HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?

HYB için standart seçerken işletmenin tabelasından önce fiilen yapılan işi tarif edin. “Oto servis”, “asansör” veya “LPG” tek bir başvuru kapsamını anlatmaya yetmez. Yetkili servislik, özel servislik, bakım, onarım, depolama ve dolum farklı başlıklarla düzenlenebilir. Yanlış kodla hazırlığa başlamak, alınan standardın ve oluşturulan evrakın gerçek faaliyetinizi karşılamamasına yol açabilir.

Listeyi nasıl okuyacaksınız?

TSE’nin 27.07.2026 tarihli, 17 revizyon numaralı hizmet yeri belgelendirme listesinde iki bölüm bulunur: 483 standart satırı ve 76 kriter satırı. Bunlar bu liste sürümünün kayıtlarıdır; TSE’nin bütün standartlarının toplamı değildir. Standartlar bölümü 1–20, kriterler bölümü 22–27. sayfalardadır. Sıra numarasıyla standart veya kriter kodunu karıştırmayın: kriterler bölümünün ilk satırının sıra numarası 1, kriter numarası 6’dır. TSE hizmet yeri listesi, 15.03.01.LS.01, revizyon 17

Aday kaydı not ederken kodu, tam başlığı, liste sürümünü ve bulunduğu sayfayı birlikte yazın. Kodda EN, ISO, bölüm numarası veya A1 gibi bir ek varsa bunu atlamayın. Listenin revizyon tarihini standardın yayın tarihi gibi kullanmayın. Liste, hangi teknik maddelerin işletmenize uygulanacağını veya standardın güncel yürürlük durumunu tek başına açıklamaz.

Otomotivde benzer görünen işler farklı kodlara gidebilir

Listede TS 9434, araç radyatör tamirhaneleri başlığıyla 3. sayfanın 54. sırasında bulunur. Hemen ardından gelen TS 9435, motorlu taşıt lastik kaplama hizmetleriyle ilgilidir. TS 12047 ise yetkili motorlu araç servisleri başlığıyla 5. sayfada yer alır. Bunları “otomotiv belgesi” adı altında birbirinin yerine kullanmayın. Liste, sayfa 3 ve 5

Örneğin hazırlık notunuz “Radyatör sökme, onarma ve takma işlemlerini yapıyoruz; komple araç yetkili servisi değiliz” şeklinde faaliyeti ve yetki ilişkinizi açıklayabilir. Bu örnek editoryal bir faaliyet tarifidir; TS 9434’ün işletmenize kesin olarak uygulanacağına ilişkin karar değildir. İlave işleriniz varsa her birini aynı notta ayrı belirtin.

Asansör işinde bakım, servis ve muayeneyi ayırın

Güncel hizmet yeri listesinde TS EN 13015 +A1 bakım talimatlarıyla ilgili başlık olarak 1. sayfada; TS 12255 yetkili asansör bakım servisleri başlığıyla 6. sayfada yer alır. Listeye yalnız “asansör” sözcüğüyle bakmak bu iki kaydın görevini açıklamaz. Liste, sayfa 1 ve 6

Servis işletmesinin HYB hazırlığı ile bir asansörün periyodik kontrolünü aynı başvuru gibi düşünmeyin. Hizmetinizi alan müşteri, bakım hizmeti mi yoksa belirli bir asansöre ait kontrol raporu mu istiyor? Önce beklenen çıktıyı belirleyin. Kontrol raporunu araştırıyorsanız asansör kontrol rehberinden ilerlemek daha uygundur.

LPG faaliyetini yalnız ürün adıyla tarif etmeyin

Listenin 1. sayfasında TS 1445 taşıma, TS 1446 depolama, TS 1449 doldurma ve boşaltma başlıklarıyla ayrı kayıtlardır. Bu üç başlığın listede bulunması, LPG ile çalışan her işletmenin üçünü de alması gerektiğini göstermez. Tesisinizdeki faaliyetle araç üzerindeki dönüşüm veya bakım işini de aynı işlem saymayın. Liste, sayfa 1

Faaliyet notunda ürünün nereye geldiğini, nasıl depolandığını ve işletmenin hangi işlemi yaptığını açıklayın. Standarda özgü mesafe, kapasite, cihaz veya personel şartlarını bu katalog başlıklarından çıkarmayın. Bu ayrıntılar için uygulanacak teknik doküman ve program koşulları gerekir.

Aday koddan başvuru kapsamına geçiş

Usulün 6. maddesi, kontrol listesi yayımlanmayan standart veya kriter üzerinden belgelendirme yapılamayacağını belirtir. Bu nedenle listede aday kodu bulduktan sonra başvurunuzun o kapsamda işleme alınıp alınamayacağını ilgili hizmet belgelendirme birimiyle netleştirin. Mevcut program kapsamı dışındaki taleplerin değerlendirilmesi başvuru kabul talimatında ayrıca ele alınır. Usul, madde 6 Başvuru kabul talimatı, madde 3.1

Birden fazla standart veya kriter aynı başvuruda yer alabilir; farklı hizmet yerleri için ayrı başvuru düzeni vardır. Birleştirme, her kapsamın teknik şartlarının veya hizmet adresi ayrımının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Usul, madde 7

İlgili birime sunacağınız notta şu bilgileri bir araya getirin: kuruluş unvanı, hizmet adresi, yapılan işler, yetkili/özel servis ilişkisi, aday kodlar ve aradığınız belge çıktısı. Eski kriterden geçiş söz konusuysa eski kodu da ekleyin. Kapsam netleştikten sonra doğru teknik dokümana erişip evrak, ekipman, alan ve personel hazırlığını o dokümana göre planlayın.

Birbirine yakın başlıkları ayırma yöntemi

Adayları yalnız sektör adına göre elemek yerine hizmet fiilini karşılaştırın: imalat, montaj, bakım, onarım, dolum veya satış aynı faaliyet değildir. Ardından ürünün türünü, servis ilişkisinin yetkili/özel oluşunu ve kodun varsa bölüm veya tadil ekini okuyun. HYB listesi bu ilk ayrımı yapmanızı sağlar; standardın tam kapsamı için teknik doküman gerekir.

Liste üzerinde bir satırın bulunması iki farklı soruyu tek başına cevaplamaz: Standart kataloğunda hangi baskı ve durum kayıtlı? TSE bu hizmeti hangi kontrol listesiyle belgelendiriyor? Usulün 6. maddesi kontrol listesini ayrıca arar. Bu nedenle katalogda uygun görünen başlığı bulduktan sonra başvuru kabul koşuluna geri dönün. HYB Usul ve Esasları, madde 6.

Faaliyetiniz listede görünmüyorsa

27 Temmuz 2026 revizyonlu kabul talimatının 3.1 bölümü, hizmet belgelendirme biriminin hizmet verdiği standart/kriterler dışındaki başvuruların kabulünde Muayene Gözetim Merkezi Başkanlığı onayını arar. Belgelendirme imkânı bulunmayan konu reddedilebilir. Yakın isimli bir kodu seçmek bu değerlendirmeyi atlamaz. Başvuru Kabul Talimatı, bölüm 3.1.

Kendi araştırma notunuzda gerçek faaliyet, incelenen aday kodlar ve her adayla uyuşmayan noktaları yazın. Bir cihazın yalnız bakımını yapıyor fakat aday başlık montajı da kapsıyorsa bu farkı saklamayın. İlgili birime ileteceğiniz açıklama, ticari unvandan çok fiilen verilen hizmeti anlatmalıdır. Yeni bir standart veya kriter geliştirilmesi talebiyle mevcut bir belgelendirme başvurusu da farklı işlemlerdir.

Servis bilgisine erişim, belge kapsamından ayrı bir konudur

Bir özel oto servisinin üretici bakım, onarım ve OBD bilgilerine erişmesi, HYB kapsamında doğru standardın seçildiği veya markanın yetkili servisi olunduğu anlamına gelmez. Teknik bilgi portalının araç ve işlev kapsamını, ücretini ve güvenlik yetkilendirmesini işyerinin hizmet belgesi hazırlığından ayrı değerlendirin. Yeni rehber bu erişimin mevzuat çerçevesini ve bilgi talebinin nasıl hazırlanacağını açıklar.