İş Yerleri – Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya İşleme Tesisleri İçin Kurallar

TS 13615, atık elektrikli ve elektronik eşya işleme tesisleriyle ilgili işyeri standardıdır. AEEE yönetmeliğinin 13. maddesi, işleme tesislerinde bu standardın şartlarının sağlanmasını açıkça ister. Ancak bir elektronik cihazı tamir eden servis ile atık kabul edip işleyen tesis aynı faaliyet değildir; başvuru hazırlığı bu ayrımla başlamalıdır.

Yönetmelikteki açık TS 13615 atfı

TSE hizmet yeri belgelendirme listesinde TS 13615, elektronik atık işleme tesisi başlığıyla yer alır. AEEE Yönetmeliğinin 13. maddesi ise Atık Yönetimi Yönetmeliğindeki yükümlülüklerle birlikte TS 13615 şartlarının sağlanmasını düzenler. Burada standart şartına uyma ile çevre izin ve lisans belgesi ayrı değerlendirilir.

Bu atıf, tesise getirilen bütün cihazların veya tesisten çıkan her ürünün TSE ürün belgesi taşıdığı anlamına gelmez. Tesisin faaliyeti, kabul ettiği eşya kategorileri ve işleme yöntemi başvuru dosyasında açıkça belirtilmelidir. Bir standardın işyeri kapsamında yer alması, ürünün piyasaya arz koşullarının tamamını karşılamaz.

Güncel kategori yapısını kullanın

Yönetmeliğin geçiş düzenlemesiyle 1 Ocak 2024 sonrasında EK-2/A'daki altı kategori esas alınır. Sıcaklık değişim ekipmanları, ekranlar, lambalar, büyük ekipmanlar, küçük ekipmanlar ve küçük bilişim/telekomünikasyon ekipmanları ayrı gruplardır. Eski on kategorili listeyi yeni başvurunun güncel kategori tablosu gibi kullanmayın.

Örneğin buzdolabı, televizyon ve küçük bilişim cihazlarını aynı “elektronik hurda” satırına yazmak, kategori ve işlem farklarını gizler. Her grup için atığın kaynağını, kabul kontrolünü, işleme adımını, ayrılan bileşenleri ve oluşan çıktıları tanımlamak daha kullanışlıdır. Kesin kategori seçimi, eşyanın özellikleri ve yönetmelikteki kapsam istisnalarıyla birlikte yapılır.

Tamir, ikinci el satış ve yeniden kullanıma hazırlama

14. madde, atık durumundaki eşyanın yeniden kullanıma hazırlanmasını lisanslı AEEE işleme tesisleri ve TS EN 50614 ile ilişkilendirir. Bu faaliyetin kategorisi ve izin süresi mevcut AEEE lisansıyla bağlantılıdır. Aynı maddenin dördüncü ve beşinci fıkraları, atık haline gelmemiş kullanılmış/ikinci el eşya ile normal bakım onarım servislerini bu yeniden kullanıma hazırlama kapsamından ayırır.

Dolayısıyla müşteri telefonunu onaran servis ile atık cihaz kabul edip kullanılabilir parçaları ayıran tesis için aynı dosya hazırlanmaz. İşletmenizin elindeki eşyanın ürün mü atık mı olduğunu, mülkiyet ve teslim ilişkisini, yaptığınız işlemi ve çıkan malzemenin sonraki kullanımını açıklayın.

Tesis dosyasında somut olarak ne gösterilir?

13. maddede radyasyon ölçüm cihazı, cihazın teknik uygunluğuna ilişkin kalibrasyon sertifikası ve ilgili eğitim sertifikasına sahip personel konuları bulunur. Tehlikeli maddelerin ve sıvıların uzaklaştırılması ile seçici işleme de yönetmeliğin EK-3'üne bağlanır. Bunları yalnız genel bir makine listesiyle geçiştirmeyin.

Hazırlık çalışmasında kabul alanını, cihaz ve ekipman kimliklerini, personel görevlerini, ayrılan bileşenlerin kayıtlarını ve bunların gönderileceği yerleri ilişkilendirebilirsiniz. Örneğin soğutucu içeren eşyanın işlenmesiyle basit metal ayrıştırmanın aynı süreç olmadığını dosyada göstermek gerekir. Bu metin gaz boşaltma, tehlikeli bileşen sökme veya radyasyon kontrolü uygulama talimatı değildir.

Transfer noktası ve çıktı takibi

15. madde transfer noktalarını ayrı düzenler. Bir tesisin dışında atık biriktirilen yeri sıradan servis deposu gibi değerlendirmek, izin ve fiziki şartların gözden kaçmasına neden olabilir. 17. maddede işleme, yeniden kullanıma hazırlama ve transfer faaliyetlerinin lisans işlemleri ele alınır.

Ulusal toplama hedefi ile tesisin kategori bazlı geri kazanım veya geri dönüşüm hedefi de farklıdır. Giriş miktarı, ayrılan malzeme, yeniden kullanıma hazırlanan eşya ve bakiye atık kayıtlarını ayrı izleyin. Bir ürünün üzerinde bulunan üzeri çarpılı çöp kutusu sembolünü tesisin uygunluk belgesi olarak sunmayın.

Başvuruya geçiş

Faaliyet özeti, eşya kategorileri, tesis akışı, mevcut izinler ve hizmet kapsamını birlikte hazırlayarak ilgili TSE biriminden uygulanacak sürümü öğrenin. HYB rehberi genel işyeri belgelendirme adımlarını açıklar. Bu sayfa TSE katalog kaydı ile 26 Aralık 2022 tarihli AEEE Yönetmeliğine dayanır; lisanslı TS 13615 tam metninin yerine geçmez. Katalog başlığından metrekare veya personel adedi türetilmemiştir.