Deney kapsamı ve akredite laboratuvar seçimi

Laboratuvar seçerken yalnızca kuruluşun adını veya akreditasyon logosunu kontrol etmek yeterli değildir. Akreditasyon, belirlenmiş uygunluk değerlendirme faaliyetleri içindir. İhtiyacınız olan deneyin veya kalibrasyonun yayımlanmış kapsamla eşleşmesi gerekir. ILAC G18 bu kapsamı, akreditasyon kuruluşunca tanımlanan belirli faaliyetler üzerinden açıklar. ILAC G18, s.4–5

Talebinizi bir kapsam satırına dönüştürün

Laboratuvara ürün veya cihaz adının yanında yapılacak işlemi de gönderin. Deney için ürün/malzeme, incelenecek özellik ve kullanılacak yöntemi; kalibrasyon için ölçülen büyüklük, cihaz türü, çalışma aralığı ve ihtiyaç duyulan ölçüm belirsizliğini belirlemek eşleştirmeyi kolaylaştırır. Bunlar bu rehberin talep hazırlama önerileridir; tek bir TSE başvuru formunun zorunlu alan listesi değildir.

Kalibrasyon kapsamlarında yöntem/prosedür, ölçüm aralığı ve genişletilmiş ölçüm belirsizliği birlikte değerlendirilir. Örneğin cihazın en yüksek kapasitesinin kapsam aralığına girmesi, bütün kullanım noktalarının ve belirsizlik ihtiyacının karşılandığını tek başına göstermez. İstenen noktaları teklif aşamasında görünür kılın. ILAC G18, Ek A

Belgenin ekini ve sınırlarını okuyun

Akreditasyon kapsam bilgisi kamuya açık olmalıdır. Kuruluşun size gönderdiği belgeyi yayımlayan akreditasyon kurumunun kaydıyla karşılaştırın; kapsamın ilgili faaliyetini ve faaliyet yerini kontrol edin. Sadece ilk sayfadaki belge numarasıyla karar vermeyin.

Ürün standardı birden fazla deney içerebilir. ILAC rehberi ürün ve tip testlerinde bunun kapsam sunumuna etkisini açıklar. Tam bir standart atfının hangi deneyleri içerdiğini, sınırlama veya hariç tutma olup olmadığını laboratuvardan netleştirin. Başka bir laboratuvara yönlendirilen iş varsa hangi kuruluşun hangi raporu düzenleyeceğini teklif içinde açıklatmak yararlıdır. ILAC G18, Ek B

Esnek kapsam ne sağlar?

Esnek kapsam, değerlendirilmiş yetkinlik sınırları içinde yöntem veya parametre değişikliklerine izin verebilir. Kuruluşun değerlendirilmemiş yeni bir yetkinliği kendiliğinden akredite ilan etmesi anlamına gelmez. Özellikle kalibrasyonda ölçüm aralığı veya belirsizlik kapasitesini etkileyen değişiklikler sınırsız esneklik sayılmaz. Bir yöntem güncellemesi varsa yayımlanan kapsamın türünü ve laboratuvarın güncel faaliyet listesini birlikte sorun. ILAC G18, s.5–6 ve Ek A

TSE teklifini nasıl değerlendirmeli?

TSE Kalibrasyon Hizmet Şartları, akreditasyon kapsamındaki metotlarla kapsam dışındaki metotları ayırır. Dolayısıyla TSE'den alınan her kalibrasyon hizmetinin aynı akreditasyon kapsamı altında verildiği varsayılmamalıdır. Teklifte seçilen hizmetin durumunu, sertifikaya nasıl yansıyacağını ve belirsizlik ihtiyacını yazılı olarak netleştirin. TSE şartları, m.17

Bu rehber güncel TSE laboratuvarlarının tek tek kapsam envanteri değildir. Seçilecek kuruluşun o tarihteki kaydı ve talep edilen işlem esas alınır. Akreditasyon eşleşmesi, müşterinizin veya ilgili ürün düzenlemesinin ayrıca aradığı kabul koşullarını kendiliğinden tamamlamaz.

Kapsam ekini gerçek talebiniz üzerinde okuyun

Bir laboratuvarın adını ve akreditasyon numarasını bulduktan sonra talebinizi kapsam satırlarıyla karşılaştırın. Özgün bir çalışma örneği olarak, aynı üründen hem bir kimyasal özellik hem de fiziksel dayanım sonucu istenmiş olsun. Birinci yöntemin kapsamda bulunması ikinciyi de kapsamaz. Ürün/matris, ölçülen özellik ve yöntem eşleşmelerini ayrı satırlarda göstermek eksikliği fark etmeyi kolaylaştırır.

ILAC G18'in deney laboratuvarları eki, bir ürün standardındaki bütün deneyler kapsanmıyorsa dışarıda kalan deneylerin açıkça belirtilmesini ele alır. “Bu standart kapsamda” cümlesi yerine hangi maddelerin ve yöntemlerin kapsandığını okuyun. Standart numarasının yanında bir dipnot veya istisna bulunması talebiniz açısından belirleyici olabilir. ILAC G18, Ek B, sayfa 9.

Numune alma ile numunenin analizini ayırın

Aynı ek, numune almanın tek başına veya sonradan yapılacak deneyle bağlantılı bir faaliyet olarak kapsamda gösterilebilmesini açıklar. Bu nedenle sizin gönderdiğiniz numunenin analiz raporu ile laboratuvarın belirli bir yerden aldığı numuneye ilişkin kapsam aynı değildir. Numuneyi kimin, nereden ve hangi amaçla aldığını teklif ve raporla ilişkilendirin. ILAC G18, Ek B.

Kalibrasyonda yalnız cihaz adına bakmayın

Kalibrasyon kapsamındaki ölçülen büyüklük, aralık, yöntem ve kalibrasyon/ölçüm kabiliyeti birlikte değerlendirilir. ILAC G18, CMC'yi etkileyerek mevcut yetkinlik dışına çıkan değişikliklerin esnek kapsam kapsamında kabul edilemeyeceğini açıklar. “Esnek kapsam” her yeni aralığın veya daha düşük belirsizliğin otomatik eklenmesi değildir. ILAC G18, Ek A, sayfa 8.

Örneğin cihazınız geniş bir aralıkta çalışıyor fakat işiniz dar bir aralıkta sonuç gerektiriyorsa kullanacağınız noktaları başvuruda açıkça belirtin. Cihazın katalogdaki en geniş aralığı ile teklifin kapsadığı ölçüm noktalarını aynı şey saymayın. Kapsamın teknik yeterliliğini kendi kullanım ihtiyacınıza göre değerlendirecek sorumluyu da belirleyin.