Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
Sektör

Makine

Makine imalatında TSE ürün kapsamı, basınçlı ekipman, gaz ve ATEX ayrımları; teknik dosya, deney ve değişiklik hazırlığı.

8 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler21 bölüm
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Genel bakış

1. Makinenin ve başvurunun sınırını belirleyin

Tek bir makine, makineye takılan bir bileşen ve birlikte çalışan bir üretim hattı aynı başvuru tanımı değildir. İlk hazırlıkta neyi imal ettiğinizi, hangi parçaları dışarıdan aldığınızı ve müşteriye ne teslim ettiğinizi yazın. Ürünün kullanım amacı, modeli, markası ve üretim yeriyle birlikte elektrik, gaz veya basınçla ilişkili özelliklerini teknik tanıtımda gösterin.

TSE ürün belgelendirmesi makineyi ana sektörlerden biri olarak listeler; belge kapsamı ise üretim yeri, marka ve ilgili standart ya da kriterle kurulur. Bir alt parçanın belgesinin tamamlanmış makinenin bütün uygunluk işlemlerini karşıladığını varsaymayın. Bu sayfa belirli bir tasarımın mevzuat kapsamı veya güvenli kullanım onayı değildir. TSE Ürün Belgelendirme Hizmetleri.

2. Ürün programını teknik düzenleme araştırmasıyla eşleştirin

İhtiyaç duyulan işaret ve değerlendirme yolu, makinenin gerçek özelliklerinden hareketle belirlenmelidir. TSE ürün programı için ilgili föyü isteyin. Basınçlı ekipman, gaz yakan cihaz veya patlayıcı ortam teçhizatı gibi alanlar söz konusuysa bunların kendi hizmet programlarını ayrıca inceleyin. Her makine için aynı belge veya modül gerektiği sonucunu sektör adından çıkarmayın. TSE Ürün Belgelendirme Usul ve Esasları.

Başlangıç için bir değerlendirme tablosu hazırlayın: incelenen ürün veya parça, kullanım amacı, araştırılan düzenleme, mevcut teknik kanıt ve açıklığa kavuşturulacak konu. Aynı ürünün başka düzenlemelerle etkileşimi de olabilir; TSE ATEX programı bu etkileşimin değerlendirilmesini ayrı bir adım olarak tarif eder. TSE ATEX Yönetmeliği Hizmet Programı.

3. Basınçlı ekipmanda kap, boru ve donanımı ayırın

TSE basınçlı ekipman programı kaplar, boru donanımı, güvenlik ve basınç aksesuarları ile bir araya getirilmiş donanımları ayrı tanımlar. Tehlike kategorisi ve uygun değerlendirme yolu ürün özelliklerine bağlıdır. İçinde basınçlı parça bulunan bir makineyi yalnız “kompresör” veya “kazan” adıyla açıklamak yerine değerlendirmeye alınacak sınırları teknik çizimde gösterin. DB-PED-BP-001 Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Hizmet Programı.

Programda Modül B için üretim tipi ve tasarım tipi ayrı başlıklardır. Üretim tipi incelemesi tasarımı temsil eden numune ve teknik dosyayla ilişkilendirilir. Teklif veya belge üzerinde yalnız “Modül B” yazısını görmekle dosyanın bütün aşamalarını tamamlanmış saymayın; hangi kapsam ve hangi değerlendirme yolunun istendiğini netleştirin. DB-PED-BP-001 Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Hizmet Programı.

4. Gaz yakan cihazlarda deney standını önceden görüşün

Gaz yakan cihaz programı, kapsamındaki cihazların tip incelemesi ile üretim veya ürün kalite güvencesine dayanan modülleri ayrı açıklar. Başvurunuz bu programa giriyorsa teknik dosya ve üretim incelemesini seçilen değerlendirme yoluyla birlikte planlayın. Her gaz kullanan makineyi bu programa otomatik dahil etmeyin; kapsam ve istisnalar ürün bazında kontrol edilmelidir. DB-GAD-BP-002 Gaz Yakan Cihazlar Hizmet Programı.

Deneyin üretici laboratuvarında yapılması gerektiğinde program ayrıca laboratuvar ve deney standının değerlendirilmesini düzenler. Yerinde doğrulama olumluysa inceleme heyetinin nezaretinde deney yapılması açıklanır. Fabrikada bir deney cihazının bulunması tek başına o düzeneğin başvuru deneylerinde kabul edildiğini göstermez; uygunluğu önceden görüşün. DB-GAD-BP-002 Gaz Yakan Cihazlar Hizmet Programı.

5. ATEX dosyasında ortamı ve teknik sürümü açıklayın

Muhtemel patlayıcı ortamda kullanılacak teçhizat için araştırma yapıyorsanız ürünün amaçlanan kullanımını, ilgili grup ve kategori değerlendirmesini teknik dosyada ele alın. TSE programı, başvurulan ürünün kapsamda olup olmadığını ve teknik dosya içeriğini ayrı kontrol eder. Etiket veya kullanım kılavuzunda belirlenen eksikler için düzeltme süreci de tarif edilir. TSE ATEX Yönetmeliği Hizmet Programı.

Mevcut test raporları doğrudan kabul edilmiş sayılmaz; program bunların uygunluk ve kullanılabilirliğinin değerlendirilmesini öngörür. Tasarım veya standardı etkileyen değişiklikler de yeniden incelemeye konu olabilir. Eski raporu sunarken rapordaki numunenin bugünkü ürünle aynı olduğunu gösterecek model ve sürüm bilgilerini hazır tutun. TSE ATEX Yönetmeliği Hizmet Programı.

6. Başvuru dosyasında idari yetkiyi teknik kanıttan ayırın

Başvuru rehberindeki marka, üretim yeri ve taraflar arası anlaşma alanları kimin hangi ürün için işlem yaptığını açıklar. Üreticiyle başvuru sahibi farklıysa sözleşme; yurt dışı üretimde ise duruma göre temsil ve ithalat yetkisi bilgileri gündeme gelir. Bu ekler tasarımın veya ürün deneyinin yerine geçmez. UB-RH-002 Ürün Belgelendirme Başvuru Rehberi.

Teknik hazırlıkta model listesi, revizyonlu çizimler, kullanım bilgileri, mevcut raporlar ve seçilen programın istediği kanıtlar aynı ürüne işaret etsin. Tedarikçiden alınan parçaların belge ve raporlarını hangi parçada kullandığınızı gösterin. Bu önerilen düzen bir teknik dosyanın bütün zorunlu içeriği değildir; ilgili programdaki özel listeyle tamamlanmalıdır.

7. Deney, değişiklik ve servis ihtiyaçları için ayrı yol izleyin

Özel deney talebi ile belgelendirme kapsamında yapılacak deneyin amacını laboratuvara açıkça bildirin. TSE farklı laboratuvar branşları ve hizmet kanalları yayımlar. Numune veya makinenin taşınması, yerinde deney ihtiyacı ve istenen rapor kapsamı netleştikten sonra teklif isteyin; her makinenin aynı numune adediyle veya aynı sürede incelendiğini varsaymayın. TSE Deney, Kalibrasyon ve Onaylanmış Laboratuvar Hizmetleri.

İmalat, belgedeki ürün kapsamının değişmesi ve satış sonrası bakım hizmeti farklı takip gerektirir. Bir bakım işletmesinin HYB araştırması için endüstriyel makine servisi sayfasına geçin. İmalatçı olarak ise başvuru özeti, mevcut raporlar ve değişiklik listesini bir arada tutun; aşağıdaki program rehberlerinden kendi ürününüzle ilgili dosyayı ayrıntılandırın. Endüstriyel makine servisi. Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Uygunluk Değerlendirme İşlemleri. Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği.

8. Basınçlı bir donanımın parçaları belgeli olsa da birleşimi inceleyin

Program, donanımın değerlendirmesinde üç ayrı işi gösterir: daha önce değerlendirilmemiş ekipmanın kendi uygunluğu, parçaların birlikte kullanılmasının değerlendirilmesi ve izin verilen çalışma sınırlarının aşılmasına karşı koruma. Bir parçanın CE işaretini bütün hattın değerlendirmesi yerine koymayın. Basınçlı ekipman programı s.30, donanım akışı.

Örneğin tank, boru grubu ve güvenlik aksesuarından oluşan bir ürün sunuyorsanız teslim sınırını çizimde gösterin. Her parçanın mevcut kanıtını ilgili modelle bağlayın; birleşimi ve koruma düzenini değerlendiren kaydı ayrıca bulun. Bu örnek herhangi bir tasarımın güvenli olduğunu söylemez. Dosyanın hangi kısmının hâlâ değerlendirilmesi gerektiğini görmenize yardım eder.

9. Kaynak yöntemini ve personel rolünü ayrı izleyin

Basınçlı ekipman imalatında kaynakçı, tam mekanize/otomatik kaynak operatörü ve kaynak ayarcısının yaptığı iş aynı rol değildir. TSE personel talimatı bu rolleri, malzeme gruplarını ve ilgili yeterlilik standartlarını kapsamıyla birlikte ele alır. WPS kopyası ile malzeme, dolgu ve gaz bilgileri başvuru dosyasında ayrıca bulunur. Basınçlı ekipman kaynak personeli talimatı s.1–2.

Atölyedeki üretim kaydına yalnız kişinin adını yazmak yerine yaptığı işlemi ve hangi yeterlilik kapsamına dayandığını bağlayın. Kaynak personeli belgesinin bulunması, imalat yönteminin veya bitmiş ürünün bütün onaylarının tamamlandığı anlamına gelmez. İlgili personel başvurusunun belge, numune ve sınav adımları ayrı rehberde açıklanır.

10. Seri üretim planınızı gözetim dosyasına bağlayın

Basınçlı ekipmanın kalite modülleri, üretim dönemleri ve gözetimde numune bulunması gibi konuları düzenler. Üretime ara verme, modelin üretimden kalkması veya üretim programının değişmesi yalnız satış ekibinin bilgisi olarak kalmasın. İlgili kapsamın üretim ve gözetim sorumluları aynı değişiklik kaydını görebilsin. D, E ve H ailesi gözetim bölümleri, s.6–17.

Kendi takip tablonuzda planlanan üretim, gerçekleşen üretim, ziyaret/numune, bulunan uygunsuzluk ve yazılı karar ayrı satırlar olsun. Bu hazırlık önerisi, programdaki farklı modüllerin ziyaret sıklıklarını tek takvime indirmez. Müşteriye teslim tarihi belirlerken tip incelemesi, kalite sistemi kararı ve ürünün diğer işlemlerini ayrı tamamlanma koşulları olarak değerlendirin.

11. Satın aldığınız test raporunun kapsamını okuyun

Gaz yakan cihaz programındaki üretici laboratuvarı incelemesi deney standının uygunluğunu da sorgular. Basınçlı ekipman programında ise hesaplama, malzeme ve personel kanıtları kendi bölümlerinde değerlendirilir. Bu iki ürün dosyası için tek bir “laboratuvar onayı” ifadesi yeterli açıklama değildir. Gaz yakan cihaz programı s.2–3; basınçlı ekipman programı s.17–19.

Teklif ve sonuç dosyanızı karşılaştırırken ürün/model, teknik sürüm, istenen işlem, kullanılan yöntem ve sonuç kapsamını okuyun. Deney standının uygun bulunmasıyla ürünün deneyden geçmesi; personelin yeterlilik belgesiyle ürünün uygunluk belgesi farklı sonuçlardır. Bunları satın alma talebinde ayrı yazmak, ihtiyacınız olan hizmetin teklife dahil edilmesini sağlar.

İşletmenize uygulayın

Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?

Makine üreticisinde dosyanın sınırı kritik bir karardır: tek makine mi, birleştirilmiş hat mı, basınçlı ekipman mı, gaz yakan cihaz mı? Önce satılan ürünü ve teslim kapsamını tanımlayın; ardından ilgili ürün programı ve teknik düzenlemeleri araştırın.

Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.

01

Tek makine veya makine ailesi üretiyorum

Makinenin işlevini, kullanım amacını ve model farklarını yazın. Teknik çizim, parça listesi, etiket ve deney örneğinin hangi sürüme ait olduğunu dosyada eşleştirin.

Hazırlayacağınız çıktı: Fonksiyon, model ve teknik sürümü tanımlayan ürün dosyası.

Teknik dosya risk değerlendirmesi ve uygunluk beyanı

02

Birden fazla ekipmanı bir sistem olarak teslim ediyorum

Kendi ürettiğiniz bölümlerle dışarıdan alınan ekipmanı ve son birleştirmeyi ayırın. Her bileşenin belgesi bulunmasıyla teslim edilen bütünün değerlendirmesini aynı kabul etmeyin.

Hazırlayacağınız çıktı: Teslim sınırı, bileşenler ve tarafların sorumluluğunu gösteren sistem tanımı.

Bileşenler CE işaretliyse son ürün için hangi kontroller kalır?

03

Basınçlı, gaz yakan veya ATEX kapsamını araştırıyorum

Ürünün gerçek işlevini ve çalışma ortamını teknik bilgilerle tanımlayın. Program seçimini yalnız pazarlama adına veya müşterinin kullandığı genel ifadeye dayandırmayın.

Hazırlayacağınız çıktı: Ürün özellikleri ile araştırılacak yönetmelik ve program sorularını eşleştiren kapsam notu.

CE işaretinde ürün yönetmeliği ve standart nasıl belirlenir?

Örnek işletme dosyası

Standart makineye müşteriye özel modül ekleniyor

Üretici belgelenmiş veya test edilmiş modeline müşteri için yeni bir besleme ünitesi ekliyor. Satış kodu aynı kalınca eski dosyayla yeni teslimat arasındaki fark görünmüyor.

  1. 1

    Farkı teknik olarak yazın

    Eklenen modülü, kontrol değişikliklerini ve teslim sınırını belirtin.

  2. 2

    Dosyaları karşılaştırın

    Çizim, bileşen, kullanım bilgisi ve mevcut raporlardaki etkilenen bölümleri listeleyin.

  3. 3

    Değerlendirmeyi planlayın

    Yeni yapı için hangi teknik ve belgelendirme incelemesinin gerektiğini ilgili program üzerinden netleştirin.

Dosya hazır olduğunda: Yeni teslimat eski modelin kopyası gibi görünmez; değişen ürün tanımı üzerinden değerlendirme yapılabilir.

Dosyada hangi bilgiler karışabilir?

Teknik dosyayı satış broşürüyle sınırlamak
Pazarlama özelliklerinin yanında gerçek model, tasarım ve üretim kayıtlarını hazırlayın.
ISO 9001’i ürün uygunluğu yerine kullanmak
Kuruluşun yönetim sistemi ile belirli makineye ilişkin uygunluk değerlendirmesini ayrı ele alın.

İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?

Kontrol yazılımı veya parça değişimi
Değişikliğin işlev, kullanım bilgisi ve mevcut deney kapsamına etkisini teknik dosyada gösterin.
Üretimin başka tesise aktarılması
Üretim yerini, süreçleri ve mevcut belgenin kapsamını yeniden eşleştirin.

İşletmenizin hazırlık listesi

0 / 5 işaretlendi

İşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.

Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.

Alt sektörleri keşfedin

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. www.tse.org.tr1.TSE Ürün Belgelendirme HizmetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. viewer.tse.org.tr2.UB-RH-002 Ürün Belgelendirme Başvuru Rehberi, rev.12.09.2025/4Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. viewer.tse.org.tr3.TSE Ürün Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. viewer.tse.org.tr4.ATEX Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  5. viewer.tse.org.tr5.Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  6. www.tse.org.tr6.TSE özel deney başvurusu nasıl yapılır?Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  7. viewer.tse.org.tr7.Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  8. viewer.tse.org.tr8.Basınçlı Ekipmanlar Kapsamında Kaynak Personeli Talimatı — PBM-TL-MU-017, 23.03.2023/0Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

Diğer 5 ilgili içeriği göster
İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.