İçindekiler14 bölüm

Başlamadan önce
Basınçlı ekipman için uygunluk değerlendirmesi hazırlanırken yalnız ürün adıyla “belge” istenmesi yeterli değildir. Kap, boru donanımı, aksesuar veya bütünleşik donanım olmasına göre kapsam açıklanmalı; uygulanacak kategori ve değerlendirme yolu teknik olarak belirlenmelidir. Bu rehber TSE hizmet programındaki başvuru ayrımlarını açıklar, basınç sınırı veya kategori hesabı yapmaz.
Ürün tanımını dosyanın başına koyun
Program kaplar, boru donanımı, güvenlik ve basınç aksesuarları, donanımlar ve buhar jeneratörlerini ele alır; kategori I–IV ayrımını artan tehlike seviyeleriyle açıklar. Bununla birlikte hizmet, TSE'nin yetkilendirildiği işlemlerle sınırlıdır. DB-PED-BP-001, 16.04.2026/12, 2 ve 2.5
Dosyanızda tekil ekipmanla bir araya getirilmiş donanımı ayırmanızı öneririz. Çizim ve bileşen listesindeki ürün sınırı, teklif ve başvuru formunda da aynı olsun. Bir bileşenin belgesini bütün donanımın değerlendirmesi saymayın.
Üretim tipi ile tasarım tipi başvurusunu ayırın
Modül B üretim tipi incelemesinde tasarımı temsil eden numune ile teknik dosya değerlendirilir. Program başvuru ve bilgi formu yanında aynı başvurunun başka bir onaylanmış kuruluşa yapılmadığına ilişkin yazılı beyanı da sayar. Tasarım tipi bölümünde ise ekipman ve parçalarına ait tasarım/doküman incelemesi açıklanır. 4.2.2.3–4.2.2.4
Bu iki belge adını teklif ve raporlarda kısaltıp yalnız “B belgesi” diye izlemek, sonraki aşamada hangi onaya dayanıldığını belirsiz bırakabilir. Belgenin tam adını ve değerlendirilen tasarım sürümünü kaydedin.
Malzeme ve personel kanıtlarını teknik dosyayla eşleştirin
Programın B bölümleri malzeme sertifikalarının, sabit bağlantı işlemlerinin ve bu işlemleri/tahribatsız muayeneyi yapan personelin uygunluk veya onay durumunun incelenmesini açıklar. Kaynakçı listeleri ve sertifikaları da değerlendirilir; personel değiştiğinde ilgili yöntemde yeterlilik kontrolü dokümante edilir. 4.2.2.3–4.2.2.4
Malzeme sertifikalarını, çizimleri ve personel belgelerini yalnız klasöre eklemekle kalmayın; hangi ekipman ve imalat işlemiyle ilgili oldukları anlaşılabilsin. Bu yazı özel malzeme kabul ölçütünü, kaynak parametresini veya deney enerjisini genel talimata dönüştürmez.
Kalite modülünün hangi tipe dayandığını kontrol edin
D bölümü, onaylı kalite sistemiyle belirli tasarım veya üretim tipine uygunluğu ele alır. D1, E, E1, F, G, H ve H1 için programda ayrı yollar bulunur. Seçimin ve gerekiyorsa tip belgesi bağlantısının başvuru kapsamında açıkça belirtilmesini isteyin. 4.2.2.5–4.2.2.12
Sonraki değişiklikleri ve bildirimleri izleyin
Tasarım tipi bölümünde temel gerekleri veya kullanım şartlarını etkileyebilecek değişiklikler için belgeyi düzenleyen onaylanmış kuruluşa bildirim ve ek onay konusu açıklanır. Genel usul ve esaslar da belge/üretim değişikliklerinin bildirilmesini ister. 4.2.2.4, Madde 9
Uygunsuzluk cevabında değiştirilen çizim veya raporun sürümünü belirtin. Sonuç belgesini teslim aldığınızda ekipman kimliği, kapsam ve belge adını kontrol ederek sonraki üretim kayıtlarında aynı eşleşmeyi koruyun.
Kategori için hangi teknik bilgiler hazırlanır?
Programın sınıflandırma akışları, kapta izin verilen azami basınç PS ve hacim V; boru donanımında PS ve anma çapı DN gibi bilgileri, akışkanın durumu ve grubuyla birlikte ele alır. Güvenlik aksesuarı, basınç aksesuarı ve bir araya getirilmiş donanım için de ayrı akışlar vardır. Yalnız çalışma basıncını veya satış kataloğundaki kapasiteyi yazmak yeterli bir sınıflandırma dosyası oluşturmaz. Program s.24–31, bütün sınıflandırma akışları.
Üretici olarak teknik tanımınıza ekipmanın sınırlarını gösteren çizimi, amaçlanan kullanımı ve akışkan bilgisini ekleyin. Sınıflandırmayı yapan kişiden kullanılan yönetmelik tablosunu ve dayanak verileri dosyada göstermesini isteyin. Programdaki akışlar yönetmeliğin tablolarına yönlendirir; bu rehber eksik verilerden kategori veya deney basıncı hesaplamaz.
D ile D1, E ile E1 aynı başvuru değildir
Program D ve E yollarını ilgili tip onayıyla ilişkilendirirken D1 ve E1 için ayrı uygulamalar anlatır. F ürünün doğrulanmasını, G birim doğrulamasını, H tam kalite güvencesini, H1 ise buna ek tasarım incelemesini ele alır. Aynı harfe eklenen sayı, dosyanın dayanağını değiştirebilir. Modül açıklamaları, s.6–17.
B ve D veya B ve E çalışmalarının birlikte yürütülmesi, iki sonucun aynı anda koşulsuz verileceği anlamına gelmez. Program, birlikte yapılan incelemede olumlu sonuca rağmen D/E belgesinin ilgili B belgesi düzenlendikten sonra sonuçlandırılmasını açıklar. Teklifinizde hangi aşamaların birlikte yapılacağını ve hangi belgenin diğerine bağlı olduğunu ayrı gösterin. D ve E bölümlerinin birlikte başvuru notları, s.7 ve 10.
Tahribatsız muayene personeli için yalnız sertifika adını kontrol etmeyin
Program, belirli basınçlı ekipman kategorilerinde kalıcı birleştirme ve tahribatsız muayene personelinin onayını ayrıca inceler. TS EN ISO 9712 belgesine ilişkin kabul açıklaması, ilgili sektör ve tanınmış üçüncü taraf kuruluş bağlantısı gibi koşullar içerir. Bu nedenle üzerinde standardın adı yazan her sertifikayı bütün PED işlerinde yeterli saymayın. Personel değerlendirmesi, s.19.
Personel dosyanızda kişinin görevi, yaptığı işlem, belge kapsamı ve işin yürütüldüğü dönemdeki durumu birbirine bağlansın. Kaynakçı yeterliliği ile kaynak yönteminin onayı da ayrı kanıtlardır. Başvuru hazırlığı için basınçlı ekipmanlarda kaynak personeli rehberini kullanabilirsiniz.
Üretim takvimi gözetimi nasıl etkiler?
Kalite modüllerinin gözetim hükümleri, habersiz ziyaret ve üretimden numune alınması konularını ayrıca ele alır. Program bazı yollarda üretim programı bildirilmediğinde üretimin sürdüğü kabulüyle hareket edildiğini; numune bulunamaması veya uygunsuzluk durumunda takip işlemleri olabileceğini belirtir. Faaliyete ara verildiğini yalnız firma içi takvimde bırakmayın. D/D1/E/E1/H/H1 gözetim bölümleri, s.6–17.
Üretim takvimi, alınan numune, yapılan ziyaret ve düzeltme kararını ayrı kaydedin. H1 bölümünde gözetim kategorisini anlatan ifadeler aynı sayfada tutarlı değildir; buradan her başvuruya uygulanacak tek ziyaret sayısı çıkarılmamıştır. Dosyanız için bildirilen gözetim planını modül, kategori ve kapsamıyla birlikte saklayın.
Tasarım yazılımı ile teknik kanıtı ayırın
Program hesaplama ve sonlu elemanlar analizi gibi yöntemleri tartışır; kullanılan yazılım ve analiz yeterliliğinin değerlendirilmesini açıklar. TSE'nin kendi kontrol aracının adının geçmesi, başvuranın o yazılımı satın alması gerektiği anlamına gelmez. Dosyada yöntem, hesap girdileri, tasarım sürümü ve değerlendiren kişinin yeterliliği anlaşılabilsin. Bu yazı gerilme hesabı veya güvenli tasarım onayı sunmaz. Hesaplamalar ve doğrulama yöntemleri, s.17–19.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- www.tse.org.tr1.Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Uygunluk Değerlendirme İşlemleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr3.Yönetmelikler Bazında Uygunluk Değerlendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.
OKUMAYA DEVAM EDİN