İçindekiler18 bölüm
Genel bakış
Tarımda faaliyet göstermek tek bir kapsam oluşturmaz
Hasat makinesine servis vermek, ekim makinesi bakımını yapmak, hayvancılıkta kullanılan ekipmana hizmet sunmak ve hayvan satış yeri işletmek farklı faaliyetlerdir. TSE listesinde TS 12533 hasat ve harman makineleri servislerini, TS 12534 ekim/dikim/gübreleme makineleri servislerini, TS 12600 hayvancılıkta kullanılan makinelerin servislerini ve TS 9043 hayvan satış yerlerini ayrı gösterir. Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi.
Başlangıçta müşteri grubunu değil, yaptığınız işi tarif edin. Çiftçiye hem makine satan hem bakım yapan işletme, satış ile servisi ayrı satırlara yazmalıdır. Sadece yedek parça sağlayan kuruluşun fiilî işiyle makineyi teslim alıp arıza gideren kuruluşun işi de farklıdır. Bu açıklamayı kullanarak ilgili TSE birimine hangi faaliyet için belge istediğinizi anlaşılır biçimde iletebilirsiniz. HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?.
Yetkili servis ilişkisinde marka ve ürün bağını kurun
TSE'nin yetkili servis sözleşmesi imalatçı/ithalatçı ile servis kuruluşunu ayrı taraflar olarak gösterir. Sözleşme konusu için standart veya kriter, ürün, marka ve varsa model/sınıf alanları bulunur. Bu nedenle bir tarım makinesi markasıyla ilişkiniz olması, hizmet verdiğiniz her ürün grubunun veya başka markanın aynı kapsamda olduğu anlamına gelmez. Yetkili Servis Sözleşmesi.
Hazırlık örneği olarak servis verdiğiniz makineleri marka ve işlevine göre gruplayın; her grubun karşısına dayandığınız yetki ilişkisini yazın. Hasat makinesindeki yetkiyi gübreleme makinesine otomatik taşımayın. Sözleşmenin tarafları, fiilî servis kuruluşu ve başvurudaki unvan farklı görünüyorsa farkın nedenini açıklığa kavuşturmadan evrakı tek bir kapsam altında birleştirmeyin. Yetkili servis sözleşmesi ve ithalatçı taahhütnamesi.
Atölye adresiyle müşteride yapılan işi açıklayın
HYB usulü hizmet yerinde yapılan inceleme ve belge kapsamını tanımlar; kabul talimatı farklı hizmet yerleri için ayrı müracaat ister. Bu nedenle merkez atölyenizle başka adresteki şubenizin konumunu baştan belirtin. Tarımsal müşteriye sahada hizmet veriyor olmanız, her müşteri adresinin ayrı servis şubesi olduğu veya merkez belgesinin her hizmet modelini kapsadığı sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. Hizmet Yeri Başvuru ve Başvuru Kabul Talimatı.
Ön hazırlıkta hangi işlemlerin atölyede, hangilerinin müşterinin sahasında yapıldığını yazmanızı öneririz. Ekipmanın kabulü, arızanın tespiti, yerinde müdahale ve geri teslim sürecini bir örnek üzerinden açıklayın. Böylece inceleme yerini ve kapsamını doğru sorabilirsiniz. Servis aracındaki donanım veya atölye alanı için yalnız katalog koduna dayanarak sayı belirlemeyin. Şube ve birden fazla hizmet yeri için HYB.
Yeni makine grubunu kapsam değişikliği olarak değerlendirin
HYB usulünde standart/kriter, marka, model ve ürün/cihaz ilavesi kapsam genişletme tanımına girer. İşletmenizin tarım sektöründe zaten belgeli olması, sonradan sunmaya başladığınız her hizmetin belgede bulunduğunu göstermez. Yeni makine grubunun mevcut belgedeki konu ve yetki ilişkisiyle karşılaştırılması gerekir; kullanılan ticari isim tek başına yeterli bir eşleştirme değildir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları.
Örneğin hasat ve harman makinelerinden hayvancılıkta kullanılan makinelere geçerken önce hizmet listesini güncelleyin. Yeni işin sorumluluğunu üstlenen kişiyi, kullanılan kayıtları ve mevcut belgelerdeki farkı not edin. Bu hazırlık bir otomatik kabul kararı sağlamaz; başvuru birimine hangi yeni faaliyeti değerlendirmesi gerektiğini gösterir ve eski belgeyle yapılan tanıtımın sınırını korumanıza yardımcı olur. HYB kapsam genişletme ve kapsam daraltma.
Makine üreticisinin ürün belgesi ayrı bir yoldur
TSE ürün belgelendirmesi ilgili standart veya kritere ürün uygunluğunu doğrular; üretim yeri ve marka esas alınır. Üretim yeri incelemesi, ürün muayene ve deneyleri ile belgelendirme kararı bu yolun parçalarıdır. Dolayısıyla makine üreten işletmenin ürün belgesi talebiyle aynı makinenin bakımını yapan servisin HYB talebi birbirine eşit değildir. Ürün Belgelendirme Hizmetleri.
Kendi makinenizi üretiyor veya farklı üreticilerden tedarik ediyorsanız ürün adı, marka, model ve üretim yerini ayrı hazırlayın. Bir fabrikanın veya modelin raporunu farklı üretim yerindeki tüm makineler için kullanmayın. Hangi ürün belgelendirme föyünün uygulanacağı ilgili ürün kapsamıyla netleştirilmelidir; servis sözleşmesi ürünün teknik deneylerinin yapılmış olduğunu göstermez. TSE ürün belgelendirmesine nasıl başvurulur?. Marka model ürün tipi ve üretim yeri kapsamı nasıl belirlenir?.
Hayvan satış yeriyle kontrolör belgesini karıştırmayın
TS 9043, katalogda hayvan satış yeri başlığıdır; tarım makinesi servisiyle aynı konu değildir. Buna karşılık TSE'nin Bitkisel Üretimde İyi Tarım Uygulamaları Kontrolörü programı, kontrolör adaylarının başvuru, sınav ve kişi belgelendirmesini ele alır. Bir çalışanın bu programdaki belgesi, hayvan satış yerinin veya üretici çiftliğin belgelendirildiği anlamına gelmez. Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi. Bitkisel Üretimde İyi Tarım Uygulamaları Kontrolörü Belgelendirme Programı.
Başvuru sorusunu kişi, hizmet yeri ve ürün olarak ayırın. İyi Tarım Uygulamaları konusunda kontrolör olmak isteyen kişi ilgili dönem ve program koşullarını izlemelidir; çiftliğini belgelendirmek isteyen işletmeci ise üretim faaliyetine uygun yolu araştırmalıdır. Bitkisel üretim programındaki başlığı hayvansal üretim veya başka bir mesleki yetkiye otomatik genişletmeyin. İyi tarım uygulamaları kontrolörü belgelendirmesi.
Bir servis işini baştan sona dosyalayarak hazırlanın
Önerilen hazırlık örneğinde bir makinenin kabul kaydı, müşteri talebi, yapılan işin açıklaması, kullanılan parça ve teslim kaydını yan yana koyun. Makine kimliğiyle müşteri ve yetki ilişkisini izleyebiliyor musunuz? Müşterinin istediği iş ile işletmenin üstlendiği hizmet arasındaki farklar yazılı mı? Bu sorular, kapsam görüşmesinde yalnız genel tanıtım yerine gerçek işleyişinizi göstermenizi sağlar.
Son olarak katalog adayınızı, yetkili servis ilişkinizi ve hizmet adresinizi tek dosyada karşılaştırın. Hayvan sağlığına ilişkin kararlar, veterinerlik yetkisi veya makinenin teknik güvenlik sınırları bu sektör haritasından çıkarılamaz. Buradaki hazırlık, doğru hizmet veya ürün programına ulaşmanızı sağlar; fiilî değerlendirme için ilgili resmî kapsam ve teknik kaynakla devam edilmelidir. Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi. Hizmet Yeri Başvuru ve Başvuru Kabul Talimatı.
İTU kontrolörü ile iç kontrolörün eğitimini aynı sanmayın
TSE'nin 2026 eğitim kitabı, iç kontrolör ve kontrolör eğitimlerini farklı sayfalarda ve farklı öğrenim koşullarıyla ele alır. Bitkisel üretim kontrolörü için incelenen özel program ziraat veya gıda mühendisliğiyle 72 saatlik eğitimi belirtir. Bu koşul, tarım alanındaki her eğitim veya hayvancılık faaliyeti için ortak diploma şartı değildir. Eğitim kitabı s.114–117; PBM-BP-MU-005, 26.02.2019/6, öğrenim ve eğitim koşulları.
Temmuz 2026 UTEM çağrısı da ziraat ve gıda mühendislerini sayar; eğitim başvurusu, kabul, ödeme ve sınav günü belge teslimini ayrı aşamalar olarak açıklar. Bu geçmiş çağrı bugün açık kayıt bulunduğunu göstermez. Yeni başvuruda ilgili dönemin ilanını kullanın; tarım makinesi servisi HYB'siyle kişinin kontrolör belgesini aynı başvurunun iki eki gibi ele almayın. UTEM duyurusu.
Kişinin belgesi sona erdiğinde işletme dosyası nasıl etkilenir?
İncelenen bitkisel üretim programında belge üç yıl geçerlidir. Yenileme için güncelleme eğitimi ve başvurunun değerlendirilmesi düzenlenir; bitişten sonra iki yıl içinde başvuru yapılmaması ilk belgelendirme şartlarına dönüşle ilişkilidir. Bu, belgenin iki yıl daha geçerli kalması değildir. Program, yeniden belgelendirme bölümü.
İşletmenizde böyle bir kişiye görev veriyorsanız, önerilen takip kaydı kişinin adı, belge kapsamı, bitiş tarihi ve yenileme sonucunu birlikte gösterir. Kişi belgesinin kapsamını işletmenin bütün ürünlerine veya hizmet yerlerine yaymayın. Makine bakım işlerini, üretim faaliyetinizi ve tarımsal kontrol hizmetini ayrı dosyalamanız bu karışıklığı önler.
Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?
Tarım ve hayvancılık sektöründe makine üreticisi, servis işletmesi, satış yeri ve belgelendirilecek kişi aynı başvuruyu yapmaz. Önce sizin işinizin makineye mi, hizmet yerine mi, kişisel mesleki programa mı ait olduğunu ayırın.
Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.
Tarım makinesi servisi işletiyorum
Traktör ve diğer makine gruplarını, yapılan işleri ve marka ilişkilerini listeleyin. Müşterinin tarlasında yapılan hizmetle atölye işlemlerinin nasıl kaydedildiğini açıklayın.
Hazırlayacağınız çıktı: Makine ailesi, servis işlemi, marka ve hizmet yeri tablosu.
Tarım makinesi veya römork üretiyorum
Ürünün işlevi ve teknik tanımıyla üretim yerini belirleyin. Ürün belgelendirmesi ile araca ilişkin kategori/onay işleminin hangi durum için araştırıldığını ayrı yazın.
Hazırlayacağınız çıktı: Ürün kimliği, kullanım ve ilgili değerlendirme sorularını içeren üretici dosyası.
İyi tarım kontrolörü olarak başvuracağım
Kişinin öğrenim, tecrübe ve başvurduğu program bilgilerini ayrı bir aday dosyasında toplayın. Bu dosyayı işletmenin veya tarımsal ürünün belgelendirmesiyle karıştırmayın.
Hazırlayacağınız çıktı: Adayın program ve ön koşul kayıtlarını eşleştiren personel dosyası.
Örnek işletme dosyası
Traktör servisine farklı tarım ekipmanı ekleniyor
Bir işletme traktör bakımının yanında başka tarım makinelerine de servis vermeye başlıyor. Yeni ekipmanlar marka sözleşmesi ve cihaz listesinde açıkça yer almıyor.
- 1
Yeni işleri listeleyin
Makine ailelerini ve gerçekten üstlenilen işlemleri ayrı yazın.
- 2
Hazırlığı eşleştirin
Marka yetkisi, personel ve cihaz kayıtlarının hangi yeni işlerle ilişkili olduğunu gösterin.
- 3
Kapsam değişikliğini değerlendirin
Mevcut HYB ve ilgili standartlarla yeni faaliyet arasındaki farkı netleştirin.
Dosya hazır olduğunda: Sektör adı aynı kalsa da yeni makine gruplarının başvuru dosyasında hangi hazırlığı gerektirdiği görülebilir.
Dosyada hangi bilgiler karışabilir?
- Kontrolör belgesini çiftlik belgesi saymak
- Kişiye verilen program belgesi ile işletme veya ürün değerlendirmesinin sahibini ayırın.
- Her tarım makinesini aynı araç kategorisine koymak
- Ürünün gerçek teknik yapısını ve kullanımını belirlemeden kategori/onay sonucu üretmeyin.
İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?
- Yeni makine ailesi
- Hizmet kapsamı ve marka ilişkisini yeni makinenin işlevi üzerinden yeniden değerlendirin.
- Üretim veya servis adresi
- İşi fiilen yapan kuruluş, personel ve donanım bilgilerini yeni adresle eşleştirin.
İşletmenizin hazırlık listesi
0 / 5 işaretlendiİşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.
Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- intweb.tse.org.tr2.TSE Standart AramaTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.Hizmet Belgelendirme Başvuru Kabul TalimatıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr4.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr5.TSE Bitkisel Üretimde İyi Tarım Uygulamaları Kontrolörü ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr6.TSE Ürün Belgelendirme HizmetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr7.TSE Yetkili Servis Sözleşmesi örneğiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr8.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr9.TSE 2026 Eğitim ve Sertifika ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- egitim.tarimorman.gov.tr10.UTEM 2026 Bitkisel Üretimde İTU Kontrolörü Eğitimi ve Sınavı DuyurusuTarım ve Orman Bakanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN
