TSE vegan ve vejetaryen belgesi: güncel kriter ve etiket rehberi

TSE'nin vejetaryen ve vegan belgeleri gıda ve gıda bileşenleri için yürütülen ürün belgelendirme kapsamındadır. Etikete vegan yazmak, TSE tarafından belgelendirildiğiniz anlamına gelmez. Başvuruda ürünün bileşimi, üretimi ve belge kapsamı; piyasaya sunumda ise gıda adları, görseller ve tüketici bilgilendirmesi birlikte ele alınır. TSE ürün hizmetleri.

Bu rehber 20 Eylül 2026'da okunan TSE katalog kaydı, 14 Ağustos 2026 revizyonlu başvuru prosedürü ve Bakanlığın 10 Mart 2026 revizyonlu etiketleme kılavuzuyla hazırlanmıştır. Ürüne özgü deney eşikleri ve numune planı, erişilemeyen lisanslı kriter hükümlerinden tahmin edilmemiştir.

TSE K 602 için eski broşürle yetinmeyin

Güncel TSE kataloğunda 17 Mayıs 2022 kabul tarihli TSE K 602 yürürlüktedir. 29 Eylül 2021 sürümü 17 Mayıs 2022'de iptal edilmiş ve yerine 2022 sürümü gelmiştir. Bu nedenle 2024 tanıtım broşüründe görülen 2021 tarihini yeni başvuruda kendiliğinden güncel kabul etmeyin. Güncel TSE K 602 kaydı.

Katalog kapsamı; veganlarla birlikte ovo-lakto, ovo ve lakto vejetaryenleri, uygun gıda ve bileşenlerini, etiketleme/beyanları ve numune muayene-deneylerini belirtir. Kozmetik, hayvan refahı ve ambalaj malzemesi özellikleri bu kriterin kapsamı dışındadır. Gıda için bu kriteri görmek, kozmetik ürüne aynı belgeyle başvurulabileceği veya bütün tedarik zincirine hayvan refahı onayı verildiği anlamına gelmez.

Vegan ve vejetaryen talebini ayrı tanımlayın

Başvuru listesini yalnız bitkisel ürünler başlığıyla göndermek yerine hangi ürün için hangi iddiayı istediğinizi yazın. Ürünlerin reçeteleri, bileşenleri ve hedeflenen alt kategori birbirinden farklı olabilir. Bir ürün için alınmış beyan veya belgeyi başka çeşitlerin tamamına yaymayın.

Önerilen hazırlık tablosunda ürün adı, reçete sürümü, marka, üretim yeri, hedeflenen vegan/vejetaryen kapsamı ve etiket sürümü ayrı alanlarda bulunabilir. İşleme yardımcıları, katkılar, aroma vericiler ve çok bileşenli girdiler için tedarikçi açıklamalarını dosyalamak, yalnız ön yüz etiketine bakılarak karar verilmesini önler. Bu bir çalışma düzeni önerisidir; kabul edilecek içerik ve teknik kanıtın ayrıntısı TSE K 602'nin güncel metni ve başvuru föyüyle tamamlanır.

Başvuru hangi birime ve nasıl yapılır?

UB-PR-001'in 4.1.1.1 maddesi, vejetaryen/vegan ürün grubu başvurularının çevrimiçi Ürün Belgelendirme Başvuru Formuyla hazırlanarak Gıda Sektör Müdürlüğüne sunulacağını açıkça belirtir. Genel hüküm, e-imzayla imzalanmış form için kâğıt çıktının ayrıca imzalanmasını gerektirmez; e-imzasız işlemin imzalı evrak koşulları ayrıca uygulanır. Başvuru prosedürü, s. 2.

Başvuran kuruluş ile gerçek üreticiyi ayırın. Fason üretimde sözleşme ve yetki ilişkisi; farklı markalarda marka kullanım hakkı ve kapsam önemlidir. Yurt içi ticaret sicili ve marka bilgileri elektronik olarak kontrol edilir. Güncel idari koşulları ürün başvurusu, fason üretim ve gerekli evraklar rehberleriyle eşleştirin.

Teklif görüşmesinde ürün listenizi, tesisleri, kriter sürümünü, talep edilen belge türünü ve mevcut analizleri belirtin. Başvurunun kabulü, inceleme/deney ve belge kararı farklı aşamalardır. İnceleme föyü ile üretim yeri raporu başvuru kapsamına göre temin edilir. UB-PR-001, s. 11–13.

Etiketin ön yüzünde hangi bilgilere dikkat edilmeli?

Bakanlık kılavuzunun 12. maddesi vegan/vejetaryen ifadelerinin ad, marka, görsel ve sunumla birlikte değerlendirilmesini ister. Et veya süt ürünlerine şekil/kullanım bakımından benzeyen ürünlerde uygunluk ifadesi temel görüş alanında, kolay ayırt edilir ve en az gıda adıyla aynı büyüklükte olmalıdır. Gıda adının kendisi ilgili gruba yönelik ifadeyi içeriyorsa ek bilgilendirme için ayrıca 12.2 hükmü uygulanır. Kılavuz, s. 13.

Ambalaj tasarımına yalnız küçük bir yeşil işaret eklemekle yetinmeyin. Marka adı, gıdanın adı, ürün görseli ve iddianın yerleşimini tek taslak üzerinde kontrol edin. Başka dildeki etiket bölümü de Türkçe bölümde uyulması gereken kurallara aykırı olamaz. Madde 12.12, s. 14.

Bitkisel içecekler ve ürün adları

Kılavuz; soya, yulaf, badem veya fındık kullanılarak üretilen içeceklerde süt yerine içecek ifadesini öngörür. Vegan ürünlerde süt ürünü adlarının kullanımına yönelik kurallarda Hindistan cevizi sütü ayrıca istisna olarak belirtilmiştir. Bu istisnayı bütün bitkisel içeceklere genişletmeyin. Madde 12.5 ve 12.11.

Vegan/vejetaryen ürünlerde hayvansal ürünü çağrıştıran ifadeler ve görseller için sınırlamalar bulunur. Buna karşılık bitkisel/vegan/vejetaryen tanımlarıyla birlikte köfte, sosis, salam, nuget, burger veya ızgara gibi biçim ifadeleri için 12.7'de ayrı izin açıklanır. “Bütün bu adlar yasak” veya “başına vegan yazınca her ad serbest” şeklinde genelleme yapmayın.

İzin verilmeyen gıda adlarına tadında/lezzetinde eklemek ile ilgili aroma vericiyi aromalı şeklinde bildirmek de aynı işlem değildir. Aroma ifadesinin gıda adıyla ilişkisi, yazı büyüklüğü ve görsel yasağı 12.9–12.10'da ayrıntılandırılır. Örneğin kılavuz, peynir aromalı vegan kraker sıralamasıyla vegan peynir aromalı kraker sıralamasını aynı kabul etmez. Kılavuz, s. 14.

Bulaşma riski ve alerjen uyarısı

Kılavuzun 12.15 maddesi, gerekli iyi üretim önlemlerine rağmen istem dışı ve kaçınılmaz hayvansal bileşen bulaşmasının ürünün vegan/vejetaryen olarak tanımlanmasına tek başına engel olmadığını açıklıyor. Bu hüküm kasıtlı kullanılan hayvansal girdiyi, önlem alınmamasını veya her seviyede bulaşmayı serbest bırakmaz. Kılavuz, s. 14.

İz/eser miktar uyarısı için kapsamlı risk değerlendirmesi gerekir. Vegan ifadesi süt, yumurta veya başka bir alerjen bakımından tüketiciye koşulsuz güvence olarak sunulmamalıdır. TSE belgelendirme kriterinin kendi teknik kabul şartları ayrıca değerlendirilir; etiketleme kılavuzundaki hükümden TSE'nin izin verdiği sayısal bir bulaşma eşiği çıkarılamaz.

Hazırlık dosyanızda ortak hat/ekipman, depolama, üretim sıralaması, temizlik uygulaması ve tedarikçi değişikliklerini gösterebilirsiniz. Bir risk değerlendirmesinin yalnız dosya adı olarak bulunması yerine hangi ürün, hat ve bileşeni kapsadığı açık olsun. Ürün etiketi ve üretim dosyası aynı reçete sürümünü anlatmalıdır.

Menü, çevrimiçi satış ve fason üretim

Kılavuz vegan/vejetaryen bilgilendirmesinin hazır ambalajsız ürünlerde menü, yazı tahtası veya uygun dijital araçlarla tüketiciye sunulmasını da düzenler. Bir restoranın menüde beyan kullanması, bütün işletmenin TSE K 602 ile belgelendirildiği anlamına gelmez. Madde 12.13–12.14.

Fason üretimde gıda hakkında bilgilendirme sorumluluğu ile üretimi yapan işletmenin kayıt/tanımlama bilgisi ayrı değerlendirilir. İnternet ürün sayfasında kullanılan ifade ve görselleri de basılı etiketle birlikte gözden geçirin. Kılavuz, madde 43–44, s. 74.

Belge ve logo kullanmadan önce

TSE markasını kullanma hakkı belge ve sözleşme kapsamında verilir. Başvuru açılması, bağımsız bir laboratuvar raporu veya tedarikçi belgesi, sizin nihai ürününüzde TSE markasını kullanmanıza tek başına yetmez. Askı/fesih halinde kullanımın durdurulmasına ilişkin kurallar da vardır. TSE-PR-010, s. 1.

Bakanlık kılavuzunun yeni hükümleri için 46. maddede yönetmelik geçiş hükümlerine bağlı 31 Aralık 2026 uyum tarihi yer alır. Bu tarih TSE belgesi süresi veya belgelendirme zorunluluğunun başlangıcı değildir. Ürününüzün mevcut etiketi, yeni tasarımı ve belgelendirme kapsamını ayrı kontrol ederek baskı planı yapın. Kılavuz, s. 75.

Etiket dosyasını ayrıntılı kontrol edin

Etiket hazırlama rehberi ile ürün adı, bileşenler, miktar, tarih ve internet sunumunu birlikte inceleyin. Alerjen ve menü rehberi alerjen vurgusunu, eser miktar uyarısını ve restoranların ayrı geçiş takvimini; beslenme bildirimi rehberi ise tablo, veri kaydı ve tolerans ayrımını açıklar.

Bu kontroller ürününüze ait reçete ve etiket sürümü üzerinden yürütülmelidir. Bakanlık etiket kuralları, TSE belgelendirme programının numune/deney şartlarını veya marka kullanım sözleşmesini değiştirmez.