Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
Sektör

Gıda

Gıda üretiminde ürün belgesi, ISO 22000, helal belgelendirme ve laboratuvar işlemleri için kapsam ve dosya hazırlığı.

8 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler21 bölüm
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Genel bakış

1. Ürün belgesi, gıda güvenliği sistemi ve helal talebini ayırın

Gıda üreticisinin belge ihtiyacı, talebi kimin ve ne amaçla istediğine göre açıklanmalıdır. Belirli bir ürünün standarda uygunluğu için TSE ürün programını; işletmedeki gıda güvenliği yönetimi için ISO 22000’ü; ürünün helal programı kapsamında değerlendirilmesi için ayrı helal başvurusunu araştırın. Aynı işletmede bu konuların birden fazlası bulunabilir. TSE Ürün Belgelendirme Hizmetleri. TSE TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi.

Örneğin ambalajlı bir gıdayı kendi markasıyla üreten işletme ile hazır yemek hizmeti veren işletmenin dosyası aynı değildir. İlk görüşmeye “gıda belgesi istiyorum” yerine ürünleri, üretim yerlerini, yaptığınız işlemleri ve talep edilen belgeyi yazan bir kapsam özeti hazırlayın. Bakanlık nezdindeki işletme işlemlerini ayrıca takip edin; bu rehber onları tamamlayan bir başvuru ekranı değildir.

2. Ürün, marka ve üretim yeri eşlemesini kurun

Ürün başvuru rehberi, başvuruyu standart, tescilli marka ve üretim yeriyle ilişkilendirir. Aynı tesiste üretilen, aynı özellikleri taşıyıp farklı tescilli markalarla sunulan ürünler için rehberde ayrı form ve ayniyet beyanı açıklaması bulunur. Ürün listesini yalnız ambalaj üzerindeki pazarlama adlarıyla sınırlamayın; gerçek üretici ve ürünün teknik tanımı dosyada anlaşılır olsun. UB-RH-002 Ürün Belgelendirme Başvuru Rehberi.

Kendi markanızla başka bir tesiste üretim yaptırıyorsanız bu ilişkiyi baştan gösterin. Başvuru sahibiyle üretici ayrı olduğunda anlaşma dokümanı istenir. Reçete, ürün grubu veya üretim yeri farkının belge kapsamına etkisini inceleme birimiyle konuşun; mevcut belgenin yeni ürünü kapsadığını sadece marka aynı diye kabul etmeyin. UB-RH-002 Ürün Belgelendirme Başvuru Rehberi.

3. ISO 22000 dosyasını gerçek üretim akışınıza göre hazırlayın

ISO 22000, gıda zincirindeki tehlikelerin yönetimi ve iletişimle ilgilenir. TSE yönetim sistemleri başvuru formu; HACCP planı, tehlike analizi ve farklı üretim hattı sayıları yanında tesis dışı depolama ve faaliyetleri de sorar. Bu alanlar işletmenizin gerçek yapısını açıklamak içindir; formda çalışan sayısı sorulması bütün işletmelere ortak bir asgari personel sayısı vermez. TSE TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi. TSE Yönetim Sistemleri Belgelendirme Başvuru Formu.

Üretim tesisi dışında depo kullanıyorsanız veya sezonluk çalışıyorsanız kapsam notunda belirtin. Bir ürün grubunun akışını diğerine kopyalamak yerine hammadde kabulü, üretim, muhafaza ve sevkiyatta fiilen yapılan işleri gösterin. Bu sayfadaki hazırlık önerileri ürün bazında sıcaklık, raf ömrü ya da analiz limiti belirlemez.

4. Yönetim sistemi eklerini dosyanızda bulunabilir hale getirin

Başvuru formunun D4 bölümünde gıda güvenliği politikası, sistem kapsamı, kuruluşun bağlamı, risk ve fırsatlara ilişkin bilgi, acil durum planları ve tehlike kontrol planı gibi ekler sayılır. Gıda savunması ve sahtekârlığı önleme uygulamaları ile tesis ve dönemsel üretim bilgileri de listelenir. D1 ortak ekleriyle birlikte kendi başvurunuza uygulanan listeyi kullanın. TSE Yönetim Sistemleri Belgelendirme Başvuru Formu.

Önerilen çalışma biçimi, her ekin dosya adını, güncel sürümünü ve sorumlusunu bir takip listesinde toplamaktır. Geri çekme veya geri çağırma kaydı varsa gizlemek yerine ilgili süreçle ilişkilendirin; formun notunda bu kayıtların da talep edilebileceği belirtilir. Dosyanın varlığını uygulamanın sahada çalıştığına dair tek kanıt saymayın. TSE Yönetim Sistemleri Belgelendirme Başvuru Formu.

5. Helal başvurusunda girdileri ürün bazında açıklayın

Helal başvuru formunda kapsam, dışarıdan alınan süreçler ve ürünler ayrı alanlardır. Genel ekler arasında farklı her ürünün helal kontrol noktalarını gösteren doküman; gıda eklerinde ise ürün girdileri bildirim ve değerlendirme formu bulunur. Bu nedenle yalnız nihai ürün adını yazmak, içeriğin ve üretim zincirinin değerlendirilmesini karşılamaz. HB-FR-001 Helal Belgelendirme Başvuru Formu.

Hazırlık için her ürünün girdilerini, tedarikçisini ve dışarıda yapılan işlemlerini eşleştirin. Bir girdiye ait belgeyi nihai ürünün helal belgesi olarak sunmayın. Kesimhane başvurusu gibi özel faaliyetlerde formun koşula bağlı eklerini ayrıca okuyun; gıda sektöründeki her işletmeye aynı listeyi uygulamayın. HB-FR-001 Helal Belgelendirme Başvuru Formu.

6. Gıda analizini hangi amaçla istediğinizi belirtin

Laboratuvar başvurusundan önce analiz edilecek ürünü, istenen özelliği ve raporun kullanım amacını açıklayın. TSE’nin laboratuvar sayfası hizmet ve branşlara göre yönlendirme yapar. Belgelendirme için alınacak numune ile işletmenin kendi özel deney talebini aynı işlemmiş gibi planlamayın; kabul koşullarını ilgili laboratuvardan öğrenin. TSE Deney, Kalibrasyon ve Onaylanmış Laboratuvar Hizmetleri.

Uygunluk beyanı istenen deneylerde karar kuralı ve karşılaştırılan şartname önemlidir. Ancak TSE karar kuralı dokümanının 5.8 maddesi mikrobiyolojik analizleri bu karar kuralı uygulamasının dışında tutar. Kimyasal analiz için okuduğunuz belirsizlik yaklaşımını bütün gıda analizlerine otomatik taşımayın; raporun kendi yöntem ve değerlendirme açıklamasını esas alın. TSE Deney Sonuçlarının Değerlendirilmesine Ait Karar Kuralı.

7. İlk başvuru görüşmesine hazır bir kapsam özetiyle gidin

Bir sayfalık özette ürün gruplarını, marka ve tesisleri, üretim hatlarını, dış depoları, fason işlemleri ve mevcut raporları gösterin. Alıcı talebini de ekleyin: ürün markası mı, gıda güvenliği sistemi mi, helal belgesi mi isteniyor? Böylece bir dosyadaki eksiği başka bir belgeyle kapattığınızı sanmadan doğru hizmet için teklif isteyebilirsiniz.

Ürün belgelendirmesinde inceleme ve gözetim şartları ilgili föy ve programa dayanır. İnceleme, deney ve gerekli ek işlemler belirlenmeden herkese aynı ücret veya tamamlanma günü vermek sağlıklı değildir. Teklifin hangi ürün ve tesisleri kapsadığını yazılı olarak kontrol edin; aşağıdaki ayrıntılı rehberlerden dosyanızın ilgili bölümüne geçin. TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi. Helal gıda belgelendirmesinde kapsam ve başvuru dosyası. TSE Ürün Belgelendirme Usul ve Esasları.

8. Aynı ambalajda farklı belge türlerinin kuralları

Gıda güvenliği sistemi ile helal belgeyi ambalajda aynı şekilde kullanamazsınız. TSE prosedürü, gıda güvenliği sistemi logosunu ve belge beyanını bütün ürün ambalajlarında yasaklarken helal markası için ayrı kullanım ve komite değerlendirmesi düzenler. Bir işaretin izinli olması diğerinin de kullanılabileceğini göstermez. TSE-PR-010 s.3 ve 7.

Baskıya gidecek etiketin hangi ürün ve belge kapsamına ait olduğunu yazın. Helal hakkı henüz verilmemiş üründe markalı numune hazırlamak da başvuru taahhüdünde ele alınır. Ürün taslağı, deney numunesi ve satış ambalajının hangi aşamada kullanılacağını üreticiyle koordine edin. HB-FR-001 s.6.

9. Gıda üretimi ile catering başvurusunun dosyası

Helal formunda hazır yemeğin imalat kategorisi ile catering hizmeti farklı başlıklarda bulunur. Üretim tesisi, müşteriye sunum ve dış hizmetlerinizi sadece ürün adı altında birleştirmeyin. Tesis ekinde çalışan, taşeron, vardiya, kullanılan dil ve varsa HACCP planı bilgisi de istenir. Form s.4 ve 7–8.

Bir ürün veya faaliyet değiştiğinde kapsamın yanında girdi/kontrol noktası kayıtlarının hangi sürüme ait olduğunu kontrol edin. Böylece işletmedeki güncel üretimle başvuruda tanımlanan ürün ayrı kalmaz. Hazırlığın ayrıntısı helal gıda rehberinde yer alır.

Glutensiz, vegan ve vejetaryen ürünler için ayrı dosya hazırlayın

Glutensiz ürün belgelendirme rehberi; nihai ürün beyanını, yulaf koşulunu, TS 13143 kayıtlarını ve analiz dosyasını açıklar. Vegan ve vejetaryen belgelendirme rehberi ise güncel TSE K 602 kaydı, ürün adları, bileşen dosyası ve alerjen bilgilendirmesi üzerinden ilerler.

Etikette kullanılan ifade, laboratuvar raporu ve TSE belgelendirme markası farklı kapsamları gösterir. Ürün çeşitlerini, üretim yerlerini ve etiket sürümlerini birlikte listeleyin; bir ürünün belgesini bütün işletmeye veya başka çeşitlere yaymayın. İki rehberde erişilebilen resmî hükümler ile başvuruda ayrıca temin edilmesi gereken teknik föy ayrılmıştır.

Etiket ve menü bilgilerini üretim dosyasına bağlayın

Gıda etiketi hazırlama rehberi, ürün adı, içindekiler, miktar, tarih, menşe ve fason sorumluluğunu baskı öncesi kontrolle birleştirir. Alerjen ve menü rehberi, ambalajlı ürün ile restoran sunumunun farkını, karekod alternatifini ve işletme türüne göre 2026–2027 geçiş tarihlerini açıklar.

Beslenme bildirimi rehberi ise 100 g/100 ml ve porsiyon, toplam sodyumdan tuz hesabı, hesap/analiz kaydı, tolerans ve özel ürün limitlerini ayırır. Bu açıklamalar Bakanlığın 10 Mart 2026 kılavuzuna dayanır. Bir belgeye sahip olmak etiketin veya her ürünün otomatik olarak onaylandığı anlamına gelmez.

İşletmenize uygulayın

Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?

Gıda üretiminde ürün belgesi, işletmenin gıda güvenliği sistemi, helal değerlendirmesi ve Bakanlık kayıt/onay işlemi farklı ihtiyaçları karşılar. Hazırlığa ürün, üretim adresi ve müşterinin talep ettiği çıktıyı aynı tabloda göstererek başlayın.

Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.

01

Belirli gıda ürünüm için belge istiyorum

Ürün adını, markayı, üretim yerini ve başvurulacak ürün çeşitlerini yazın. Aynı tesisin farklı reçete veya ambalajla ürettiği ürünleri tek belirsiz 'gıda ürünü' başlığında bırakmayın.

Hazırlayacağınız çıktı: Ürün, marka, çeşit ve üretim yeri bazında başvuru listesi.

TSE ürün belgelendirmesine nasıl başvurulur?

02

Müşterim ISO 22000 veya FSSC istiyor

Talebin hangi program adıyla, hangi tesis ve faaliyet için geldiğini alın. Üretim, depolama ve dışarıdan alınan işlemleri sistem kapsamı açısından görünür hale getirin.

Hazırlayacağınız çıktı: Müşteri talebi ile tesisin faaliyet sınırını eşleştiren yönetim sistemi dosyası.

ISO 22000 mi FSSC 22000 mi? Müşteri talebine göre program seçimi

03

Helal ürün veya fason üretim talebim var

Ürün girdilerini, tedarikçileri ve dışarıda yaptırılan işlemleri ürün bazında ayırın. Marka sahibinin talebiyle fiilî üreticinin sağlayacağı bilgilerin hangi noktada birleşeceğini gösterin.

Hazırlayacağınız çıktı: Ürün reçetesiyle girdi, tedarikçi ve üretici ilişkisini açıklayan dosya.

Fason üretimde helal belge başvurusu: marka sahibi ve üretici hangi dosyayı hazırlamalı?

Örnek işletme dosyası

Aynı fabrikada iki markaya üretim

Bir gıda işletmesi kendi markası yanında müşteri markasıyla da üretim yapıyor. Müşteri helal belge talep ederken fabrikanın mevcut sistem belgesinin yeterli olduğunu düşünüyor.

  1. 1

    Talebi doğru adlandırın

    Müşterinin istediği programı ve ürünleri yazılı netleştirin.

  2. 2

    Üretim ilişkisini açıklayın

    Marka sahibi, üretici, reçete ve üretim adresini eşleştirin.

  3. 3

    Girdi ve işlem dosyasını hazırlayın

    İlgili ürünün ham maddelerini ve dışarıya verilen işleri mevcut sistem dosyasından ayırarak gösterin.

Dosya hazır olduğunda: İstenen ürün değerlendirmesi ile fabrikanın mevcut yönetim sistemi belgesi farklı dosyalar olarak ele alınabilir.

Dosyada hangi bilgiler karışabilir?

Tek analiz sonucunu bütün üretime genellemek
Numune, parti, yöntem ve rapor kapsamını kontrol edin; tek sonucu bütün ürün çeşitlerinin belgesi gibi göstermeyin.
Sistem belgesini ürün etiketiyle belirsizleştirmek
Belgenin kuruluşa ve belirli faaliyet kapsamına ait olduğunu, ürün belgesiyle karışmayacak biçimde anlatın.

İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?

Yeni reçete veya tedarikçi
Ürün ve girdi listelerini, mevcut değerlendirme kapsamıyla birlikte güncelleyin.
Yeni hat veya üretim adresi
Akış, faaliyet ve ilgili kayıt/onay ile belgelendirme dosyalarının değişiklikten nasıl etkilendiğini ayrı değerlendirin.

İşletmenizin hazırlık listesi

0 / 5 işaretlendi

İşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.

Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.

Alt sektörleri keşfedin

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. www.tse.org.tr1.TSE Ürün Belgelendirme HizmetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. viewer.tse.org.tr2.UB-RH-002 Ürün Belgelendirme Başvuru Rehberi, rev.12.09.2025/4Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. viewer.tse.org.tr3.TSE Ürün Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. viewer.tse.org.tr4.TSE Karar Kuralı Prosedürü — LAB-D-PR-18, 31.12.2024/3Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  5. www.tse.org.tr5.TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim SistemiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  6. viewer.tse.org.tr6.HB-FR-001 Helal Belgelendirme Başvuru FormuTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  7. www.tse.org.tr7.TSE özel deney başvurusu nasıl yapılır?Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  8. viewer.tse.org.tr8.SB-FR-001 Başvuru FormuTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  9. viewer.tse.org.tr9.BELGE, LOGO VE MARKA KULLANIM PROSEDÜRÜTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

Diğer 9 ilgili içeriği göster
Gıda etiketi hazırlama: baskı öncesi kontrol rehberiÜrün adı, içindekiler, miktar, alerjen, STT/TETT, menşe, fason üretim ve internet satışını aynı etiket dosyasında kontrol edin.Gıda etiketinde beslenme bildirimi nasıl hazırlanır?Beslenme tablosunun satırları, 100 g/100 ml ve porsiyon farkı, tuz hesabı, veri kaydı, tolerans, yuvarlama ve bildirim muafiyetleri.Helal gıda belgelendirmesinde kapsam ve başvuru dosyasıHelal gıda başvurusunda ürün grubu, kapsam, girdi bildirimleri, tesis incelemesi ve marka hakkı için kaynaklı hazırlık rehberi.Helal kozmetik belgelendirmesiHelal kozmetik başvurusunda ürün grubunu, GMP şartını, girdi formunu, güvenlilik dosyasını ve dış üretimi eşleştirin.ISO 22000 mi FSSC 22000 mi? Müşteri talebine göre program seçimiMüşterinin istediği kapsamı, gıda zinciri kategorisini ve program sürümünü birlikte kontrol edin. FSSC 22000, yalnızca ISO 22000 belgesinin başka adı değildir.Marka model ürün tipi ve üretim yeri kapsamı nasıl belirlenir?Ürün belgelendirme başvurunuzun kapsamını ürünün ticari adıyla sınırlamayın. Dayanak standart, marka, ürün tipi ve üretim yeri birlikte anlaşılmalıdır. Ürün başvuru rehberi, her bir standart/kriter, marka ve üretim yeri için ayrı başvuru düzenini açıklar.TS EN ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim SistemiISO 22000 gıda güvenliği başvurusunda ürün ve tesis kapsamı, tehlike kontrol planı, üretim hatları ve geri çağırma kayıtları.TSE vegan ve vejetaryen belgesi: güncel kriter ve etiket rehberiTSE K 602’nin 2022 sürümü, vegan ve vejetaryen başvurusu, ürün adları, bulaşma riski, alerjen uyarıları ve logo kullanımı için hazırlık.TSE ürün belgelendirmesine nasıl başvurulur?Ürününüzün kapsamını belirlemeden belge kararına kadar TSE ürün belgelendirme başvurusunun adımları, evrak ayrımları ve hazırlık önerileri.
İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.