İçindekiler20 bölüm
Genel bakış
Üretim hattını tek bir makine grubu saymayın
Bir fabrikaya servis vermeniz, üretim hattındaki bütün makineler için aynı hizmet kapsamına sahip olduğunuz anlamına gelmez. Takım tezgâhı, kaldırma ekipmanı, kompresör ve elektrik kumanda ünitesi farklı işler oluşturabilir. İlk hazırlıkta her makinenin işlevini, marka/modelini ve yaptığınız müdahalenin türünü ayrı yazın. Yalnız mekanik bakım mı yapıyorsunuz, elektriksel arıza da gideriyor musunuz, yoksa belirli bir parçayı mı onarıyorsunuz? Başvuruyu bu gerçek faaliyet üzerinden tarif edin.
Makinenin işlevinden standart adayına ilerleyin
TSE hizmet yeri listesinde TS 12710 takım tezgâhlarının yetkili servislerini; TS 12578 kaldırma ve taşıma makinelerinin yetkili servislerini konu eder. TS 13544 ise masa tipi delme işlemi yapan matkap tezgâhlarının yetkili servisi için ayrı bir başlıktır. Atölyede kullanılan her cihazı genel “makine” etiketi altında TS 12710 kapsamına yerleştirmeyin. Daha özel başlık bulunması, ürün ayrıntısının ilk görüşmede açıklanmasını gerektirir. TSE hizmet yeri standart ve kriter listesi. HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?.
Önerilen çalışma listenizde bir satır bir makine ailesini temsil etsin: işlev, marka, işlem türü ve uygulama yeri. Katalog kodu bu listenin yanına aday olarak yazılabilir. Ancak katalogdan kapasite sınırı, teknik personel sayısı veya zorunlu ölçü cihazı listesi çıkarılmaz. Son kapsam ilgili standardın şartları ve belgelendirme yapılabilirliği üzerinden kesinleştirilir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları.
Yetkiyi müşteri sözleşmesiyle karıştırmayın
Bir fabrikayla imzalanan bakım hizmet sözleşmesi müşteriye karşı üstlenilen işi anlatır. Yetkili servis ilişkisinde ise üretici veya ithalatçıyla servis arasındaki yetkiyi gösteren sözleşme ve temsil kayıtları önem taşır. TSE örnek sözleşmesinde standart/kriter, ürün, marka ve varsa model ayrı alanlardır. Fabrikada bir markanın makinesine bakım yapmış olmayı o markadan alınmış servis yetkisi gibi sunmayın. TSE yetkili servis sözleşmesi örneği. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. Yetkili servis sözleşmesi ve ithalatçı taahhütnamesi.
Hazırlıkta aynı markaya ait farklı makineleri de ayırın. Örneğin bir sözleşmenin takım tezgâhı kapsamı ile başka ürün grubunun kapsamını ayrı kontrol edin. Kendi ürettiğiniz veya ithal ettiğiniz makinelere servis veriyorsanız genel HYB usulündeki ilgili marka veya sorumluluk belgelerini bu sıfatla değerlendirin. Başka bir kuruluşun yetkili servisi için kullanılan dosyayı aynen kopyalamak, gerçek ilişkinizi açıklamayabilir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. İthalatçı taahhütnamesi.
Atölye ve fabrika sahası kayıtlarını birbirine bağlayın
Hazırlık önerisi olarak saha iş emrini atölye kaydına bağlayın: makine kimliği, bildirilen arıza, gelen parça, yapılan işlem ve teslim bilgisi izlenebilsin. Sökülerek atölyeye gelen bir parçanın hangi makineye ait olduğunu kaybetmemek önemlidir. İşlem tamamlanmadan başka bir müşteri cihazının deneme veya teslim kaydını aynı dosyaya koymayın. Bu düzen, teknik onarım yöntemini belirlemez; işlemin hangi ekipman üzerinde yapıldığını açıklığa kavuşturur.
Dışarıdan alınan bir işlem varsa kendi hizmetinizden ayırın. Motor sarımı, özel ölçüm veya uzmanlık gerektiren başka işin kim tarafından yapıldığı kayıt üzerinde görülsün. Bu öneri, standardın dış hizmet kullanımına her durumda izin verdiği anlamına gelmez. İşin kapsamını anlatırken başkası tarafından yapılan faaliyeti kendi atölyenizde yapılmış gibi göstermemeyi amaçlar.
Bakım ile periyodik muayene farklı çıktılar üretir
TSE, iş ekipmanları muayenesinde basınçlı kapları, kaldırma-iletme ekipmanlarını, tesisatları ve iş makinelerini ayrı gruplarla ele alır. Servis bakım fişi ile periyodik muayene raporu aynı işlem değildir. Özellikle kaldırma ekipmanında müşterinin sizden arıza giderme mi yoksa muayene hizmeti mi istediğini netleştirin. Sadece HYB kapsamına bakarak ayrıca muayene yetkisi veya bütün makineler için aynı kontrol dönemi sonucu çıkarmayın. İş Ekipmanları Periyodik Muayenesi. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. İş Ekipmanları Periyodik Muayenesi.
Personel ve ölçüm araçlarını yapılan işe göre açıklayın
HYB usulü, personel nitelikleri ve hizmet alanının ilgili standarda göre değerlendirilmesini esas alır. Ekibinizin mekanik, elektrik veya başka teknik görevlerini gerçek iş dağılımıyla gösterin. Çalışma ilişkisini ve yeterliliği destekleyen kayıtları aynı kişiye bağlayın. Bütün endüstriyel servisler için tek bir meslek belgesinin veya sabit çalışan sayısının yeterli olduğu varsayımıyla yatırım planlamayın. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB personel ve mesleki yeterlilik şartları nasıl kontrol edilir?.
Cihaz envanterinde ölçüm aracının kimliği, kullanım amacı ve mevcut kontrol/kalibrasyon kaydı bulunsun. Fabrikada kullanılan müşteri ekipmanıyla servisinizin kendi ekipmanını ayırın. Bu hazırlık listesi belirli bir test cihazını her servis için zorunlu kılmaz; standartta aranan şartı hangi gerçek donanımla karşıladığınızı açıklamanıza yardımcı olur. HYB ekipman ve cihaz şartları nasıl kontrol edilir?.
Yeni makine ailesi eklenirken belge kapsamını güncelleyin
Genel HYB usulü, mevcut belgeye standart veya kriter ekleme talebini kapsam genişletme olarak ele alır ve yerinde incelemeyi düzenler. Takım tezgâhı servisine kaldırma makinesi hizmeti eklemek bu nedenle yalnız yeni bir reklam cümlesi olarak görülmemelidir. Mevcut ve hedef faaliyetleri karşılaştırarak yeni personel, donanım ve sözleşme ihtiyacını ilgili kapsam üzerinden inceleyin. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB kapsam genişletme ve kapsam daraltma.
Kaynak işi üstleniyorsanız personel belgesini işlemle eşleştirin
Bir makinenin bakım işi içinde kaynak yapılması, bütün kaynak yöntemlerinin aynı personel belgesiyle karşılandığını göstermez. Basınçlı ekipman kapsamındaki TSE talimatı rol, malzeme, kaynak yöntemi, WPS ve numune ilişkisini açıklar. Bu özel talimatın şartlarını her mekanik servise otomatik uygulamayın; üstlendiğiniz işin gerçekten bu kapsamda olup olmadığını belirleyin. PBM-TL-MU-017 s.1–3.
Kendi ön kontrolünüzde işi yapan kişi, görev, kullanılan yöntem ve belgenin kapsamını aynı satırda gösterebilirsiniz. Dışarıdan bir kaynak hizmeti alıyorsanız hizmeti kimin verdiğini ve hangi kanıtı sunduğunu kaydedin. Bir kişinin yeterliliği, servis işletmesinin HYB kapsamının otomatik genişlediği anlamına gelmez. Başvuru ayrıntıları kaynak personeli rehberinde bulunur.
Basınçlı parçanın onarımıyla yeni ürün dosyasını karıştırmayın
TSE basınçlı ekipman programı tasarım, imalat, malzeme ve uygunluk değerlendirme modüllerini ayrı işler olarak ele alır. Bir servis bakım kaydı bu ürün değerlendirme dosyasının yerine geçmez. Müşteri yalnız bakım isterken üretim, yeni tasarım veya farklı bir ürün teslimi içeren talep doğarsa işi aynı servis kaleminin altında belirsiz bırakmayın. DB-PED-BP-001 kapsam ve modül bölümleri, s.1–17.
Makinenin veya parçanın kimliğini, mevcut teknik dosyayı, talep edilen değişikliği ve teslim edilecek çıktıyı birlikte yazın. Değişikliğin hangi teknik değerlendirmeye ihtiyaç duyduğunu bu genel rehber belirlemez. İşin sınırının yazılı olması, teklifin yalnız parça onarımını mı yoksa daha geniş bir imalat sorumluluğunu mu içerdiğini görmeyi sağlar.
Ölçüm sonucu ile kabul kararını ayrı kaydedin
Bir ölçüm cihazı kullanılması, ölçümün ilgili makinenin kabul ölçütünü karşıladığını tek başına göstermez. Servis kaydınızda ölçülen nesne, kullanılan araç, yöntem/dayanak ve sonucu değerlendiren kişi anlaşılır olsun. Bu öneri herhangi bir teknik toleransı veya bütün cihazlar için ortak kalibrasyon dönemini belirlemez.
Basınçlı ekipman programında malzeme, hesap ve muayene kanıtlarının ilgili tasarım ve işlemlerle eşleştirilmesi bu ayrımın ürün tarafındaki örneğidir. Servis tarafında da müşteri ekipmanının ölçüm kaydıyla kendi cihaz envanterinizi birbirine karıştırmadan ilişkilendirin. Malzeme incelemesi ve hesaplama bölümleri, s.3–5 ve 17–19.
Teslim dosyasında kapsamı son kez kontrol edin
Önerilen kapanış sırası şöyledir: doğru makine/seri kaydı, yapılan işlemin açıklaması, kullanılan veya değiştirilen parçalar, varsa dış hizmet kanıtı, sonuç kaydı ve müşteriye verilen çıktı. İlk teklifte bulunmayan ilave işlemler olmuşsa bunları ayrıca gösterin. Bu sıra resmî kabul tutanağının veya periyodik muayene raporunun yerine geçmez.
İmalatçı olarak yeni makine de sunuyorsanız makine sektörü sayfasındaki ürün yollarını ayrıca izleyin. Bakım hizmetinizin ve imalat faaliyetinizin kaynaklarını aynı klasörde saklayabilirsiniz; fakat belgelerin hangi faaliyete ait olduğu açık kalmalıdır.
Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?
Endüstriyel serviste müşteri 'üretim hattı' diyebilir; ancak işletmenizin yaptığı iş belirli makine ve alt sistemlerle sınırlı olabilir. Hazırlık dosyasında hattın tamamını değil, üstlendiğiniz işi ve teslim ettiğiniz sonucu tanımlayın.
Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.
Makine bakım ve onarımı yapıyorum
Servis verdiğiniz makine ailelerini ve işlemleri ayırın. İşin mekanik, elektrik veya kontrol yazılımı bölümünü kimin yaptığını belirtin; müşteri tesisinin bütün ekipmanını kendi kapsamınıza dahil etmeyin.
Hazırlayacağınız çıktı: Makine ailesi, alt sistem, işlem ve sorumluyu gösteren servis matrisi.
Atölyede sökülmüş parçaya hizmet veriyorum
Parçanın ait olduğu makineyi ve müşterinin talebini kaydedin. Atölyede verilen sonuçla tesis üzerinde yapılan son işlemin farklı taraflarda olabileceğini dosyada görünür tutun.
Hazırlayacağınız çıktı: Makineden sökülen parçanın kabul, işlem ve geri teslim zinciri.
Periyodik muayene de talep ediliyor
Bakım sözleşmesi içinde istenen raporun ne olduğunu yazılı netleştirin. Yapılan onarım ile iş ekipmanının ayrı muayenesi farklı çıktılar olduğundan teklif ve kayıtları ayrı tanımlayın.
Hazırlayacağınız çıktı: Bakım, onarım ve muayene taleplerini ayıran hizmet kapsamı.
Örnek işletme dosyası
Hattan sökülen redüktör atölyeye geliyor
Bir fabrikadan gelen parçanın etiketi okunmuyor ve müşteri yalnız hat adını iletiyor. Atölye onarımı sonrası aynı hatta birden fazla benzer parça bulunduğu anlaşılıyor.
- 1
Kimlik boşluğunu netleştirin
Parçanın konumu, müşteri ekipman kodu ve mevcut tanım bilgilerini kabul aşamasında isteyin.
- 2
İşlemi parçaya bağlayın
Yapılan işlemler ve dışarıya verilen işler için ortak iş numarası kullanın.
- 3
Teslim sonucunu ayırın
Atölye çıktısını ve müşterinin sahada üstleneceği işlemleri teslim kaydında açıkça belirtin.
Dosya hazır olduğunda: İşlem kaydı belirli parçaya bağlanır ve atölyenin teslim ettiği sonuçla tesisin sonraki işi birbirinden ayrılır.
Dosyada hangi bilgiler karışabilir?
- Makinenin CE kaydını servis yeterliliği saymak
- Ürün uygunluğu belgesiyle servis işletmesinin kapsamını ayrı değerlendirin.
- Hat duruşunu belgelendirme süresi gibi planlamak
- İşletmenin bakım planıyla resmî incelemenin kapsam ve takvimini ayrı koordine edin.
İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?
- Yeni makine ailesi
- Farklı teknoloji veya işlev için mevcut personel, ekipman ve standart kapsamını tekrar karşılaştırın.
- Müşteri sahasında sürekli ekip
- Atölye ve müşteri sahasındaki görev ve kayıt sorumluluklarını ayrı tanımlayın.
İşletmenizin hazırlık listesi
0 / 5 işaretlendiİşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.
Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- intweb.tse.org.tr2.TSE Standart AramaTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.TSE Yetkili Servis Sözleşmesi örneğiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr4.İş Ekipmanları Periyodik MuayenesiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr5.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr6.TSE İthalatçı Taahhütnamesi örneğiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr7.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr8.Basınçlı Ekipmanlar Kapsamında Kaynak Personeli Talimatı — PBM-TL-MU-017, 23.03.2023/0Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr9.Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN
