İçindekiler18 bölüm
Genel bakış
Marka adından önce mutfağın işlevini belirleyin
Lokantada yemek sunmak, pastanede ürün hazırlayıp satmak, fırında ekmek üretmek ve başka işyerlerine toplu yemek sağlamak aynı faaliyet tanımı değildir. TSE listesi TS 7036 ile lokantaları, TS 7281 ile pastaneleri, TS 7282 ile ekmek ve benzeri unlu mamul imal eden fırınları, TS 8985 ile yemek fabrikaları ve toplu yemek mutfaklarını ayırır. Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi.
İşletmenizin örnek bir iş gününü yazın: ürün nerede hazırlanıyor, pişirme nerede yapılıyor, tüketiciye nerede sunuluyor ve artan ürünle kim ilgileniyor? Merkezde hazırlanıp şubeye gönderilen ürün ile şubede baştan üretilen ürünün akışı farklıdır. Bu açıklama, aynı tabela altındaki her yer için doğru faaliyet sorusunun sorulmasını sağlar. HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?.
Merkez mutfak ile müşteri sahasını birlikte açıklayın
Şartnameye dayalı toplu yemek işi HYB usulünde özel olarak anılır. İncelenen hizmet adresinin sözleşmede bulunması şartıyla merkez adresi hizmet yeri adresi bölümünde, incelenen uygulama adresi ve sözleşme bitiş tarihi belge kapsamında gösterilir. Bu düzen, her müşteri mutfağının merkez belgesiyle kendiliğinden kapsandığı anlamına gelmez. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları.
İlk görüşmeye sözleşmenin taraflarını, yemek üretim yerini, servis yapılan adresi ve işin süresini gösteren bir özet hazırlayın. Müşterinin mutfağında çalışan ekibin mi yoksa yalnız dağıtım yapan ekibin mi değerlendirilmesini istediğinizi belirtin. Bir sözleşmedeki mutfak ile diğer müşteriye ait alanı aynı kapsam cümlesine fark edilmeden eklemeyin. HYB kapsam genişletme ve kapsam daraltma.
Yasal gıda işlemini hizmet belgesinden ayırın
Bakanlığın kayıt açıklamasında depo, perakende ve toplu tüketim işletmecileri ayrı bir başvuru başlığı altında yer alır. Üretim eklediğinizde veya faaliyetin niteliği değiştiğinde ilgili kayıt/onay yolunu yeniden kontrol edin. HYB seçimi bu yasal gıda işleminin yerine geçmez. Gıda işletmelerinin kayıt ve onay işlemleri.
Örneğin yalnız hazır ürün sunarken kendi üretiminize başlamanız, başvuru anlatımınızın da değişmesini gerektirir. İşletmecinin adı, mutfağın adresi ve yapılan işlem hem kurumlara sunduğunuz belgelerde hem iş akışı açıklamanızda tutarlı olsun. Ruhsat veya izin konusundaki kararı katalog başlığından çıkarmak yerine ilgili idarenin faaliyet sınıflandırmasıyla netleştirin.
Hijyen uygulamasını günlük işleyişle gösterin
TS 13811, hijyen ve sanitasyon faaliyetlerini yönetim sistemi olarak ele alan TSE hizmetidir. Bir temizlik işi için ürün satın alınmış olması, sistemin planlandığını ve uygulandığını tek başına göstermez. Burada işletmenin faaliyet risklerini, uygulama sorumluluklarını ve süreçlerini nasıl yönettiğini açıklaması gerekir; işyeri standardıyla sistem belgelendirmesini ayrı adlandırın. TS 13811 Hijyen ve Sanitasyon Yönetim Sistemi.
Hazırlık örneği olarak mal kabul, hazırlık tezgâhı, pişirme sonrası alan ve servis ekipmanını iş akışınız üzerinde işaretleyin. Her alanda işlemi kimin yaptığını ve tamamlandığını nasıl kaydettiğinizi gösterin. Kullanım dozunu, temas süresini veya sıcaklık sınırını bu genel sayfadan üretmeyin; ilgili ürün talimatı ve uygulanabilir teknik koşul esas alınmalıdır. TS 13811 Hijyen ve Sanitasyon Yönetim Sistemi.
Taşımalı yemekte sorumluluğun el değiştirdiği anı görünür kılın
ISO 22000 açıklaması gıda zincirindeki iletişim, tehlike kontrolü ve izlenebilirliği birlikte ele alır. Taşımalı yemekte üretim mutfağı, taşıyıcı ve servis noktası arasındaki bilgi akışı bu çerçevede düşünülmelidir. Başvuru kapsamının hangi üretim ve hizmet aşamalarını içerdiğini açıklamadan yalnız yemek adlarını sıralamak yeterli bir faaliyet tanımı oluşturmaz. TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi.
Örnek bir sevkiyat için hazırlanma, araç yükleme, müşteri kabulü ve servis başlangıcındaki kayıtları yan yana koyun. Uygunsuzluk fark edildiğinde kimin karar verdiğini ve mutfağa hangi bilginin döndüğünü yazın. Bu, önerilen bir ön hazırlık çalışmasıdır; her yemek için aynı süre veya sıcaklık şartını belirleyen resmî bir tablo değildir. TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi.
Helal hizmet talebinde menünün sınırını kurun
TSE helal formu, gıda hizmet ve tesislerini helal hizmet belgelendirme başlığıyla, ürün belgelendirmesinden ayrı gösterir. Form ayrıca kapsamı ve dışarıdan temin edilen proses, ürün ve hizmetleri sorar. Dolayısıyla bir et tedarikçisinin belgesini bütün lokantanın veya değişken menünün belgesi olarak tanıtmak doğru bir kapsam açıklaması olmaz. HB-FR-001 Helal Uygunluk Belgesi Başvuru Formu.
Kapsam görüşmesine hangi menü veya ürün grupları için değerlendirme istediğinizi, hangi üretim yerlerini kullandığınızı ve dışarıdan hazır aldığınız bileşenleri getirmenizi öneririz. Mevsimsel menülerde değişen girdileri ayrıca işaretleyin. Belgelendirme talebiyle misafire yapılan tanıtımın aynı sınırı ifade etmesi, kapsam dışındaki bir hizmet için yanlış güvence verilmesini önler. Helal gıda belgelendirmesinde kapsam ve başvuru dosyası.
Şube açılışı ve müşteri geri bildirimini ayrı kaydedin
TSE'nin HYB kabul talimatı farklı hizmet yerleri için ayrı müracaat ister. Aynı markayla çalışan yeni bir lokanta veya pastane, yalnız merkez adına düzenlenmiş belgeye dayanarak kapsama alınmış sayılmaz. Şubenin fiilî faaliyeti ve işletmecisiyle birlikte hangi kayıtların yenileneceğini veya yeni başvuruya gireceğini değerlendirin. Hizmet Yeri Başvuru ve Başvuru Kabul Talimatı.
Müşteri geri bildirimi dosyasında ise sipariş, teslim yeri, ürün ve yapılan işlemi ilişkilendirin. ISO 10002 yaklaşımı, şikâyeti alma ve değerlendirmeyi işletme süreci olarak ele alır. Örneğin yanlış ürün teslimiyle hijyen şikâyetini aynı cevap kalıbıyla kapatmak yerine sorumlu aşamayı belirleyin; alınan önlemin tekrar eden sorunu etkileyip etkilemediğini izleyin. TS ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi. Şube ve birden fazla hizmet yeri için HYB. TS ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi.
Hazır yemek sözcüğü tek başına helal kategori seçtirmez
Formdaki CIII hazır yemek imalatı başlığı ile E catering/gıda hizmet ve tesisleri başlığı ayrıdır. Merkezde üretilip taşınan ürünle müşteri mutfağında sunulan hizmeti, fiilen yapılan işlemler ve hizmet adresiyle anlatın. Hangi kategori ve programın uygulanacağı bu kapsam üzerinden belirlenmelidir. HB-FR-001 s.4, A5.1–A5.2.
Tesis ve şube ekinde çalışan/taşeron sayısı, vardiyalar, faaliyetler ve varsa HACCP planı sorulur. Aynı ekibi farklı müşteri mutfaklarında çalıştırmanız bütün adreslerin aynı dosyada değerlendirilmiş olduğunu göstermez. Başvurudaki yer ve faaliyet bağlantısını koruyun. Form s.7–8.
Müşteriye gönderilen menü ile fiilî kapsam tutarlı olsun
Helal uygunluk değerlendirmesi için sunulan kapsam, dışarıdan alınan ürün ve hizmetlerle birlikte açıklanır. Sonradan eklenen menü kalemini yalnız eski ürün grubuna benziyor diye belgeli ilan etmeyin. Form her farklı ürünün helal kontrol noktalarını gösteren dokümanı da ister. Form s.5 ve 7.
Ön hazırlıkta menü sürümü, ürün/girdi kaydı ve ilgili tesis bilgisini ilişkilendirebilirsiniz. Bu kayıt tarif veya teknik kabul limiti değildir; inceleme yapılan kapsamla müşteriye sunulan hizmetin aynı olmasını izler. Ayrıntılar için girdi ve tedarikçi rehberini kullanın.
Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?
Restoran, merkez mutfak, taşımalı yemek ve müşteri sahasında servis farklı iş akışlarıdır. İşletme hazırlığını yalnız menüye göre değil, yemeğin nerede üretildiği ve hangi noktada kime teslim edildiği üzerinden kurun.
Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.
Restoran veya kafe işletiyorum
Yerinde hazırlanan ürünleri, dışarıdan hazır alınanları ve müşteriye sunulan hizmeti ayırın. İşletmenin mutfak, saklama ve servis akışını kendi uygulamanızla açıklayın.
Hazırlayacağınız çıktı: Üretim ve servis aşamalarını, ürün ve adresle ilişkilendiren faaliyet profili.
Merkez mutfaktan yemek gönderiyorum
Üretim yeri, taşıma ve müşteri sahasındaki sunumu ayrı gösterin. Teslimin hangi noktada ve kimin sorumluluğunda gerçekleştiğini kayıtlarla anlatmayı planlayın.
Hazırlayacağınız çıktı: Merkez mutfak, sevk ve müşteri sahası arasındaki teslim zinciri.
Hijyen veya helal hizmet talebi var
Müşterinin istediği programı ve hizmetin hangi bölümünü kapsamasını beklediğini belirtin. Hijyen yönetimi ile helal girdiler ve hizmet kapsamının ortak ve farklı hazırlıklarını ayırın.
Hazırlayacağınız çıktı: Program, menü/ürün grubu ve hizmet noktalarını eşleştiren kapsam dosyası.
Örnek işletme dosyası
Tek mutfak iki müşteri sahasına yemek veriyor
Merkez mutfaktan çıkan yemekler iki farklı tesise gidiyor. Şikâyet yalnız genel menü adıyla kaydedildiğinde hangi sevkiyat ve sunum noktasının inceleneceği bulunamıyor.
- 1
Sevkiyatı ayırt edin
Tarih, menü, müşteri sahası ve sevk kaydını bağlayın.
- 2
Teslimi görünür yapın
Yemeği taşıyan ve müşteri sahasında teslim alan tarafları kaydedin.
- 3
Geri bildirimi bağlayın
Şikâyeti doğru sevkiyat ve hizmet noktasına ilişkilendirin; inceleme sonucunu aynı dosyada tutun.
Dosya hazır olduğunda: İşletme, sorunun hangi üretim ve teslim zinciriyle ilişkili olduğunu araştırabilecek kayıtlara ulaşabilir.
Dosyada hangi bilgiler karışabilir?
- Şube markasını tek adres saymak
- Aynı marka altındaki mutfak ve servis noktalarını gerçek adresleriyle belirtin.
- Helal talebini yalnız tek girdiye indirgemek
- Talep edilen ürün ve hizmet kapsamındaki diğer girdileri ve işlemleri de dosyada görünür tutun.
İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?
- Yeni müşteri sahası
- Üretim, taşıma ve sunum sorumluluklarını yeni adres için yeniden tanımlayın.
- Menü veya tedarikçi değişikliği
- Girdi ve hizmet kayıtlarının mevcut program kapsamıyla ilişkisini güncelleyin.
İşletmenizin hazırlık listesi
0 / 5 işaretlendiİşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.
Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- intweb.tse.org.tr2.TSE Standart AramaTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr3.TS ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim SistemiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr4.TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim SistemiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tarimorman.gov.tr5.Gıda işletmelerinin kayıt ve onay işlemleriTarım ve Orman Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr6.HB-FR-001 Helal Belgelendirme Başvuru FormuTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr7.Hizmet Belgelendirme Başvuru Kabul TalimatıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr8.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr9.TS 13811 Hijyen ve Sanitasyon Yönetim SistemiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr10.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN
