Soğutuculu taşıma ekipmanlarının periyodik muayeneleri

Soğutuculu ekipmanda takvim üç ayrı kayıttan okunur: ekipmanın uygunluk belgesi, son muayene raporu ve varsa sıcaklık kaydedicinin doğrulama raporu. Bunların süreleri birbirinin yerine geçmez. Önce belgenizin ATP mi BTB mi olduğunu ve ekipmanın hangi sınıfta belgelendirildiğini belirleyin.

Türkiye’de ilk kontrol, periyodik kontrol ve tip testi

Yönetmelik m.12’ye göre kullanımda olan özel nakliye ekipmanına normal koşullarda üretim tarihinden itibaren altı yıl içinde periyodik muayene yapılır. Sınıfına uygun bulunan ekipmanın periyodik muayenesi üç yıl geçerlidir. Muayene sonucunda tip testinin tekrarına karar verilmiş ve test uygun sonuçlanmışsa altı yıllık geçerlilik yolu bulunur. Dolayısıyla her kontrolün sonucu otomatik olarak altı yıl değildir. Yönetmelik, m.12(1), PDF s.6

Onaylı tipe uygun üretildiği beyan edilen fakat ilk ATP uygunluk belgesini almamış ekipman için de ayrı hüküm vardır: periyodik muayene şartıyla belge, üretim tarihinden itibaren altı yıl geçerli olacak şekilde düzenlenir. Başvuruyu geciktirmek üretim tarihini yeniden başlatmaz. Satış tarihi, araç ruhsat tarihi ve yalıtımlı ekipmanın üretim tarihini dosyada ayrı kaydedin. Yönetmelik, m.12(2)

ATP anlaşmasının genel altı yıllık kontrol hükmü ile kullanım aşamasındaki uzman incelemesinin en çok üç yıllık sonucu farklı yöntemleri anlatır. Bir önceki raporun yalnız tarihini değil, hangi yöntemle düzenlendiğini de okuyun. ATP 2026, Ek-1 İlave-1/1 ve İlave-2/5–6, basılı s.11 ve 30–35

Kaza, tadilat ve cihaz değişiminde bitiş tarihini beklemeyin

Türkiye’de kaza, darbe ve benzeri olaylarda tip onay şartlarının devamı için istisnai muayene gerekir. Yalıtım sınıfı, muayene ve test sonucundaki uzman raporuyla değiştirilebilir. Eski belgenin süresinin dolmamış olması, değişmiş ekipmanı önceki teknik durumuyla aynı yapmaz. Yönetmelik, m.12(6)–(7)

TSE başvuru kılavuzu kullanımda olan ekipmanın tamirat/tadilatı ve soğutucu/ısıtıcı değişikliğini periyodik/istisnai muayene ve belge güncellemesi içinde ele alır. Cihaz değişiminde yeni montaj beyanı belirtilir. Satış sonrası ruhsat değişikliği ise ayrı belge yenileme yoludur; salt satış ile fiziksel değişikliği tek başvuru gerekçesi altında gizlemeyin. ULM-02-TL-06-016, s.8

Ekipmanın yaşı ve taşıma kapsamı sonucu etkiler

Yönetmelik m.12(8), üretim yılından itibaren 15 yıl geçen yoğun yalıtımlı ekipmanın normal yalıtımlı kapsamında değerlendirilmesini; üretim tarihi 15 yılı geçmiş normal yalıtımlı ekipmana ATP kapsamında belgelendirme yapılmamasını düzenler. Bu Türkiye’deki düzenlemedir; bütün ATP ülkelerine ortak bir yaş kuralı olarak genellenmez. Yönetmelik, m.12(8), PDF s.7

Aynı yönetmelik şehir içi bozulabilir gıda taşımacılığını ve ATP’de yer almayan gıdaların taşınmasını kapsam dışında tutar. Şehir içi tanımı şehir sınırları ve aynı belediyenin mücavir alanıyla ilgilidir. Güzergâhın yalnız il sınırları içinde kalmasına bakarak kapsam kararı vermeyin. Bu kapsam dışılık, diğer gıda veya taşıma yükümlülüklerini kendiliğinden kaldırmaz. Yönetmelik, m.2 ve m.4

BTB’nin muayene yolu ve sınıf işareti

BTB, ATP belgesi bulunmayan ve imal tarihinden itibaren 15 yılı geçmemiş özel nakliye ekipmanları için ulusal usullere göre düzenlenir. İlk muayene gerekir; periyodik muayene süresi üç yıldır. Yalıtımlı ekipman veya soğutucu/ısıtıcı üzerinde tamirat, tadilat ve değişim istisnai muayene sebebidir. BTB’li ekipman ATP’ye taraf ülkelere taşıma için kullanılamaz. Yönetmelik, m.19

Yönergenin BTB bölümünde gövde yüzeyleri, kapı kapalıyken ışık sızdırmazlığı ve termal uygulama kontrol edilir. Mekanik soğutmalı ekipmanın Ek-4 formunda gövde, cihaz kimliği, test koşulları, kaydedici, kullanılan ölçüm cihazları ve sonuç ayrı bölümlerdir. BTB test tablosunu ATP’nin deney tablosu yerine kullanmayın; farklı belge yollarına aittir. Bakanlık yönergesi, m.15–16 ve Ek-4, PDF s.9 ve 21–23

2026 değişikliğinde hangi test anlatımı güncellendi?

BM’nin kabul bildirimi ATP değişikliklerinin 25 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdiğini doğrular. Kabul edilen metinde motorundan güç alan ekipmanın kontrolü için ön soğutma ve iki sensörün ortalamasına ilişkin açıklamalar; ısıtmalı ekipmanın kontrolünde ise sınıfa bağlı sıcaklık farkına en çok 360 dakikada ulaşma hükmü bulunur. Eski 2024 metnindeki 12 saatlik koruma anlatımını bu değişen kontrol maddesi için güncel tek yöntem diye kullanmayın. Bu süre bütün randevunun tamamlanma garantisi değildir. BM C.N.100.2026; ECE/TRANS/WP.11/251, Ek-II/4, 6 ve 7, s.17–18

Randevudan sonra teslim alacağınız iki belge

Yetkili muayene merkezinden randevu alınır; merkez başvuru sahibi adına onay kuruluşuna başvurur. Ekipmanı kesinleşen tarihte teste hazır bulundurmak randevu sahibinin sorumluluğudur. Muayene raporunun bir nüshası ekipman sahibine veya işleticisine verilir; uygun rapor üzerine hazırlanan ATP belgesi ayrıca teslim edilir. Yönetmelik, m.12(3)–(5)

Hazırlık önerisi olarak eski belgeyi, raporları, gövde ve cihaz etiketlerini, yapılan değişikliklerin açıklamasını birlikte düzenleyin. Merkezden boşaltma, test koşulları ve teslim süresini kendi ekipmanınız için öğrenin. Sonuçta sınıf işareti, rapor, belge ve ekipman kimliğini eşleştirin; uyumsuzluğu çıkartma değiştirerek kendiniz düzeltmeyin.

Sıcaklık kaydedicinin yıllık doğrulaması ayrı m.18 işlemidir. Periyodik muayenenin üç yıllık süresini kaydedici doğrulamasına uygulamayın. Yönetmelik, m.18

Gövde değişikliklerini üretici beyanında ayrı gösterin

Sıvı dışındaki ekipman için 4 Ağustos 2025/9 revizyonlu üretici beyanı, yalnız araç plakasını istemez. Yalıtımlı gövdenin tip/seri bilgisi, iç ve dış ölçüleri, duvar/kapı yapısı, yan açıklıklar, hava kanalları, raylar, askılar, tekerlek çıkıntıları ve bölmeler ayrı alanlardır. Referans ekipmandan fark varsa ilgili kayıtlar aynı gövdeyi açıklamalıdır. ULM-02-FR-06-003, s.1–2

Hazırlık önerisi olarak eski beyan ile mevcut gövdeyi karşılaştırıp değişen parçayı ve tarihini listeleyebilirsiniz. Yeni bir yan kapı açılmasıyla yalnız kimlik bilgisinin düzeltilmesi aynı değişiklik değildir. Formdaki yüzey ve açıklık koşulları teknik değerlendirme ister; burada başka ekipmandan ölçü kopyalanarak uygunluk sonucu veya hesaplayıcı üretilmez.

Kaydedici, termal cihaz ve ikinci evaporatörü ayırın

Beyan formunda sıcaklık kaydediciyle soğutucu/ısıtıcı cihazın kimlik ve etiket kayıtları ayrı ele alınır; ilgili durumda ikinci evaporatör bilgisi de bulunur. Tek cihaz fotoğrafını bütün ekipmanın güncel teknik bilgisi gibi sunmayın. Marka/model, seri ve mevcut montaj kayıtlarının aynı donanıma ait olduğunu karşılaştırın. Üretici beyanı, s.2–3

Formdaki üç yıllık üretim tarihi ayrımı, kullanılmamış soğutucu/ısıtıcı cihazın sınıflandırılmasına ilişkindir. Ekipmanın ATP belgesinin geçerlilik süresiyle aynı şey değildir. Benzer şekilde tam 3,5 ton için formdaki iki seçim aralığı örtüşür; belirsiz kutuyu tahminle seçmek yerine kendi ekipmanınızın alanının nasıl doldurulacağını netleştirin.

Sahip değişikliği, kopya ve teknik değişiklik farklı taleplerdir

Kapakta 6 Temmuz 2023 tarihi bulunan TSE usul ve esasları, ekipmanın sahibi/işleticisi değiştiğinde belge yenileme yolunu; belge kopyasını ve üretici unvanı/üretim yeri değişikliğinin tip test raporuna etkisini ayrı ele alır. Aynı belgenin kopyasını istemek, ekipmanda yapılan fiziksel değişikliği bildirmiş olmak değildir. TSE ATP usul ve esasları, m.14, fiziksel s.7

Dosyanızda mevcut belge, değişikliğin konusu, değişen taraf veya donanım ve talep edilen sonuç ayrı yazılabilir. Bu kayıt düzeni hazırlık önerisidir. Eski metindeki bir işlem başlığını, daha sonra yürürlüğe giren Bakanlık veya ATP düzenlemesinin önüne geçirmeyin; usul ve esasların 19/2 maddesi de sonraki ilgili düzenlemelerin önceliğini belirtir. Usul ve esaslar, fiziksel s.9

Ek ücret tablosunun kapsamını kontrol edin

Aynı dosyanın son iki fiziksel sayfasında ücret tablosu ve açıklamaları vardır. Tutar sütunu yurt dışı taleplerinin hizmet bedeli olarak tanımlanmış; KDV'nin ayrıca ele alındığı belirtilmiştir. Bu eski Avro tutarlarını güncel Türkiye içi muayene fiyatı gibi kullanmayın. Test merkezi altyapı kullanımı, ara rapor, TSE raporu ve uzman hizmeti farklı kalemlerdir. Usul ve esaslar, EK1, fiziksel s.10–11

Teklif veya tahakkuk kaydında hangi işlemin, hangi ekipmanın ve hangi hizmetin ücretlendirildiğini karşılaştırın. Ekipmanın belge süresiyle başvuru dosyasına ilişkin işlem süreleri birbirine karıştırılmamalıdır. Güncel bedel için başvuruya uygulanacak resmî tarife ve hizmet kapsamı birlikte incelenmelidir.

Belge bedeli, rapor sonucu ve kaydedici ücretini ayırın

9 Nisan 2026 tarifesi ATP/BTB muayenesinde altyapı, rapor ve uzman gözetimini; uygunluk belgesini ve sıcaklık izleyici doğrulamasını ayrı kalemlerde gösterir. Uygunluk belgesi ücretinin kendi notu, inceleme olumlu veya olumsuz olsa da bu kalemin faturaya yansıtılacağını belirtir. Ücret ödenmesi olumlu belge sonucu garantisi değildir. Tarife, PDF s.32–33, muayene/belge/kaydedici satırları ve not16.

Kayıt örneğinizde ekipman muayenesiyle sıcaklık kaydedici doğrulamasını ayrı iş olarak izleyebilirsiniz. Aynı ziyaret sırasında yapılmaları, sürelerinin veya raporlarının tekleştiğini göstermez. Çok bölmeli ekipmanda ilave muayene yapılması durumuna ilişkin ücret notu da bulunur; hangi işlemlerin planlandığı teklif aşamasında anlaşılır olmalıdır. Tarife, PDF s.33, not15.

Eski dosyada bulunan geçici yetkili AKM paket tablosunu her güncel merkezin toplam fiyatı gibi kullanmayın. Daha yeni dosyada aynı ayrı tablo bulunmuyor. Bütçe, merkezin gerçek hizmet kapsamı ve başvuruya uygulanacak güncel kalemlerle kurulmalıdır. Önceki dosya, PDF s.35; 9 Nisan revizyonu, ATP bölümü.