Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
RehberBaşvuru süreci

Bir başvuruda birden fazla standart ve kapsam

Aynı hizmet yerinde birden fazla faaliyet yürütüyorsanız HYB başvurusunda birden fazla standart veya kriter talep edebilirsiniz. Bu imkân, her kodun şartlarının kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmez.

5 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler12 bölüm
Hizmet yeri hazırlığını simgeleyen düzenli servis tezgâhı ve araçlar.
Temsili görsel. · Özgün illüstrasyon · TSE Başvuru
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Başlamadan önce

Aynı hizmet yerinde birden fazla faaliyet yürütüyorsanız HYB başvurusunda birden fazla standart veya kriter talep edebilirsiniz. Bu imkân, her kodun şartlarının kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmez. 15.03.01.TL.01 Başvuru ve Başvuru Kabul Talimatı, rev.27.07.2026/4, 3. Uygulama

Faaliyetleri ayrı satırlarda tanımlayın

Başvurudan önce kendi çalışma listenizi oluşturun: faaliyet adı, başvuru kodu, hizmet adresi, marka ilişkisi ve sorumlu ekip. Bu liste TSE'nin resmî formunun yerine geçmez; hangi işin hangi kapsamla eşleştiğini görmenizi sağlar.

Örneğin bir işletmenin hem bakım hem farklı türde teknik hizmet vermesi, iki faaliyetin aynı standardın içinde olduğu anlamına gelmeyebilir. Kodları katalog başlığından seçip kapsamın tam metninden kontrol edin. HYB belgelendirmesinde faaliyet, yer ve ilgili standardın şartları birlikte değerlendirilir. 15.00.YNG.06 Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, rev.30.11.2023/06, madde 4, 7 ve 9

Aynı başvuru ile ayrı şube ayrımı

Birden fazla standardın tek başvuruda talep edilmesi ile farklı hizmet yerlerinin tek belge altında toplanması aynı işlem değildir. Kabul talimatı, kuruluşun şubeleri için ayrı başvuru yapılmasını düzenler. Adresleri baştan ayırmanız yanlış kapsam kurgusunu önler. 15.03.01.TL.01 Başvuru ve Başvuru Kabul Talimatı, rev.27.07.2026/4, 3. Uygulama

Mevcut belgenize yeni kod ekleyecekseniz

Belge kapsamına yeni standart veya kriter eklenmesi kapsam genişletme işlemidir. Genel usulde hizmet adresinde inceleme öngörülür; olumlu sonuçlanırsa kapsam yeniden düzenlenir. Marka ekleme işlemlerinin koşulları farklıdır. Başvuruda 'yeni standart' ile 'mevcut standartta yeni marka' seçeneğini birbirine karıştırmayın. 15.00.YNG.06 Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, rev.30.11.2023/06, madde 14

Ekipman veya personelin ortak kullanılabildiğini varsayarak bütçe hazırlamayın. Bu konu, talep edilen standartların ayrı şartları incelenerek belirlenmelidir.

Çoklu kapsam dosyasını nasıl kurarsınız?

Örneğin mekanik bakım ve oto elektrik işi yapan bir servis için önce iki ayrı faaliyet satırı açın. Her satırda ilgili standart veya kriter, yapılan işlemler, hizmet adresi ve işi üstlenen çalışanlar bulunsun. Ortak kullanılan alan ve cihazları ayrıca işaretleyin. Böylece aynı kaynağın iki hizmette kullanıldığı anlaşılır; iki farklı cihaz varmış gibi çift kayıt oluşmaz.

Bu çalışma tablosunda dört sonuç kullanabilirsiniz: mevcut kanıt bulundu, eksik hazırlık var, uygulanabilirlik netleşmedi ve kapsam dışında. Bunlar işletme içi takip etiketleridir; TSE'nin karar sınıfları değildir. Özellikle 'uygulanabilirlik netleşmedi' durumunu 'uygun' diye kapatmayın. Soruyu ilgili standart maddesi ve kendi faaliyetinizle birlikte açıklayın.

Alan ve personel hesabında hangi hata yapılır?

Birden fazla standardın bulunması durumunda yalnız en düşük alanı veya personel sayısını seçmek doğru bir yöntem değildir. HYB Usul ve Esaslarının 9. maddesi çoklu standart ve ana firma/marka durumları için birlikte değerlendirme düzeni içerir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, madde 9.

Hesap hazırlığında her standardın ilgili hükmünü, o hükmün hangi faaliyet için kullanıldığını ve elde edilen ara sonucu saklayın. Bir tablodaki son toplamı yazıp kullanılan kapsamı gizlemek, sonraki marka veya standart değişikliğinde hesabı yeniden kurmayı zorlaştırır. Burada teknik metinler okunmadan örnek personel veya metrekare sonucu verilmez.

İki adresli örnek

Bir şirketin A adresinde mekanik bakım ve oto elektrik, B adresinde yalnız lastik hizmeti verdiğini düşünün. A için iki faaliyetli bir kapsam hazırlığı; B için o yerde verilen hizmete ilişkin ayrı hazırlık yapılır. A'daki ekipman fotoğrafını B'nin envanterine koymak, aynı şirketin malı olsa bile B'deki fiilî durumu açıklamaz. Şubelerin başvuru düzeni, kabul talimatı bölüm 3.2.

Başvuru öncesinde faaliyet-adres tablosunu çalışan listesi, ekipman envanteri ve sözleşmelerle yan yana kontrol edin. Yeni hizmet ekleniyorsa mevcut belgenin hangi satırının değişeceğini ayrıca belirtin. Sonuç dosyası, kodların sayısını değil, her kodun işletmedeki hangi işe karşılık geldiğini göstermelidir. Sonraki işlem için HYB kapsam genişletme rehberini kullanabilirsiniz.

Çoklu standartta alan hesabı nasıl tarif ediliyor?

30 Kasım 2023/6 revizyonlu usulün 9. maddesi, yetkili servis standartlarının öngördüğü alan ve personel hükümlerini esas alır. Birden fazla standart olduğunda önce her standardın kendi çizelge ve formüllerine göre gereken alan hesaplanır. En büyük alan temel alınır; diğer alanların toplamına ise kapsamdaki ana firma veya marka sayısından büyük olanına göre artış oranı uygulanır. Oranlar 2–30 için %10, 31–60 için %20, 61 ve üzeri için %40 olarak verilmiştir. HYB Usul ve Esasları, madde 9/4–5.

Yalnız hesabın mantığını gösteren varsayımsal örnek: üç standardın kendi hesabı sonucunda 100, 60 ve 40 m² bulunduğunu ve ana firma/marka sayısının %10 dilimine girdiğini düşünün. Sonuç 100 + (%10 × (60 + 40)) = 110 m² olur. Bu sayılar hiçbir gerçek standardın asgari alanı değildir. Örnekteki 110 m², işletmenizin uygun bulunduğu veya kiralanacak her 110 m² yerin yeterli olduğu anlamına gelmez; girdiler ilgili standartlardan belirlenir.

Personel hesabında yalnız toplam sayı yeterli değil

Aynı maddenin 6. fıkrası personelde de en büyük hesaplanan sayıyı temel alır ve diğerlerinin toplamına ilgili artış oranını uygular. Personel artış değeri tam sayıya yuvarlanır; her üç kişilik artışın ilk ikisi teknik, üçüncüsü idari olarak ele alınır. Bunun yanında kapsamdaki bütün standartların personel nitelikleri karşılanmalıdır. Metinde ayrıntılı bir yuvarlama örneği bulunmadığından bu rehber yarım değerler için ayrı bir hesap kuralı üretmez. HYB Usul ve Esasları, madde 9/6.

9/7 maddesi, aynı standart altında farklı ana firmalara ait aynı markayı tek marka sayar; farklı standartlar altında aynı markayı ayrı sayar. Dolayısıyla internet sitenizdeki benzersiz logo sayısı, bu hesaptaki marka sayısıyla her zaman aynı olmayabilir. Çalışma tablonuzu standart, ana firma ve marka ilişkisini koruyarak hazırlayın.

Sonradan marka eklemede yerinden inceleme sınırları

Yeni standart/kriter talebi yerinden incelemeye bağlanır. Mevcut kapsama üretici, ithalatçı veya marka ekleme ise standart alan/personel bakımından izin veriyorsa kayıttan değerlendirilebilir. Usulün 14/3 maddesi, farklı tarihlerde kayıttan yapılan üç genişletmeden sonraki genişletmeyi yerinden incelemeye bağlar. Bir seferde üç ana firmadan veya beş markadan fazla talep de yerinden inceleme gerektirir. Bu sayılar toplam belge kapsamına getirilen genel marka sınırı değildir; inceleme yöntemini ilgilendirir. HYB Usul ve Esasları, madde 14.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. viewer.tse.org.tr1.Hizmet Belgelendirme Başvuru Kabul TalimatıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. viewer.tse.org.tr2.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.