Araç tadilatında belge ve proje dosyası nasıl belirlenir?

Araç tadilatında dosya hazırlığı, yapılacak değişiklik ve uygulanacak başvuru türü belirlendikten sonra başlar. Münferit tadilat ile seri tadilat aynı dosya değildir. Amaç internette bulunan bütün formları toplamak değil, araca ve tadilata ait doğru teknik kayıtları doğru başvuruya bağlamaktır.

Araç kimliği ve önceki tadilat kaydını başlangıç dosyasına koyun

Araç sahibinden mevcut tescil ve uygunluk belgelerini isteyin; önceki tadilatın hangi işletme tarafından yapıldığını öğrenin. Münferit tadilat prosedürü, başka firmanın aynı araca aynı tadilat için aldığı onay tescile işlenmeden açılan mükerrer başvurunun olumsuz kapanmasını düzenler. ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17, 4.2, s.1

Bu yüzden çalışma dosyanızda mevcut araç, önceki onay ve hedeflenen değişiklik ayrı görünmelidir. Ticari model adı veya araç fotoğrafı, araç kimliği ve belge geçmişinin yerini tutmaz.

Firma kaydı ile YTS belgesini aynı süreçte doğrulayın

Münferit tadilatta mühendis TSE360'taki AİTM Mühendis Kayıt sürecini tamamlar; tadilatçı firmanın yetkili kaydı da bulunur. Seri tadilat başvurusu, firmaya sistemde tanımlı YTS üzerinden yapılır. ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17, 4.1 ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.1

Başvuruya erişim sağlayan kişiyle teknik sorumluluğu üstlenen kişiyi dosya kapağında gösterin. Yetki ilişkisi değiştiğinde eski imza ve firma bilgileriyle dosyayı sürdürmeyin; güncel kaydın hangi başvuruyu kapsadığını kontrol edin.

Genel örneği tadilatınıza özgü kontrol formuyla eşleştirin

TSE'nin münferit tadilat sayfasında proje raporu örneğiyle birlikte okul servisi, motosiklet taşıma kutusu, kapı değişikliği ve motorlu karavan gibi işlem formları bulunur. Seri tadilat sayfasında ise dingil, gövde ve koltuk gibi farklı kapsamlara ilişkin dosya kontrol formları vardır. TSE münferit tadilat, Dokümanlar TSE seri tadilat, Dokümanlar

YTS ile kullandığınız formun adını, sürümünü ve hangi değişikliği değerlendirdiğini kaydedin. Teknik çizim, hesap ve deney raporunun araçtaki gerçek uygulamaya ait olmasını sağlayın. Bu rehber bütün tadilatlarda aynı teknik eklerin gerektiğini veya örnek raporun doğrudan kopyalanabileceğini söylemez.

Seri uygulamada üretim yeri eklerini ayrıca hazırlayın

Seri tadilatın ilk başvurusunda tadilat kapsamını içeren kapasite veya kapasite ekspertiz raporu, işletme kayıtları ve üretim yeri formunda belirtilen kamera sistemi aranır. Kapasite raporuna göre A sınıfı olan işletmede YTS'nin tam zamanlı istihdamı belgelenir. ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.2, s.1–2

Üretim yeri dosyasını araç teknik dosyasından ayrı izleyin. Kapasite raporunun başka faaliyeti tarif etmesi veya geçerliliğini yitirmesi, güncel çizimin bulunmasıyla giderilmiş olmaz.

Araç üzerindeki değişikliğin hangi sistemleri etkilediğini açıklayın

Dosyanın en önemli bölümü yalnız takılan parçanın faturası değildir. Güncel talimat, mekanik bağlantı elemanında bağlantı onayının yanında arka aydınlatma, plaka görünürlüğü ve araçtaki elektronik sistemlerle ilgili koşulları ayrı değerlendirir. Motor değişikliğinde motor ve işçilik belgeleriyle teknik özellikler; elektrikli dönüşümde inverter ve elektrik güvenliğine ilişkin raporlar farklı maddelerde ele alınır. Araç Proje Talimatı, 07.09.2026/5, 4.2.42–4.2.43 ve 4.2.47

Hazırlık için bir “değişiklik–etki–kanıt” listesi kullanabilirsiniz: ne değişti, hangi araç sistemini etkiliyor, hangi çizim veya rapor bunu açıklıyor? Bu, TSE’nin yayımladığı zorunlu bir form değildir. Örneğin yalnız enerji beslemesi alan donanımla aracın veri haberleşmesine bağlanan donanımı aynı açıklamayla geçmeyin. Talimatın GSR II değerlendirmesi bu bağlantının niteliğine göre farklı kanıt yolları içerir; satıcı açıklamasıyla imalatçı beyanını eşdeğer kabul etmeyin. Aynı talimat, 4.2.49

Tam dosya, teknik olarak uygun olmayan işlemi uygun hale getirmez

Talimatın koltuk ilavesi bölümü, münferit tadilat başvurularına ilişkin somut bir sınırlama içerir. Gerekli tahribatlı testlerin münferit araçta geçerli raporla karşılanamaması gerekçesiyle bu yoldaki koltuk ilavesi başvurularının olumsuz değerlendirilmesi açıklanır. Bu hüküm, bütün koltuk işlemlerinin veya seri tadilat yollarının aynı şekilde yasaklandığı anlamına gelmez. Araç Proje Talimatı, 4.2.24(3)–(4), s.24

Bu nedenle işe başlamadan yalnız “hangi evrak lazım” sorusunu sormayın; planlanan değişikliğin seçilen başvuru yolunda değerlendirilebilir olup olmadığını da belirleyin. Dosya hazırlama maliyetini ve parçaları satın almayı bu kapsam değerlendirmesinden sonra planlamak, baştan yanlış bir işlem türüne hazırlanmayı önler.

Revizyon cevabında neyi değiştirdiğinizi gösterin

Her iki prosedürde uygunsuzluklar TSE360 üzerinden bildirilir. Eksiklik cevabında eski belgeyi yeniden yüklemekle yetinmeyin; hangi maddeye karşılık hangi yeni bilgi veya ekin sunulduğunu açıklayın. Münferit tadilatta üç kez değişiklik/düzeltme yapılmadan geri gönderilen başvurunun ücretlendirilerek olumsuz sonuçlanması düzenlenir. ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17, 4.3 ULM-03-PR-05-001, 04.09.2026/26, 4.2

Uygulama sırasında parça, yerleşim veya üretim adresi değişirse teknik dosyanın güncelliğini tekrar değerlendirin. Son gönderimden önce araç bilgisi, kapsam, ek sürümleri ve kapatılan eksikleri birlikte kontrol edin.

Araç üzerindeki ölçümle teknik kabul şartını ayırın

N kategoriden M2'ye dönüşümün 5 Nisan 2023/1 tarihli 011 inceleme formu; koltuk, emniyet kemeri ve camların marka, model ve onay bilgilerini ayrı sorar. Klima, kapı motoru ve basamak satırları ise “varsa” koşulludur. Tartımda sürücünün araçta bulunmaması, depo durumunun belirtilmesi ve prototip etiket fotoğrafının eklenmesi ayrıca yazılmıştır. Bir araca ait değerleri aynı ticari modeldeki başka araçtan kopyalamayın. ULM-03-FR-05-011, s.1–4

Formda kapı, pencere ve kurtarma kapağı ayrı kaydedilir. Ölçü yazılacak boş bir alan, o ölçünün bütün araçlar için kabul sınırını açıklamaz. Teknik dosyada “ölçülen değer”, “uygulanacak şart” ve “dayanak rapor” farklı bilgileri gösterir; sadece bir sayı bulunması uygunluk sonucu değildir.

Erişilebilirlik incelemesinde yerleşimi araç kimliğiyle bağlayın

11 Nisan 2023/1 tarihli 012 prototip formu; tekerlekli sandalye için ayrılan alanı, bağlama sisteminin onay kimliğini, geçit koridorunu, kapı/basamak ölçülerini ve varsa rampa veya asansörü ayrı ele alır. Rampada açılmış durumdaki yatay ve dikey uzaklıklar sorulur; bu ölçüm kutuları kendi başına bir rampa eğimi tasarım reçetesi değildir. ULM-03-FR-05-012, s.1–3

Koltuk dizilişiyle sonradan eklenen koltuk, cam ve klima bilgilerinin gerçek araçta karşılığı bulunmalıdır. Önerilen çalışma dosyasında her fotoğraf veya ölçümün hangi araç ve hangi noktaya ait olduğunu belirtin. 011 ve 012'nin son sayfasındaki inceleme uzmanı alanları, başvuranın kendi beyanıyla doldurulmuş olumlu karar olarak sunulmamalıdır. Geri vites sesli ikaz dipnotları da tarih ve kategori koşullarıyla okunur. 011, s.3–4 012, s.4

Çizimdeki iki farklı yüksekliği tek ölçüye indirmeyin

Turist gezdirme amaçlı araçlara ilişkin 30 Ocak 2026 tarihli 049 beyanının ilk sayfası, yekpare yan panelle sonradan eklenen koruma aksamını ayrı maddelerde değerlendirir. İkinci ve üçüncü sayfadaki araç çizimleri bu noktaları farklı oklarla gösterir. Bu nedenle “yan panel yüksekliği” ifadesini bütün okların ortak ölçüsü gibi kullanmayın; ölçümün hangi parçaya ve referansa ait olduğunu koruyun. ULM-03-FR-04-049, s.1–3

Bu formda YTS'nin araç üzerinden tespit yaptığına ilişkin imzalı beyan bulunur. Önceki iki inceleme formundaki TSE uzmanı alanıyla aynı işlem değildir. Başvuru dosyanızda kendi tespitiniz, teknik kanıt ve resmî inceleme sonucunun hangisi olduğunu açık gösterin.

Eski talimattaki sistem onayı istisnasını bugünkü dosyaya taşımayın

İnternette karşılaşabileceğiniz ULM-03-TL-00-009 kodlu 21 Kasım 2025/93 tarihli dosyada İPTAL filigranı bulunur. Bu eski metnin 4.1.4(8) maddesi, aynı firma ve seri tadilat kapsamına ilişkin koşullarla şasiden bağımsız sistem onayı kullanımını anlatır. Bu açıklama güncel başvuru için doğrudan kullanılmamalıdır. İptal edilmiş talimat, s.1 ve s.6.

7 Eylül 2026/5 tarihli ULM-03-TL-00-011 ise münferit tadilatta uygunluğun araç bazındaki teknik servis raporuyla gösterilmesini açıklar. Başvurudaki şasi numarası ile rapordaki şasi numarası aynı olmalı; benzer araca ait rapor doğrudan tekrar kullanılmamalıdır. Güncel talimat, 4.1.4(5)–(6), s.6.

Dosya kontrolünüzde raporun ait olduğu firma, araç kimliği ve değişiklik birlikte görünmelidir. “Aynı model için daha önce onay aldık” açıklaması bu eşleşmenin yerini tutmaz. İki belgenin kodu farklı olduğu için yalnız 93 ile 5 sayılarını karşılaştırarak eskisini daha yeni sanmayın; doküman kodunu, tarihi ve iptal durumunu birlikte okuyun.