Soğuk zincirde sıcaklık kaydedicinin doğrulanması ile ekipmanın ATP belgesi arasındaki fark nedir?

Sıcaklık kaydedici için üç ayrı konu takip edilir: cihazın uygunluğu, belirli aralıklarla doğrulanması ve her sevkiyatta ürettiği sıcaklık kayıtları. ATP belgesinin geçerli olması bunların hepsinin tamamlandığını göstermez. Aynı şekilde doğrulama raporu da geçmiş bir sevkiyatın sıcaklık kaydı değildir.

Türkiye’de yıllık doğrulama kime uygulanır?

21 Şubat 2025 değişikliklerini içeren yönetmelik m.18(2), ATP uygunluk belgeli ekipman üzerinde bulunan ve ATP kriterlerine uygun sıcaklık kaydedicilerin yıllık olarak doğrulanmasını ister. Bu süre ekipmanın periyodik muayenesinin üç yıllık süresinden ayrıdır. Ekipman muayenesini yeni yaptırmış olmak, kaydedici için kendiliğinden üç yıl geçerlilik sağlamaz. Yönetmelik, m.18, PDF s.8

Doğrulama, ATP İşletme Yetki Belgesi sahibi merkezlerin yetkili personelince onay kuruluşu uzmanı bulunmadan gerçekleştirilebilir. Veriler onay kuruluşu sistemine kaydedilir ve rapor oluşturulur. İki imzalı nüshadan biri ekipman sahibine verilir; diğeri üç yıl merkezde saklanır. Buradaki üç yıl, merkezin doğrulama raporu nüshasına ilişkindir. Bütün işletme ve sevkiyat kayıtları için tek bir saklama süresi değildir. Yönetmelik, m.18(1)–(2)

2026 ATP değişikliği ne getiriyor?

BM’nin C.N.100.2026 bildirimi, kabul edilen ATP değişikliklerinin 25 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdiğini belirtir. Değişiklik metninin kaydedici bölümü ECE/TRANS/WP.11/253 raporunun Ek-II’sinde, 17 numaralı maddede yer alır. Böylece yalnız eski kılavuzdaki standart yılına bakmak yerine kabul ve yürürlük kaydı birlikte izlenebilir. BM kabul bildirimi; Değişiklik metni, s.20–21

İnsan tüketimine yönelik hızlı dondurulmuş gıda taşımacılığında hava sıcaklığını ölçme, kaydetme ve saklama esas alınır. Güncellenen metin EN 12830:2018’e uygunluğu ve EN 13486:2023’e göre en az iki ölçüm noktasında doğrulamayı düzenler. Akredite kuruluşların yanında, ekipmanın kayıt veya tescil ülkesindeki yetkili makamca onaylanan kuruluşlar için de yol bulunur; personel eğitimi ve kullanılan ölçüm ekipmanının kalibrasyonu ayrıca ele alınır. ECE/TRANS/WP.11/253, Ek-II/17, s.20

Eski cihazlar için geçiş hükmü var

Aynı değişikliğin geçiş bölümü, hizmette olan EN 12830:1999’a uygun kaydedicilerin kullanılmaya devam edebileceğini açıkça belirtir. Ayrıca yeni metnin 2, 3 ve 4 numaralı paragrafları için yürürlükten sonra en geç 12 aylık uygulama sınırı bulunur. Bildirilen 25 Ağustos 2026 yürürlük tarihiyle birlikte hesaplandığında bu sınır 25 Ağustos 2027’ye karşılık gelir. Bu tarih, iki resmî metnin birlikte okunmasından yapılan takvim hesabıdır. Değişiklik metni, s.21, 5.1–5.2; BM yürürlük bildirimi

Bu nedenle “2026’da bütün eski kaydediciler geçersiz oldu” sonucu yanlıştır. Geçiş hükmünü Türkiye’deki yıllık doğrulamanın bir yıl boyunca kaldırıldığı şeklinde de okumayın; ulusal yıllık kontrol hükmü ayrı düzenlenmiştir. Elinizdeki cihazın standart sürümü, kullanım geçmişi ve doğrulama raporunu yetkili merkezle birlikte değerlendirin. Yönetmelik, m.18

Randevu öncesi hangi bilgileri hazırlamalısınız?

Hazırlık önerisi olarak cihazın üretici, model ve seri numarasını, bağlı sensörleri, son doğrulama raporunu ve cihazın bağlı olduğu ekipmanı birlikte kaydedin. Sensör veya cihaz değiştiyse eski raporla aynı sistemden söz edip etmediğinizi açıklayın. Ekrandaki sıcaklık değeri tek başına cihazın uygunluk veya doğrulama kanıtı değildir.

TSE cihaz kayıt kılavuzundaki üretici beyanı örneğinde kaydedici marka/model/seri ve doğrulama tarihi ayrı alanlardır. Kullanılmamış termal cihaz montaj beyanında da kaydediciye ait bölüm bulunur. Bu alanlar, ekipman şasisi ve soğutucu seri numarasıyla karıştırılmamalıdır. ULM-02-TL-06-017, s.3–4; ULM-02-FR-06-040, kaydedici bölümü

Doğrulama raporuyla taşıma kaydını ayrı saklayın

Doğrulama raporunda cihaz kimliğinin ve işlem tarihinin sizin cihazınıza ait olduğunu kontrol edin. Raporu ekipman dosyasına koyun ve sonraki yıllık kontrolü ayrıca takip edin. Bu, yönetmelikteki doğrulama işleminin izlenmesine yönelik pratik dosyalama önerisidir.

Sevkiyat kaydı ise o taşıma boyunca elde edilen tarihli ölçümlerdir. ATP kaydedici düzeni bunların işletici tarafından en az bir yıl, gıdanın niteliği gerektiriyorsa daha uzun saklanmasını öngörür. Merkezin üç yıllık doğrulama raporu arşivi sizin sevkiyat verinizi tuttuğu anlamına gelmez. ATP 2026, Ek-2 İlave-1, basılı s.95

İşletme içi hazırlıkta kayıtların hangi sevkiyata ait olduğunun anlaşılmasını, verinin cihazdan alınabilmesini ve gerektiğinde bulunabilmesini kontrol edin. Cihaz değiştirirken eski ölçüm dosyalarının kaybolmasını önlemek için aktarım ve saklama işini teslim planına ekleyin; bu öneri resmî bir dosya biçimi veya yeni zorunlu saklama süresi koymaz.

BTB ile ATP kapsamını karıştırmayın

BTB yönergesinde derin dondurulmuş ürün taşıyan yalıtımlı ekipmanda sıcaklık takip cihazı aranır. Kontrol formunda kaydedici kimliği ve doğrulama son geçerlilik tarihi ile muayenede kullanılan ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgileri ayrı bölümlerdedir. ATP belgeli ekipman için yazılmış m.18(2) yıllık hükmünü bütün cihaz ve kullanım alanlarına otomatik genellemeyin. Bakanlık yönergesi, m.16(c) ve Ek-4, PDF s.9 ve 23

Randevu alırken belge türünü ve taşınan ürünü belirtin; doğrulama hizmeti, ekipman muayenesi ve belge düzenleme için beklenen çıktıları ayrı sorun. TSE bu faaliyetleri hizmet listesinde de ayrı gösterir. TSE bozulabilir gıda taşımacılığı hizmetleri