de satın aldığınız ekipmana ait olmalıdır. Bu rehber satın alma öncesi hazırlık ve belge işlemlerini açıklar; aracın teknik ekspertizi yerine geçmez.

Önce hangi taşımayı yapacağınızı yazın

Gıda türü, yükleme ve teslim yeri, yurt içi veya uluslararası kullanım ve bölmelerin sıcaklık ihtiyacı belge kontrolünün başlangıcıdır. BTB, ATP uygunluk belgesiyle aynı kapsama sahip değildir. Yönetmelik m.19(4), BTB sahibi ekipmanın ATP’ye taraf ülkelere yapılacak taşımada kullanılamayacağını açıkça söyler. Yönetmelik, m.19

Şehir içi taşıma için de yalnız il sınırına bakmayın. Yönetmeliğin kapsam dışılığı kendi şehir içi tanımıyla birlikte okunur; şehir sınırları ve aynı belediyenin mücavir alanı esas alınır. Aracı ileride farklı güzergâhta kullanacaksanız bu ihtiyacı satın alma öncesinde belirtin. Yönetmelik, m.2 ve m.4

Dört kimliği birbiriyle eşleştirin

Hazırlık önerisi olarak ruhsattaki araç kimliğini, yalıtımlı gövdenin üretici etiketini, termal cihaz etiketini ve uygunluk belgesindeki kayıtları yan yana koyun. Üretim yılı, model ve seri numarasındaki farkı satıcıdan açıklamasını isteyin. Plaka değişebilir; gövde veya cihaz da geçmişte değiştirilmiş olabilir.

TSE’nin belge örneğinde yalıtımlı ekipman, bağlı termal cihaz, onay sınıfı, dayanak test raporu, kapı ve açıklıklar ayrı gösterilir. Çok bölmeli ekipmanda yalnız ana soğutucuya bakmak yeterli değildir; bölme düzeni ve evaporatör bilgilerini de dosyayla karşılaştırın. ULM-02-TL-06-016, s.4 ve bilgilendirme amaçlı sertifika örneği s.10–12

Belge bitiş tarihinden önce raporun niteliğini okuyun

Son belgeyi ve dayandığı muayene raporunu isteyin. Türkiye’de normal koşullarda üretimden itibaren altı yıl içinde periyodik muayene yapılır; uygun periyodik muayene üç yıl, tekrar tip testi uygun sonuçlanmışsa altı yıl geçerlidir. İlk belgesini gecikerek alan ekipmana ilişkin özel hükümde süre üretim tarihinden hesaplanır. Satış, bu süreleri kendiliğinden yeniden başlatmaz. Yönetmelik, m.12(1)–(2)

Ekipmanın yaşını yalnız araç model yılından türetmeyin; yalıtımlı ekipmanın üretim bilgisi de gereklidir. Yönetmelik m.12(8), 15 yılı geçen yoğun yalıtımlı ekipmanın normal yalıtımlı kapsamında değerlendirilmesini ve 15 yılı geçmiş normal yalıtımlı ekipmanın ATP kapsamında belgelendirilmemesini düzenler. Bu ulusal hüküm satın alacağınız donanımın sınıfını ve kullanım planını etkileyebilir. Yönetmelik, m.12(8)

Kaza ve değişiklik geçmişini görünür hale getirin

Kapı, duvar, zemin veya ara bölme onarımı; cihaz değişikliği; kaza ve darbe geçmişi için kayıt isteyin. Yönetmelik ATP ekipmanının kaza ve darbe sonrasında tip onay şartlarının devamının kontrolünü zorunlu tutar. BTB ekipmanında tamirat, tadilat ve değişim için istisnai muayene ayrıca düzenlenir. Sadece boya ve dış görünüşe bakarak belge kapsamının devam ettiğini varsaymayın. Yönetmelik, m.12(6) ve m.19(7)

Yeni takılan soğutucu varsa üretici ve montaj beyanlarıyla yeni cihaz kimliğinin dosyaya işlendiğini kontrol edin. Kullanılmamış cihaz montaj formundaki üç yıllık üretim yaşı notu, satın alma faturasının yeni olmasından bağımsızdır. ULM-02-FR-06-040, üst not ve etiket alanları

Satış sonrası belge işlemi nasıl ayrılır?

TSE ATP kılavuzunda ekipman satışı sonrası belge yenileme ayrı başvuru türüdür ve yeni ruhsat fotokopisi belirtilir. Bu, her ikinci el satışta baştan aynı tip testinin zorunlu olduğu anlamına gelmez. Satışla birlikte cihaz veya gövde değişmişse teknik değişiklik başvurusu da ayrıca değerlendirilir. ULM-02-TL-06-016, s.8

BTB kılavuzu satışla işletici değişmesi, plaka değişikliği veya hatalı beyanın düzeltilmesini belgenin yeniden düzenlenmesi altında ele alır. Yalnız dokümanla yürüyen bu işlem için Ankara; fiziksel muayene için merkezin bulunduğu il seçilir. Randevuyu almak ile başvuru belgelerini tamamlamak ayrı aşamalardır. ULM-02-TL-06-019, s.3 ve s.5–7

Yurt dışından ikinci el ekipmanda ek dosya

Türkiye’de tescil edilecek yabancı ekipmanda yönetmelik m.17; ekipmanın veya referans tipin raporunu, ilgili yetkili otoritenin uygunluk belgesini ve seri üretimde teknik özellikleri içeren üretici beyanını ister. Kullanılmış ekipmanda gerekli görülürse periyodik muayene uygulanabilir. Yabancı belgeyi Türkçe bir satış sözleşmesiyle birlikte görmek, bu teknik dosyanın tamamlandığı anlamına gelmez. Yönetmelik, m.17

Araç model yılı 15’i geçtiği için BTB düzenlenemeyen araçların ATP’ye uygun üstyapıyla değiştirilmesine ilişkin 2025 hükmü koşullu bir yol sunar. Belgelendirme ATP mevzuatına uygun yapılmalıdır. Bu hükmü “eski gövdeye yeni cihaz takmak yeterlidir” şeklinde okumayın. Yönetmelik, m.19(2)

Teslim dosyasını eksiksiz kapatın

Satın alma hazırlık listesinde eksik belgenin adını, kimden alınacağını ve açıklığa kavuşmayan değişikliği yazın. Son uygunluk belgesi, muayene raporu, cihaz beyanları ve kaydedici doğrulama raporunu ayrı klasörleyin. Kaydedicinin yıllık doğrulaması ekipmanın üç yıllık muayene takviminden ayrıdır. Yönetmelik, m.18

Belirsiz kimlik veya değişiklik varsa randevu öncesi yetkili merkezle dosya üzerinden netleştirin. Bu hazırlık önerileri otomatik uygunluk sonucu üretmez; amacınız satış sonrasında ilk kez fark edeceğiniz belge ve ekipman farklarını önceden ortaya çıkarmaktır.