İthalat denetiminde belge kontrolü, numune ve test: 2026/9, 25 ve 32

İthalat denetiminde belge incelemesi, ürünün fiziksel kontrolü ve laboratuvar testi farklı aşamalardır. Her dosya aynı sebeple teste gitmez. Bu rehber, Ticaret Bakanlığının 2026/9, 2026/25 ve 2026/32 için yayımladığı 2026 kapaklı rehberlerin §3 bölümlerini temel alır. Kaynaklar 10 Eylül 2026’da okunmuştur; ürüne uygulanacak güncel tebliğ kapsamının ayrıca belirlenmiş olması gerekir.

Belge kontrolünde ne eşleştirilir?

Ürünün marka, model ve teknik tanımı ile sunulan belgenin tanımladığı ürün birbirini karşılamalıdır. Bir faturada farklı modeller varsa yalnız tek modele ait raporun bütün kalemlere uygun olduğunu varsaymayın. Dosyanızı hazırlarken hangi raporun hangi kalemi kapsadığını göstermek, uyuşmazlığı erkenden fark etmeye yardımcı olur.

2026/9 ve 2026/32 rehberlerinde güncel test raporu, uygunluk beyanı ve ilgili teknik düzenleme birlikte değerlendirilir. Akredite laboratuvar veya onaylanmış kuruluş koşulu, ürünün tabi olduğu mevzuat bunu gerektiriyorsa aranır. Araç parçaları için 2026/25 rehberinin §3.4’ündeki E/e işareti ve tip onayı değerlendirmesi kullanılır; CE dosyası kuralları bütün araç parçalarına aynen taşınmaz. 9 rehberi §3.3; 32 rehberi §3.3; 25 rehberi §3.3–3.4.

CE ve makina dosyalarında rapor tarihi nasıl ele alınır?

9 ve 32 rehberlerinin §3.3.1.1 bölümlerinde uygunluk beyanı ve test raporunun taşıma belgesinden önce veya aynı gün düzenlenmesi açıklanır. Bunun yanında, üretim sürecinin parçası olan AB Uygunluk Beyanı’nda maddi hata ya da teknik güncelleme için yapılan revizyon gibi özel durumlar da düzenlenmiştir. Bu yüzden sonradan hazırlanmış her belgeyi kabul edilir veya her revize belgeyi geçersiz saymak doğru bir okuma değildir.

Standardın değiştiği örnekte eski rapor eski sürüme uygunluğu göstermeli, yeni rapor yeni sürümün koşullarını karşılamalıdır. Ürünün parça, tasarım veya bileşen değişikliği olmadan yeni gerekliliği karşılayabildiği açık olmalıdır. Bu durum net değilse ilk testi yapan ilgili kuruluştan yazılı teyit istenmesi açıklanır. Denetim başladıktan sonraki standart değişikliği ithalatçı lehine ise yeni standardın esas alınması da ayrıca düzenlenmiştir. 9 rehberi §3.3.1.1–3.3.1.3, s.7–8; 32 rehberi §3.3.1.1–3.3.1.3, s.9–10.

Hangi durumlarda test gündeme gelir?

9 ve 32 rehberleri; ciddi risk şüphesi, ürün ile beyan arasındaki uyumsuzluk, ilgili direktif veya standardın güncellenmesi ve beyan edilen standardın ürünü karşılamaması gibi rapor incelemesini gerektiren durumları açıklar. Laboratuvar aşamasında ithalatçının uygun raporu sağlayamayıp test talep etmesi, güvenlik bakımından şüpheli özellikler ve TAREKS risk analizi gibi yollar bulunur. Denetim biriminin uygun test olanağı da değerlendirilir.

25 rehberinde de risk analizi veya güvenlik şüphesi nedeniyle test ve uygun rapor sunulamaması üzerine firmanın test talebi açıklanır. Denetmenin ilk belge talebinden başlayan 45 günlük rapor tamamlama bağlamı, ilk başvurunun 20 iş günlük belge yükleme süresiyle karıştırılmamalıdır. Her başvuruya koşulsuz 45 gün verileceği sonucu çıkarılamaz. 9 rehberi §3.3.1 ve §3.5; 25 rehberi §3.5, s.9; 32 rehberi §3.3.1 ve §3.5.

Numuneyi kim alır ve kayıt nasıl oluşur?

Teste yönlendirilen ürünlerden numuneyi denetmenler alır; kargo ve test giderleri ithalatçıya aittir. Numune miktarı için bütün ürünlere uygulanacak tek adet yoktur. Ürünün teknik mevzuatı esas alınır, gerekli durumda ek numune alınabilir.

Numune sırasında ilgili tutanak doldurulur; denetmen ile yetkili firma temsilcisi imzalar. Temsilcinin vekâleti kontrol edilir, numuneler fotoğraflanır ve denetim biriminde kalan örnek kayda alınır. 9 ve 32 rehberlerinde tutanak Ek-2, 25 rehberinde Ek-1’dedir. Bu, tebliğin belge eklerinden ayrı bir numaralandırmadır. 9 rehberi §3.5, s.11; 25 rehberi §3.5, s.9; 32 rehberi §3.5, s.12–13.

Bir numune birden fazla modeli temsil edebilir mi?

Üç rehberin muadil ürün bölümünde, aynı başvurudaki üreticisi, markası ve ürün özellikleri ortak modeller arasından bir referans model seçilmesi açıklanır. Bu seçim, ithalatçının bütün modelleri kendi beyanıyla aynı sayması anlamına gelmez. Referans testinin sonucu, temsil edilen kalemlerin belgeleriyle birlikte değerlendirilir.

Referans model uygun çıkarsa diğer muadil kalemlerin de uygun belgeleri bulunmalıdır. İlk test olumsuzsa itiraz yolu kullanılabilir. İtiraz edilmez veya ikinci test de olumsuz çıkarsa referans modelin dosyası test sonucundan reddedilir; muadil modellerin de teste yönlendirilmesi gerekir. Dolayısıyla tek modelin olumsuz sonucundan sonra diğer kalemlerin otomatik kabul edildiği söylenemez. 9 rehberi §3.5.1, s.11–12; 25 rehberi §3.5.1, s.10; 32 rehberi §3.5.1, s.13.

Test yapılamıyorsa veya test kabul edilmiyorsa

Sistem teste yönlendirmiş ancak ürün özelliği, miktarı veya test olanağı nedeniyle deney yapılamıyorsa rehberler dosyanın test raporu incelemesi olarak sürdürülmesini ve gerekçenin ilgili GTİP ile Genel Müdürlüğe iletilmesini açıklar. Bu durum otomatik uygunluk sonucu değildir.

İthalatçı ürünün teste gönderilmesini kabul etmezse yazılı beyan üzerine başvuru denetim sonucundan reddedilir. Bir testin süresi veya maliyeti bu rehberlerde bütün ürünler için tek rakamla verilmediğinden burada tahmini gün veya ücret belirtilmiyor. 25 rehberi §3.5, s.9–10; 32 rehberi §3.5, s.12–13.

Sonuca itiraz ve şahit numune

Test sonucu için belirtilen itiraz süresi 15 iş günüdür. Şahit numune denetim biriminde tutulur; itiraz edilirse yeniden testte kullanılır. Süre sonunda numune yetkili temsilciye imza karşılığı teslim edilir. Yurt içinde yeniden test olanağı yoksa yurt dışı test talebinin denetim birimince Genel Müdürlüğe iletilmesi açıklanır.

İtirazda başvuru numarasını, raporu, uygunsuzluk belirtilen deneyi ve yeniden test talebini birlikte takip edin. Bu hazırlık önerisi, testin olumlu çıkacağını garanti etmez. Ayrıntılı başvuru adımları ret ve itiraz rehberindedir.

Standart denetiminde yabancı rapor hangi koşullarda değerlendirilir?

1 sayılı rehber, yurt içinde deney yapılamaması, testin hammadde veya üretim aşamasında yapılmasının gerekmesi, 60 günden uzun performans/ömür deneyleri ve numune alma, hazırlama, sevk ya da montaj nedeniyle oluşan teknik durumlar için özel bir rapor değerlendirmesi açıklar. Bu yol bütün ithalatlarda herhangi bir yabancı raporla deneyden vazgeçileceği anlamına gelmez. 1 sayılı rehber, 3.5.3.

İlgili durumda raporun Türkiye veya AB'de yerleşik, TÜRKAK ya da eşdeğerlik incelemesi olumlu tamamlanmış AB ulusal akreditasyon kuruluşlarınca akredite uygunluk değerlendirme kuruluşundan olması ve ilgili deneyleri kapsaması aranır. Kabulü denetmen değerlendirmesine bağlıdır. Üreticinin hammadde raporu ise ancak ilgili standardın bunu kabul edebileceğini belirtmesi halinde kullanılır. Rehberdeki, özel süre yoksa 24 aylık rapor süresi bu uygulamaya ilişkindir; bütün TSE raporlarının iki yıl geçerli olduğuna dair genel kural değildir. 1 sayılı rehber, 3.5.3, s.10–11.

Parti teşkil etmeyen ürün ile muadil model aynı şey değildir

1 sayılı rehberde “parti teşkil etmez” değerlendirmesi standardın tanımladığı parti miktarıyla ilişkilendirilir. Ürün ve standart bazında karar verilir; evrensel “şu adedin altı denetlenmez” sayısı yoktur. Gerekli durumda belge incelemesinden sonra fiziki inceleme yapılabilir. Bu sonuçta deney ve işaretleme uygulamasındaki istisna, ürünün tanımlanmasına ve izlenebilirliğine ilişkin bütün bilgilerin gereksiz olduğu anlamına gelmez. 1 sayılı rehber, 4.1.1.

Muadil model uygulamasında ise aynı başvurudaki ürünlerden referans seçilmesi söz konusudur. Bir ürünün test edilmesi diğer modellerin kimliğini ve gerekli evrakını ortadan kaldırmaz. Emsal uygulama ise daha önce olumlu değerlendirilmiş ürünün sonraki ithalatıyla ilgilidir; bu iki yöntemi numune sayısını azaltan aynı işlem gibi kullanmayın. 1 sayılı rehber, 3.5.1–3.5.2.

Numune tesliminde hangi ayrıntılar kaybolmamalı?

Teslim alan ve teslim eden taraf, ürün/model, numune adedi, asıl/şahit ayrımı, mühür veya tutanak bilgisi, laboratuvara teslim tarihi ve sonuç bildirimi kaydını birlikte saklamak faydalıdır. Bu dosya önerisi yeni bir resmî numune sayısı veya mühürleme yöntemi belirlemez. Numuneyi firmanın kendi seçmesi ile denetim biriminin tutanakla seçmesi aynı süreç değildir.

Gübreye ilişkin IMB-01-FR-015 taahhütnamesi ile ÜGD rehberlerindeki numune notları farklı metinlerdir. Gübre formu “15 gün”, 1/9/25 sayılı rehberlerin numune notları “15 iş günü” ifadesini kullanır. Bunları sessizce tek bir süreye çevirmeyin; ilgili numunenin hizmetini, imzaladığınız metni ve sonuç bildirimini birlikte değerlendirin. Gübre numune taahhütnamesi; 25 sayılı rehber, Ek-1.

İncelenen sürümün sınırı

Bu sayfa üç resmî rehberin belirtilen prosedürlerini açıklar. 11 Temmuz 2026 tarihli resmî tam metinler ayrıca okundu: ÜGD 2026/37 ve ÜGD 2026/41. 2026/37, 2026/9 listesindeki hareket algılama ürün satırını; 2026/41 ise 2026/32 Ek-2/A tablosunun yalnız 8 sıra numaralı satırını değiştirir. Bu değişiklikler burada açıklanan numune ve test prosedürlerini kaldırmaz. Ürün ve ön izin kapsamını başvuru tarihindeki güncel ekten ayrıca kontrol edin.