İş Yerleri – Atık Yağ Rafinasyon ve Rejenerasyon Tesisleri İçin Kurallar

TS 13541, atık yağ rafinasyon ve rejenerasyon tesisleriyle ilgili işyeri standardıdır. Bu başlık yalnız TSE katalog kaydında geçmez: Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği de rafinasyon tesislerinin TS 13541'e uygun kurulmasını veya uygun hale getirilmesini açıkça düzenler. Tesis standardı, ürün standardı ve kamu kurumlarından alınacak lisanslar birbirini tamamlayan ayrı konulardır.

TS 13541 ile TS 13369 arasındaki fark

TSE'nin hizmet yeri belgelendirme listesi, TS 13541'i atık yağ rafinasyon ve rejenerasyon tesisleriyle eşleştirir. Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliğinin 4, 11 ve 12. maddelerinde ise TS 13541 tesis özellikleriyle, TS 13369 üretilen baz yağın uygunluğuyla ilişkilendirilir.

Bu nedenle “tesisin standardı var” ile “üretilen her parti baz yağ uygundur” aynı sonuç değildir. Başlangıç dosyanızda tesisi, prosesi, elde edilen ürünü ve bu ürünün değerlendirmesini ayrı gösterin. Ürün uygunluğuna ilişkin analizler, yalnız işyeri belgesinin bulunmasına dayanılarak atlanamaz.

Hangi izinler birlikte düşünülmeli?

Yönetmeliğin 11. maddesi; EPDK uygun bulma kararı kapsamında çevre lisansı, atık yağdan baz yağ üretimine ilişkin madeni yağ lisansı ve TS 13541'e uygun tesis kurulması başlıklarını birlikte ele alır. TSE'nin işyeri belgelendirmesini çevre lisansı veya EPDK lisansı yerine kullanmayın.

Atık yağ toplama yetkisi de rafinasyon faaliyetiyle tamamen aynı şey değildir. Toplama altyapısı ve Bakanlık yetkisi ayrıca düzenlenir. Motor yağı değişim noktası, atığın üretildiği yerde biriktirilmesi ve rafineriye bağlı transfer noktası farklı faaliyetlerdir. Oto serviste yağ değişimi yapan işletme, bu nedenle doğrudan rafinasyon tesisi sayılmaz.

Deneme üretiminin sırası önemlidir

13. maddeye göre önce deneme üretimi planı Bakanlığa sunulur; plan uygun bulunmadan deneme başlatılmaz. Denemede üretim süreci, numuneler, analizler ve elde edilen baz yağ değerlendirilir. Bakanlık, il müdürlüğü, TSE ve TÜBİTAK MAM'ın sürece ilişkin görevleri aynı maddede açıklanır.

Deneme sonuç raporunun uygun bulunmasının ardından geçici faaliyet belgesi başvurusu düzenlenir. Dolayısıyla bu faaliyeti her işletmeye uygulanabilecek “önce GFB al, sonra deneme yap” sırasıyla anlatmak doğru değildir. Deneme üretimi dışındaki rafinasyon faaliyetine EPDK'nın ilgili madeni yağ lisansı alınmadan başlanamayacağı da aynı düzenlemede belirtilir.

Teknik dosyada hangi bilgiler birbirine bağlanır?

Yönetmeliğin deneme üretimi planı ekinde tesis adresi, sorumlular, kurulu ve fiilî kapasite, akım şeması, proses, ekipman, laboratuvar, personel ve numune planı gibi başlıklar bulunur. Bu alanlar tesisin gerçek işleyişini anlatmalıdır; örnek formdaki boşluklar hazır kabul edilmiş değerler değildir.

Örneğin kapasite raporunda belirtilen üretim ile deneme planındaki besleme ve ürün akışının neden farklı olduğunu açıklayabilmelisiniz. Atık girişi, baz yağ çıkışı ve bakiye atık kayıtlarını ilişkilendirmek kütle dengesi takibini kolaylaştırır. Laboratuvar yeterliliğine ilişkin hüküm de tesis bünyesindeki laboratuvar ve ilgili akreditasyon veya Bakanlık yetkisi üzerinden okunmalıdır.

Atık kabulü ve sonraki değişiklikler

Yönetmelik, atığın analizi ile rafinasyona uygunluğunun değerlendirilmesini düzenler. PCB ve klor sonuçları, işlenecek atığın izleyeceği yol bakımından önemlidir; bütün atık yağlar yalnız görünüşlerine bakılarak aynı hatta kabul edilemez. Bu sayfada analiz yapma veya kimyasal arındırma talimatı verilmez.

Proseste değişiklik, ürünün TS 13369'a uygun elde edilememesi veya verimin deneme raporuna göre değişmesi yeniden değerlendirme gerektirebilir. Bunlar tek bir genel yenileme süresi altında toplanmamalıdır. 2023 tarihli araçtan araca aktarım geçiş hükmü de sınırsız ve sürekli bir aktarım izni değildir.

Kaynak ve başvuru sınırı

Açıklama, Bakanlığın 12 Ocak 2023 değişikliklerini içeren yönetmelik ve ekleri ile TSE katalog kaydına dayanır. TS 13541 ve TS 13369'un lisanslı teknik tam metinleri burada sunulmaz. Bitkisel kızartma yağı faaliyeti için TS 13746 sayfasını, araç incelemesi için atık taşıma rehberini kullanın. Başvuru dosyasındaki lisans konusu ve standart sürümünü faaliyetiniz üzerinden eşleştirin.