Araç parçalarının ithalat denetimi: 2026/25 başvuru ve kontrol rehberi

Araç parçası ithalatında ilk soru, ürünün 2026/25 Tebliği’nin denetime tabi ürün kapsamına girip girmediğidir. Otomotiv sektöründe kullanılması tek başına yeterli bir kapsam tespiti değildir. Bu sayfa, Ticaret Bakanlığının 13 Eylül 2026’da bütünü okunan 2026 kapaklı Araç Parçalarının İthalat Denetim Rehberi üzerinden dosyanın nasıl ilerlediğini anlatır.

Ürünü teknik tanımıyla değerlendirin

2026/25 rehberinin §2.1 bölümünde başvuru kapsamı Tebliğ Ek-1’deki ürün listesine bağlanır. Ürünün GTİP’ini, teknik niteliğini ve karşısındaki düzenlemeyi beraber inceleyin. Parçanın ticari adıyla yetinmeyin; hangi araç veya kullanım amacı için üretildiğini ve ürün üzerindeki onay işaretlerini dosyada gösterin.

Kasklar bu ayrımın somut örneğidir. Rehberin §5.5 bölümü, aynı tarife grubunda kişisel koruyucu donanım niteliğindeki kasklarla motosiklet/araç kasklarının farklı tebliğlere gidebildiğini açıklar. Bu nedenle bütün kaskları yalnız malzeme veya dış görünüşüne göre 2026/25’e bağlamayın. 25 rehberi §2.1, s.4 ve §5.5, s.18–19.

Başvuruyu ve belgeleri hazırlayın

Yetkili firma kullanıcısı, gümrük beyannamesinin tescilinden önce TAREKS üzerinden ithal partiye ilişkin başvuruyu yapar. Başvuru numarası bu denetim işleminin takibi için verilir.

Her başvuruda Tebliğ Ek-2’nin ilk iki maddesindeki belgeler; fiili denetime yönlendirilen ürünlerde üçüncü maddesindeki dokümanlar sisteme yüklenir. Fiili denetim belgeleri için başvuru günü dahil 20 iş günü belirtilir. Eksiklik devam ederse sistemde tanınan ek süre ve dosyanın gerçek son günü takip edilmelidir. Bu ek sürenin uzunluğu §2.3’te tek sayı olarak verilmediği için burada tahmin edilmiyor.

Ortak gümrük belgesi kapsamındaki kalemler için fatura veya diğer belge gerçekten ortak ve uygulanabilirse bir defa yüklenmesi yeterli olabilir. Her kalemin tip onayıyla eşleştiğini ayrıca kontrol edin. 25 rehberi §2.1 ve §2.3, s.4–6.

E/e işareti ve tip onayını eşleştirin

Rehberin §3.4.1 bölümüne göre ilgili regülasyon kapsamında denetlenen ürünün marka adı veya işareti ile E/e uygunluk işareti kontrol edilir. İşaret okunabilir ve kalıcı olmalı; ilgili düzenleme aksini belirtmedikçe ürünün üzerinde bulunmalıdır. E işareti daire, e işareti dikdörtgen içinde tanımlanır. İşaretin yanındaki ülke ve tip onay bilgisi, üretim menşeinin basit bir etiketi gibi okunmamalıdır.

Üründe GTİP karşılığı düzenlemelerle ilgili birden fazla onay işareti varsa ilgili işaretlere ait tip onay belgeleri istenir. Rehber §3.4.2, düzenleme güncellemesi nedeniyle taşıma belgesinden sonra revize edilen veya genişletilen tip onay belgelerinin de kabulünü açıklar. Bu nedenle CE ürünleri için rapor tarihi anlatımlarını araç parçasının tip onayına aynen uygulamayın. 25 rehberi §3.4, s.7–9.

Menşe ve belge diliyle ilgili iki ayrıntı

Ürün üzerindeki tip onay numarası ile belgedeki numara birebir eşleşiyorsa, rehber §5.6 belgedeki üretim yeriyle ürünün menşe bilgisinin farklı olmasını tek başına uygunsuzluk olarak değerlendirmez. Bu açıklama, yanlış veya başka ürüne ait bir belgenin kullanılabileceği anlamına gelmez.

İngilizce tip onay belgesinde Türkçe tercüme istenmeyebilir. Diğer dillerdeki belgeler için yeminli tercüman, noter veya konsolosluk onaylı tercüme sunumu açıklanmıştır. Denetim biriminin dosyaya ilişkin belge talebini takip edin. 25 rehberi §5.6, s.19.

Lastikler için özel durumları ayırın

Rehber §5.1’de lastik etiketlemesine ilişkin, başka uygunsuzluk bulunmaması koşuluyla 1 Mart 2026’ya kadar uygulanacağı belirtilen bir geçiş açıklaması vardır. Bu tarih geçmiştir; anılan açıklama bugün etiketsiz lastiğin koşullu kabul edileceği vaadi olarak kullanılamaz.

§5.2’de ise farklı bir durum düzenlenir: otobüs, kamyon ve iş makinası lastiklerinin konteynerde örgü biçiminde istiflenmesi yüzünden gümrükte indirilip incelenememesi. Uygun bulunan teknik problem sürecinde ilgili taahhütname sunulur; fiziksel inceleme, ithalat sonrasında firmanın deposunda veya belirttiği uygun alanda yapılır. Bu yol tüm lastik ithalatları için denetimden muafiyet değildir. §4.1.3, teknik problem kabulünden sonra TSE’nin gerekli numune, test ve deney işlemlerini yapmasını; olumsuz sonuçların Bakanlığa iletilmesini de açıklar. 25 rehberi §4.1.3, s.13–14 ve §5.1–5.2, s.18.

Fren balatası ve vizör örnekleri

BM/AEK R-90 bağlamında rehber §5.3, balatanın üzerindeki marka ve tip bilgisinin tip onay belgesiyle aynı olmasını arar. Eşleşme halinde ayrıca ticari marka aranmayabileceği, onay işareti ile üretim tarihi veya parti numarası ve tip bilgilerinin kontrol edileceği açıklanır. Aynı bölümde fren diski, kampana ve benzeri ekipman için belirtilen kapsam dışı değerlendirme, bu R-90 denetim açıklamasının sınırında okunmalıdır; başka bir mevzuat yükümlülüğü yoktur sonucuna çevrilmemelidir.

Vizörler için §5.5, E işareti ve onay numarasını arar. Bunların bulunmaması ret nedenidir. Marka/model eksikliği ise E işareti ve onay numarasının belgeyle eşleşmesi koşulunda ayrı değerlendirilir. Vizörün kask üzerinde gelmesi veya yedek parça olması bu temel işaret kontrolünü ortadan kaldırmaz. 25 rehberi §5.3 ve §5.5, s.18–19.

Teknik problem taahhüdünü satış izni gibi kullanmayın

TSE’nin araç parçaları için yayımladığı Teknik Problem Taahhütnamesi, raporda belirtilen süre içinde denetimi yapılıncaya kadar ürünü üçüncü kişilere devretmeme ve iç piyasada satışa sunmama beyanını içerir. Depoda inceleme yapılması veya bu formun imzalanması, ürünün uygun bulunduğu anlamına gelmez. Araç parçaları Teknik Problem Taahhütnamesi, ana taahhüt paragrafı.

Aynı form, test ve değerlendirme sonucunda ürün standardına uygun çıkmazsa TSE’nin bildirdiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde yurt dışı etme taahhüdünü içerir. Bu süreyi bütün ithalat retleri için genel kural veya “rapor düzenlendiği günden itibaren” işleyen süre diye kullanmayın. Somut başvurudaki rapor, tebliğ ve bildirim tarihini birlikte kontrol edin; erişilen formda ayrıca bir revizyon tarihi görünmüyor. Teknik Problem Taahhütnamesi, uygunsuz sonuç ve bildirim hükmü.

Test ve sonucu nasıl takip edeceksiniz?

Risk analizi veya güvenlik şüphesi gibi nedenlerle ürün teste yönlendirilebilir. Numuneyi denetmen alır; test ve kargo giderleri ithalatçıya aittir. Numune sayısı ürüne uygulanacak teknik mevzuata göre belirlenir. Rehberin kendi Ek-1’inde bulunan tutanak, denetmen ve yetkili temsilci tarafından imzalanır; şahit numune denetim biriminde tutulur.

Test sonucuna itiraz süresi 15 iş günüdür. Belge eksikliği ve diğer ret nedenlerine ilişkin yeniden inceleme ise §4.4’teki ayrı koşullara bağlıdır. İnceleme devam ederken veya ret sonrası denetimden kaçınmak için yeni dosya açılması mükerrer işlem olarak değerlendirilebilir. 25 rehberi §3.5–3.7 ve §4.4.

Bu sayfa güncel GTİP listesinin tamamını veya bütün ürünlere uygulanacak testleri yayımlamaz. Başvurunuzun ürün satırı, teknik düzenlemesi ve kullanılan formun sürümü güncel tebliğ ve denetim biriminin dosya talebiyle doğrulanmalıdır. Belge hazırlığı ve itiraz işlemleri için ayrı rehberler bulunmaktadır.

İthal parça ile üretim girdisini ayrı dosyalayın

Yedek parça olarak satılacak ürün ile kendi üretiminizde kullanılacak girdi aynı muafiyet gerekçesine dayanmaz. Bakanlığın 8 Ocak 2026 tarihli 2026/25 genelgesi, girdi ürünün yalnız beyan edilen nihai üründe kullanılmasını; doğrudan piyasaya arz, üçüncü kişiye devir veya başka amaçla kullanım yapılmamasını esas alır. ÜGM yazısı, parçanın ilgili teknik mevzuattan muaf olduğu anlamına gelmez. Bakanlığın kapsam içinde olup ÜGM'ye uygun görmediği ürüne TSE ön inceleme raporuyla alternatif kabul sağlanamaz. 2026/25 ÜGM Genelgesi, giriş ve m.1–2.

Sanayici adına tedarikçi başvuruyorsa yetkilendirme belgeleri yanında ithal girdi ve miktarını gösteren süreli, noter onaylı taahhütname de düzenlenir. Kapasite bilgilerinin Sanayi Sicil Bilgi Sisteminde güncel tutulması istenir. Aynı girdiyi farklı nihai ürünlere ya da birden fazla tedarikçiye paylaştırırken toplam kapasitenin aşılmaması gerekir. Ticari sipariş miktarı, kendiliğinden muafiyet kotası değildir. 2026/25 ÜGM Genelgesi, m.1–2.

Fiziki incelemeden önce model bazında hazırlık

Ürün üzerindeki E/e işaretinin fotoğrafını, tam onay numarasını, markayı, model veya tip bilgisini ilgili tip onay belgesiyle eşleştiren bir çalışma listesi hazırlayabilirsiniz. Bu liste, denetim biriminin seçtiği numunenin yerine geçmez. Başvuruda birden fazla model varsa her modele ait belge ilişkisi görünür olmalıdır; bir onay belgesi bütün benzer ürünleri kendiliğinden kapsamaz. 25 sayılı rehber, 3.3–3.4.

İşaretin okunabilirliği kadar kalıcılığı ve ilgili ürün üzerinde bulunması da değerlendirilir. Vizörde E işareti ile onay numarası yokluğunu, marka/model eksikliğiyle aynı kabul etmeyin. Rehber, marka/model eksikliğinde belirli koşullarla tali eksiklik değerlendirmesi açıklarken gerekli E işareti ve numarası bulunmamasını farklı ele alır. İthalat öncesi kontrol bu nedenle sadece koli etiketine bakılarak tamamlanamaz. 25 sayılı rehber, 5.5.

Başvuru ekinin yılını ve sonucunu kontrol edin

İncelenen 2026 kapaklı rehberin teknik problem ve ileri işlem taahhütnamelerinde önceki yıl olan 2025/25 ibaresi kalmıştır. Bu sayfalardan yeni tarihli resmî form üretmeyin; işlem biriminin yayımladığı güncel taahhütnameyi kullanın. Teknik problemde inceleme raporunda belirtilen süre içinde denetim yapılıncaya kadar satış ve üçüncü kişiye devir taahhüdü sürer. İleri işlem formundaki altı aylık tamamlama koşulu ise ayrı uygulamadır. 25 sayılı rehber, Ek-2 ve Ek-3; TSE teknik problem taahhütnamesi.

Nihai dosyada teknik inceleme sonucu, varsa koşullu kabul yükümlülüğü, numune/deney sonucu ve ödeme kaydı ayrı saklanmalıdır. Koşullu kabulü sıradan satışa serbest bırakma sonucu olarak kaydetmek, takip edilmesi gereken inceleme veya işlem koşulunu görünmez kılar. Her koşulu hangi işlemle kapattığınızı başvuru ve ürün kimliğine bağlayın.