İptal edilen kriterler ve standart değişiklikleri nasıl takip edilir?

HYB kapsamındaki bir standart veya kriter değiştiğinde yalnız belgedeki kodu güncellemek yeterli değildir. Değişen dokümanın kapsamı, başvurunun aşaması, belgenin geçerlilik tarihi ve varsa TSE’nin geçiş kararı birlikte değerlendirilmelidir. Aynı değişiklik, ilk başvurusu devam eden işletmeyle hâlihazırda belgeli işletmede farklı işlem gerektirebilir. TSE Usul ve Esasları, 30.11.2023/6, madde 22

Birbirinden farklı üç kaydı kontrol edin

İlk kayıt elinizdeki HYB ve kapsam ekidir: hangi standart veya kriterden, hangi hizmetler ve adres için belge düzenlendiğini gösterir. İkinci kayıt standart kataloğudur: kodun tam başlığını, sürüm ve durum bilgisini araştırmak için kullanılır. Üçüncü kayıt TSE’nin hizmet belgelendirme listesidir: hizmet belgelendirme kapsamında gösterilen standart/kriterleri incelemeye yarar. Bu kayıtların görevleri aynı değildir. TSE standart kataloğu TSE HYB dokümanları

Standart kataloğunda bir kayıt görmek belgenizin o kapsama otomatik dönüştüğü anlamına gelmez. Hizmet belgelendirme listesinde benzer başlık bulunması da eski ve yeni standardın bütün teknik hükümlerinin aynı olduğunu göstermez. Katalog metni teknik standardın tamamının yerine kullanılamaz.

Kendi takip kaydınıza mevcut kodu, görülen yeni kodu veya revizyonu, kaynak bağlantısını ve kontrol tarihini yazın. Kaynakta açıklanmayan bir yürürlük veya geçiş tarihini tahmin ederek doldurmayın. Bir kuruluşun sosyal medya paylaşımı yerine TSE’nin ilgili karar ve duyurusunu arayın.

İptal listesinde aynı türden olmayan karşılıklar var

TSE’nin 03.07.2025/15 revizyonlu iptal listesinde 238 kriter kaydı bulunur. Kriter numaraları kesintisiz bir sıra değildir; tablonun ilk sütununu toplam kayıt sayısıyla karıştırmayın. “Yerine geçen standard” sütunundaki karşılıklar da tek biçimde değildir. İptal edilen kriterler listesi, 15.03.01.LS.03

• 13 numaralı kriterin karşısında TS 12870 ve TS 13393 birlikte gösterilir. Buradan işletmenin mutlaka iki standardı da alacağı sonucu çıkmaz; faaliyet kapsamının hangi kayda karşılık geldiği ayrıca belirlenmelidir.
• 109 numaralı kriter, 217 numaralı kritere yönlendirir. Aynı listede 217’nin karşısında TS 13783 bulunur. İlk karşılığa bakıp takibi bitirmek, zincirin sonraki kaydını kaçırmanıza yol açabilir.
• 280 numaralı özel asansör servisi kriterinin karşılığı tireyle bırakılmıştır. Bu satır “yerine TS 12255 geçmiştir” demek için dayanak sağlamaz. Benzer sektörde bir standart bulunması otomatik ikame kanıtı değildir.
• 127 numaralı kriterin karşılık alanı boştur. Boş hücre, faaliyet için hiçbir koşul olmadığı veya belgenin süresiz kullanılabileceği anlamına gelmez; yalnız bu listede bir karşılık verilmediğini gösterir.

Bu örnekler iptal listesindeki 13, 109, 127, 217 ve 280 numaralı kayıtlardan alınmıştır. Liste karşılığını, teknik eşdeğerlik veya işletmenize verilmiş geçiş kararı olarak kullanmayın. Kaynakta yazmayan yürürlük tarihini de kendiniz eklemeyin. İlgili kriter satırları

Başlıklar uyuşmuyorsa varsayımla düzeltmeyin

İptal listesinin 97 numaralı satırında “saç kesme” ifadesi ve TS 13144 karşılığı yer alır. Güncel hizmet yeri listesindeki TS 13144 başlığı ise sac levha kesme ve/veya şekillendirme makineleri için yetkili servisleri tarif eder. Bu yazım ve kapsam farkından hareketle kuaförlük faaliyetiyle bir eşleştirme yapmak doğru olmaz. Kayıtlar arasındaki belirsizliği aynı kod, iki kaynak ve başlıklarıyla TSE’nin ilgili birimine iletmek gerekir. Bu rehber hangi yazımın düzeltilmesi gerektiğine dair resmî karar üretmez. İptal listesi, kriter 97 Hizmet yeri listesi, sayfa 11, sıra 256

Belgeniz varsa değişiklik nasıl ele alınır?

Usulün 22. maddesi standart/kriter değişikliğinde mevcut belgenin son geçerlilik tarihine kadar geçerliliğini ve değişikliğe göre yerinde inceleme gerekip gerekmediğinin Hizmet Belgelendirme Üst Komitesince kararlaştırılmasını düzenler. Bu açıklama, belgenin askıda olması veya kapsamın başka nedenle değişmesi gibi ayrı durumları ortadan kaldırmaz. Belgenin güncel statüsünü ayrıca kontrol edin. Madde 22(a)–(b)

Aynı maddede değişikliğin niteliği dikkate alınarak 18 aya kadar geçiş süresi verilebilmesi, bu sürenin komite tarafından uzatılabilmesi veya kısaltılabilmesi belirtilir. Buradaki 18 ay, bütün standart değişikliklerinde kendiliğinden başlayan sabit süre değildir. Sizin kodunuza ilişkin kararın tarihi, kapsamı ve uygulanacak takvimi bulunmalıdır. Madde 22(c)

Örneğin iki farklı hizmet standardının değişmiş olması, her ikisine aynı hazırlık süresinin tanındığını göstermez. Bir işyerinde iki değişikliği izliyorsanız bunları ayrı satırlarda takip edin. Belirlenen geçiş süresinin başlangıcını ve bitişini ilgili resmî kararla eşleştirin.

Başvurunuz henüz sonuçlanmadıysa

Belgelendirme tamamlanmadan standart veya kriter değişirse işlem yeni dokümana göre tamamlanır. Değişiklik nedeniyle yerinde inceleme gerekmesi halinde bu inceleme için ücret ve inceleme gideri alınmaması aynı bentte düzenlenmiştir. Bu hükmü başvurunun bütün ücretlerinden muafiyet gibi yorumlamayın; değişiklik nedeniyle gereken incelemeye ilişkindir. Madde 22(d)

Dosyanızı güncellerken hangi kayıtların eski sürüme göre hazırlandığını belirleyin. Örneğin standardın adı değişmişse yalnız dosya kapağını değiştirmek yerine etkilenen talimat, kayıt ve uygulamaları ayrı değerlendirin. Teknik farkları belirlemek için ilgili dokümanın tam metni gerekir. Bu rehber, erişilmeyen standardın değişen teknik maddelerini uydurarak karşılaştırmaz.

Yeniden düzenleme ve şikâyet incelemesi

Belge süresi dolmadan yeniden düzenlemeyi gerektiren bir nedenle yerinde inceleme yapılıyorsa ve standart/kriter değişmişse inceleme güncel dokümana göre yapılır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede ise usul belge kapsamındaki standart/kriteri esas alır. Bu nedenle her ziyaret için “en yeni sürüm uygulanır” şeklinde tek cümle kurmak doğru olmaz. Madde 22(e)–(f)

TSE’den gelen planı okurken ziyaretin türünü kontrol edin: kapsam işlemi, yenileme, ara kontrol veya şikâyet incelemesi mi? Dosyayı hazırlayan kişinin hangi sürümün hangi işlemde esas alındığını bilmesi gerekir. Belirsizlik varsa kodu ve inceleme türünü birlikte belirterek ilgili birime sorun.

İptal edilen kriter ve uyumun tamamlanmaması

İptal edilen kriterler TSE’nin HYB sayfasında ayrı doküman olarak yayımlanır. Bir kriterin listede görünmesi halinde kendi belgenizdeki kod ve varsa yerine geçen belgeyi araştırın. İptal edilen kodu, başlığı yakın başka bir kodla kendi kararınızla değiştirmeyin. TSE HYB dokümanları

Usul, değiştirilmiş standart veya kritere uyum için verilen sürede gerekli düzenlemeler yapılmadığında ilgili standardın/kriterin belge kapsamından çıkarılmasını düzenler. İşletme içinde değişiklikten sorumlu kişiyi, yapılacak işi ve tamamlanma kanıtını belirlemek bu nedenle yararlıdır. Sonuçta yenilenen kapsamı tanıtım ve tekliflerde de kullanın. Madde 22(g)