Basınçlı ekipmanlarda kaynak personeli belgelendirme başvurusu

Kaynak personeli belgesi, yapılacak kaynağın yöntem ve kapsamıyla birlikte değerlendirilir. Buradaki rehber, TSE'nin Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB) Ek I 3.1.2 kapsamındaki talimatına dayanır. Kaynakçı, kaynak operatörü ve kaynak ayarcısı rollerinin tamamını tek yeterlilik aralığına dönüştürmez. Talimat; çelik/çelik alaşımları ile alüminyum/alüminyum alaşımlarının ergitme kaynağında TS EN ISO 9606-1, 9606-2 ve 14732 dayanaklarını belirtir. Amaç ve kapsam

Başvuruda önce işi tarif edin

Başvurunun hangi rol, malzeme ve kaynak yöntemine ilişkin olduğu açık olmalıdır. Kaynak Yöntem Şartnamesi anlamındaki WPS, bu tarifin önemli parçasıdır. TSE sorumlusu veya sınav görevlisi, pratik sınav numunesi ve talep edilecek onaylı WPS hakkında başvuruda bilgi verir. Numuneyi rastgele seçmek yerine bu değerlendirmeyle hazırlayın. m4.1

Başvuru belgeleri

Talimat başvuru formu ve belgeli personel taahhütnamesinin yanında diploma, kimlik ve fotoğraf ister. Konuyla ilgili eğitim alınmışsa belgesi eklenir. WPS kopyası; WPS'e uygun malzeme analiz sertifikası, basınçlı kaplara uygun dolgu malzemesi ve koruyucu gaz gibi teknik bilgiler de dosyada yer alır. Eğitim belgesinin bu listede koşullu bulunması, bütün kaynak programlarında aynı öğrenim/eğitim kuralının geçerli olduğu anlamına gelmez. m4.1, başvuruda istenen belgeler

Teknik/idari sorumlu eksiklikleri değerlendirme formuna işler ve adaya bildirir. Eksiksiz dosyadan sonra sınav yeri, tarihi ve görevlileri belirlenir. Ön inceleme için gönderilen başvurunun altı ay içinde tamamlanmaması halinde geçersiz sayılacağı belirtilir. Bu süre, başka personel programlarına veya başka bir işlemin son tarihine aktarılmamalıdır. m4.1, eksiklik ve ön inceleme hükümleri

Pratik sınav ve numunenin değerlendirilmesi

Pratik sınav, başvurulan yönteme uygun ve onaylı WPS izlenerek görevli gözetiminde yapılır. Numunenin kişi, yöntem ve sınavla bağlantısını izlenebilir kılacak işaretleme uygulanır. Görevli, numunenin ilgili standart ve WPS şartlarına uygunluğunu kontrol eder. Sınav parçalarına ilişkin laboratuvar muayene sonuçları değerlendirilerek ilgili sonuç formuna kaydedilir. m4.1–4.3

Bu rehber numune boyutu, kaynak pozisyonu veya her yöntem için deney listesi vermez. Bunlar başvurulan standardın ve yeterlilik kapsamının teknik hükümleridir; başka bir kaynak yönteminin hazırlık listesini aynen kopyalamak yanlış sınav numunesi hazırlanmasına yol açabilir.

Belgeyi kim verir, belge sonrasında ne izlenir?

Sınav sonuçları belgelendirme komitesine sunulur; belge düzenlenip düzenlenmeyeceğine komite karar verir. Başarılı bir pratik işlem tek başına belgenin düzenlenmiş olduğu anlamına gelmez. Belge türü ilgili sertifika şablonuna göre oluşturulur. m4.3–4.4

Geçerlilik, doğrulama, uzatma ve gözetim şartları ilgili kaynakçı/operatör programları ve belge düzenleme talimatına bağlanmıştır. İncelenen talimat ayrıca bu basınçlı ekipman kapsamındaki belgeli personelin çalıştığı firmaların, altı aylık dönemlerde kaynak işlemlerinin rutin deney sonuçlarından örnek saklamasını düzenler. Bu kayıt yükümlülüğünü belgenin altı ayda otomatik yenilendiği şeklinde okumayın. m4.4

Rehberin dayanağı 12 Eylül 2026'da yeniden erişilip dört sayfası tamamen incelenen 23 Mart 2023/0 talimatıdır. Belge kapsamınız ve devam koşullarınız için güncel programla birlikte okunmalıdır; kaynak standardının teknik tam metninin yerine geçmez.

WPS, malzeme ve numune aynı işi tarif etmeli

Talimat, pratik sınava getirilen numunenin ilgili standart ve onaylı WPS şartlarına uygunluğunun görevli tarafından kontrol edilmesini ister. Malzeme ve dolgu malzemesinin de basınçlı ekipman kapsamındaki ilgili dayanaklarla eşleşmesi gerekir. Sınav numunesini yalnız atölyede hazır bulunan parçaya göre seçmek dosyanın reddine veya yeniden hazırlık ihtiyacına yol açabilir. Talimat s.1–2, 4.1.

Başvuru öncesi kendiniz için şu eşleştirmeyi yapabilirsiniz: rol ve yöntem, WPS numarası/sürümü, esas malzeme kanıtı, dolgu ve koruyucu gaz bilgisi, hazırlanacak numune. Burada kaynak ayarı, gaz karışımı veya numune ölçüsü önerilmiyor; bunlar başvurulan yeterlilik şartına göre belirlenir.

Gözle muayeneden sonra süreç nasıl ilerler?

Talimat önce gözle muayeneyi; olumlu değerlendirilen numunenin ardından ilgili yeterlilik standardına göre gerekli laboratuvar muayenelerini tarif eder. Bu özel basınçlı ekipman talimatı, ayrıca en az bir hacimsel tahribatsız muayene yöntemini öngörür. Bu hüküm bütün kaynak sınavlarına veya her ürünün imalat kontrolüne genellenmemelidir. Talimat s.3, 4.2.

Numunenin sevk kaydı, laboratuvar sonucu ve sınav sonuç formunun aynı kişi ve numuneye ait olduğunu kontrol edin. Muayene yönteminin seçimini bu genel rehbere göre değiştirmeyin. Pratik kaynağın tamamlanması, laboratuvar değerlendirmesi ve komite kararı farklı aşamalardır.

Sınav hangi durumda kesilebilir?

Görevli, kaynak koşullarının uygun olmadığına veya adayın gerekli teknik yeterliliği gösteremediğine karar verdiğinde sınavı kesebilir; talimat bu durumda sonraki belgelendirme aşamalarına geçilmeden başarısız değerlendirmeyi açıklar. Sınav öncesi kabul edilen numune, sınavın mutlaka tamamlanacağı veya belgenin alınacağı garantisi değildir. Talimat s.2, 4.2.

İşverenin kayıt sorumluluğunu belge süresinden ayırın

İlgili firmaların altı aylık dönemler için rutin kaynak deney sonuçlarından örnek saklaması, otomatik belge yenileme işlemi değildir. Belgenin doğrulama, uzatma ve gözetim koşulları ayrı kaynakçı/operatör programlarına bağlıdır. Kaydınızda yapılan iş, görevli kişi, kapsam, deney sonucu ve belgenin devam işlemini ayrı takip edin. Talimat s.3, 4.4.

Kaynak personeli belgesi ile firmanın hizmet yeri belgesi de farklı konulardır. Bir servis işletmesiyseniz endüstriyel makine servisi, basınçlı ekipman imalatçısıysanız ürün uygunluk değerlendirme süreci üzerinden kendi dosyanızı ayrıca kurun.