TSEK

TSEK, ürün belgelendirme bağlamında kritere uygunlukla ilişkilidir. TSE'nin belgelendirme broşürü bunu “Kritere Uygunluk Belgesi ve TSEK Markası” başlığında açıklar. TSE Belgelendirme Hizmetleri broşürü, 2024, PDFs.3 TSE ve TSEK arasındaki temel araştırma sorusu, değerlendirmede hangi standart veya kriterin esas alındığıdır.

Kriter ne demektir?

Ürün belgelendirme usul ve esasları, belgelendirme amacıyla kullanılabilecek standardın bulunmadığı konularda TSE tarafından yayımlanan kriter kavramını tanımlar. Ürün Belgelendirme Usul ve Esasları, 04.05.2023 değişikliği, 28.03.2025 redaksiyonu, md.4(b) Bir ürünün yenilikçi olması, tek bir üreticisinin bulunması veya yaygın tanınmaması tek başına hangi programın uygulanacağını belirlemez.

Ürününüz için kriter araştırırken teknik tanımı, kullanım amacını ve varsa ilgili standartları birlikte hazırlayın. “Türk standardı bulamadım” diyerek doğrudan olumlu belge kararı beklemeyin. İlgili birimin belgelendirme imkânı ve dayanak dokümanı değerlendirmesi gerekir.

Başvuru nasıl ele alınır?

Ürün başvuru prosedürü, konusu mevcut belgelendirme kapsamı dışında kalan taleplerin ve kriter hazırlanmasını gerektiren durumların ayrıca değerlendirilmesini açıklar. UB-PR-001 Ürün Belgelendirme Başvuru Prosedürü, rev.14.08.2026/31, md.4.1.2.1 Bu değerlendirme yapılmadan kriter numarası, inceleme şartı veya tamamlanma süresi uydurulmamalıdır.

Hazırlık dosyanızda ürün ile üretim yerini, markayı ve üretici ilişkisini açık gösterin. İlgili birimden hangi teknik açıklamaların gerektiğini öğrenin. Ürünün farklı modellerini aynı sayıp sayamayacağınızı, bir başka ürüne ait kriterin sizin durumunuza uygulanıp uygulanmayacağını ayrıca sorun.

TSEK hakkında yanlış sonuçlardan kaçının

Kritere dayanılması, değerlendirme yapılmadığı veya belgenin yalnız başvuru karşılığında verildiği anlamına gelmez. TSE tanıtım dokümanı muayene/deney ve üretim yeri değerlendirmesini bu program için de açıklar. TSE Belgelendirme Hizmetleri broşürü, 2024, PDFs.3 Teknik inceleme kapsamı ilgili programdan belirlenir.

Elinizdeki TSEK belgesini kontrol ederken kriter ve kapsam bilgilerini ürünle eşleştirin. Belge sahibinin başka ürünleri için aynı sonucu çıkarmayın. Teknik şartlar ve belgenin devamına ilişkin işlemler, ilgili kriter ve program üzerinden izlenmelidir.

Bu sayfa TSEK'nin temel anlamını açıklar. Ürününüz için uygulanabilir kriter bulunması, kriter hazırlanmasının mümkün olması ve başvurunun kabulü ayrı sorulardır; ilk görüşmede bu soruları birbirinden ayırmanız faydalıdır.

Ürününüz için TSEK süreci nereden başlar?

İlk görüşmeye yalnız bir ürün fotoğrafıyla gitmek yerine ürünün ne yaptığını, kim tarafından kullanıldığını, hangi ortamda çalıştığını ve hangi modellerin başvuruya gireceğini açıklayan bir ürün notu hazırlayın. Teknik çizimler, kullanım açıklaması ve mevcut testlerin listesi bu notu destekleyebilir. Bunlar hazırlık önerileridir; her TSEK başvurusunun zorunlu ek listesi olarak okunmamalıdır. Resmî ekleri ürünün programı ve başvuru formu belirler.

TSE'nin mevcut belgelendirme konuları içinde uygun dayanak bulunduğunda dosya o kapsam üzerinden değerlendirilir. Konu mevcut kapsam dışında kalıyorsa yeterlilik değerlendirmesi yapılması, ilgili föyün yayımlanması ve konunun sisteme tanımlanması gerekebilir. Kabul edilmiş Türk standardı bulunmayan bir üründe kriter hazırlanabileceği yönünde karar verilirse başvurunun bekletilmesi ve başvuru sahibinin bilgilendirilmesi de prosedürde açıklanır. Dolayısıyla kriter araştırması ile üretim yeri incelemesinin aynı gün başlayacağı varsayılmamalıdır. UB-PR-001, 4.1.2.1

Kriter, föy ve başvuru formu arasındaki fark

Kriter, belgelendirmenin teknik dayanağıdır. Belgelendirme föyü ise ilgili program çerçevesinde incelemede aranacak üretim yeri, kalite kontrol, personel, laboratuvar, cihaz ve numune alma gibi şartları tanımlar. Başvuru formu ürün ve kuruluş bilgilerini toplar. Bu üç belge farklı sorulara cevap verir; formu doldurmak, kriterdeki şartları karşıladığınızı kendi başına göstermez. Ürün Belgelendirme Usul ve Esasları, 4–5 ve 7

İlgili birime soracağınız soruları somutlaştırın: Hangi kriter kodu ve sürümü esas alınacak? Hangi ürün çeşitleri kapsamda değerlendirilecek? İncelemede hangi föy kullanılacak? Mevcut raporlarım hangi aşamada değerlendirilecek? Kriter hazırlığı gerekiyorsa bunun durumu bana nasıl bildirilecek? Bu yanıtları tarihleriyle saklamak, başvurunun ilerleyen aşamasında farklı dosya sürümlerini karıştırmanızı önler.

Başvuran firma, üretici ve marka sahibi farklıysa

Bir firma ürünü kendi fabrikasında üretebilir; başka bir üreticiye kendi markasıyla ürettirebilir veya yurt dışında üretilen ürün için başvurabilir. Bu ilişkiler aynı evrak düzenine indirgenemez. İlk başvuru prosedürü marka bilgisini ve başvuru sahibi ile gerçek üreticinin farklı olduğu durumlarda fason üretim sözleşmesini ayrıca ele alır. Yurt dışı taraflar, tercüme ve yetki belgeleri için koşullu hükümler vardır. UB-PR-001, 4.1.1.1, sayfa 2–4

Hazırlık notunuzda şirketlerin ticari unvanlarını, merkez ve üretim adreslerini, markanın kime ait olduğunu ve üretimin hangi sözleşmeyle yürütüldüğünü ayrı yazın. “Aynı grubun firması” veya “bizim üreticimiz” gibi ifadeler yerine gerçek tarafları gösterin. Dosyanızdaki ilişkiye uygulanacak ekleri ilgili birimden öğrenin; bütün başvurulardan aynı noter veya konsolosluk işleminin isteneceğini varsaymayın.

İnceleme öncesinde hangi kayıtlar düzenlenebilir?

Ürün tanımını üretimdeki model listesiyle eşleştirin. Elinizdeki raporların hangi model ve sürüme ait olduğunu belirtin. Üretim akışı, kontrol noktaları ve sorumlu kişilere ilişkin mevcut kayıtları bir araya getirin. Hangi kayıtların resmî incelemede kullanılacağı ilgili kriter ve föye göre belirlenir; bu çalışma eksik bir teknik şartı karşıladığınız anlamına gelmez.

Muayene ve deneyler program çerçevesinde yürütülür. Daha önce hazırlanmış bir raporun kabul edileceğine yalnız raporun başlığına bakarak karar verilemez. TSE'nin raporları değerlendirme ve deneyleri kısmen veya tamamen yaptırma yetkisi bulunur. Bu nedenle aynı raporla bütün modellerin değerlendirileceğini veya her başvuruda bütün deneylerin baştan yapılacağını peşinen kabul etmeyin. Ürün Belgelendirme Usul ve Esasları, 8–9

Teklif ve çalışma takvimi nasıl okunmalı?

Teklif isterken kriterin mevcut olup olmadığını, ürün ailesini ve üretim yerini açıkça bildirin. Başvuru değerlendirmesi, teknik dayanağın hazırlanması gerekiyorsa bu çalışma, inceleme ve deneyler için durum takibi yapın. Her aşamanın başlangıç koşulunu sormak, tek bir tahminî tarihe dayanarak satış sözü vermekten daha kullanışlı bir plan oluşturur. Fiyat teklifi talebi, başvuru prosedürünün uygulama bölümünde düzenlenmiştir. UB-PR-001

Önerilen takip tablonuzda “beklenen bilgi”, “sorumlu kişi”, “gönderilme tarihi” ve “TSE'nin yanıtı” sütunları bulunabilir. Bir eksikliğin giderilmesi, başvurunun bütün aşamalarının olumlu sonuçlandığı anlamına gelmez. Kriter hazırlanması gereken bir dosyayla mevcut kriter üzerinden ilerleyen dosyanın aynı takvimde tamamlanmasını beklemeyin.

TSEK belgesi alındıktan sonra neler izlenir?

Belgedeki ürün ve kriter kapsamını, üretim yerini ve marka bilgilerini dosyanızla karşılaştırın. Yeni model, malzeme veya üretim yeri değişikliğinde mevcut belgenin uygulanabilirliğini ayrıca değerlendirtin. Gözetim, kapsam değişikliği ve kriter değişikliklerine uyum, ürün belgelendirme usul ve esaslarında ayrı düzenlenir. Ürün Belgelendirme Usul ve Esasları, 10–14

TSEK'yi HYB'nin yerine sunmayın; biri ürünün kriter kapsamındaki değerlendirmesiyle, diğeri hizmet yeri ve hizmet kapsamıyla ilgilidir. Bir satın alma şartnamesinde TSE veya başka bir belge açıkça isteniyorsa TSEK'nin o talebi karşılayacağını kendiliğinizden varsaymayın. Belgeyi talep eden tarafın aradığı standardı, kriteri ve kapsamı netleştirin. Karşılaştırma için TSE ve TSEK arasındaki farklar rehberini kullanabilirsiniz.

Kriter değişince yalnız belge numarasını takip etmeyin

Ürün yaptırım tablosunda standart/kriter geçişi ayrı işlem olarak düzenlenir. Geçiş süresinin devam etmesi veya bitmiş olması ile tespit edilen uygunsuzluğun niteliği aynı sonucu doğurmaz. Yeni kriter yayımlandığında kendi ürününüzün hangi geçiş planına tabi olduğunu ve incelemenin hangi sürüm üzerinden yürüdüğünü belirleyin. BM-PR-006 Tablo 1, s.8–9, madde 3.

Takip kaydınızda eski/yeni kriter sürümü, etkilenen modeller, ilgili bildirim ve tamamlanacak işler bulunabilir. Bu kayıt bir teknik uygunluk kararı değildir. Kriterin adı aynı kaldığı için eski raporun bütün yeni şartları karşıladığını varsaymayın.

TSEK markası bütün şirket ürünlerine taşınamaz

Marka kullanımının sınırı belge ve sözleşmedir. Yeni ürün, farklı model veya ayrı üretim yeri kapsam dışında kalıyorsa şirketin başka bir üründe TSEK hakkı olması yeterli değildir. Ambalaj, bayi kataloğu ve internet ürün sayfasındaki beyanı aynı kapsamla eşleştirin. TSE-PR-010 s.1–2, md.5.1.

Belgenin askıya alınması veya sözleşmenin feshi halinde eski grafik dosyasının kullanılmaya devam etmesi ayrıca kontrol edilmelidir. Logo ve belge kullanımı rehberi yayın ve ambalaj ortamlarını ayrı açıklar.