İçindekiler11 bölüm
Genel bakış
Klima ve havalandırma servisinde faaliyet sınırı
TS 12850 kaydı klima santralleri, klimalar, soğutucu gruplar, fan-coiller, fanlar, hava temizleyiciler ve hava perdeleri gibi farklı cihazları konu alır. İşletmenizin bunların hangilerine hizmet verdiğini ayrı yazın. Bir hava perdesinin elektrik arızasıyla soğutucu akışkan devresine yapılan işlem, aynı cihaz veya aynı faaliyet değildir.
Başvuru anlatımını ürün grubu, marka ve iş türü üzerinden kurabilirsiniz. Örneğin yalnız fan bakımını, split klima servisini ve bina genelindeki havalandırma işlerini farklı satırlarda gösterin. Standardın uzun başlığı, işletmenin her cihazı kapsayan sınırsız yetkisi bulunduğu anlamına gelmez.
TS 12850 ile florlu gaz kapsamını karıştırmayın
15 Ekim 2024 tarihli yönetmeliğin 17. maddesi, üçüncü kişiye belirli sabit ekipman hizmetlerini veren tüzel kişiler için TS 13905 kapsamında HYB koşulunu düzenler. Bu nedenle florlu gazlı ekipmanda yapılan iş, yalnız “klima servisi” başlığına bakılarak tamamlanmış sayılmaz. Ekipman ve faaliyet birlikte incelenmelidir.
Belgelendirme tebliği de gerçek kişinin MYK belgesi ile tüzel kişinin hizmet yeri belgesini ayırır. İlgili görev verilen bütün teknik personelin belgesi şartı, firmada yalnız bir kişinin belge sahibi olmasıyla eşitlenmez. Bu koşulları iklimlendirme ve ısıtma sektörü rehberinde diğer faaliyetlerle birlikte değerlendirebilirsiniz.
Cihaz envanterini nasıl hazırlayabilirsiniz?
Başvuru görüşmesine yardımcı olacak örnek bir envanter şu bilgileri eşleştirebilir:
- Ürün grubu, üretici, model ve seri numarası; hizmet verilen markanın kapsamı.
- Tesis içindeki konum; birden fazla ünite veya farklı blok varsa ayırt edici kayıt.
- Yapılan hizmetin bakım, arıza, montaj veya başka bir işlem olarak açıklaması.
- Ürün belgesinden bilinen akışkan bilgisi; bilinmeyen alanların ayrıca işaretlenmesi.
- İşi yapan taraf, dış hizmetler ve müşteriye verilecek kayıt türü.
Bu envanter standardın zorunlu formu değil, özgün hazırlık önerisidir. Bir tesiste iç ünite, dış ünite ve farklı kumandalar varsa ilişkilerini açık tutmak, yanlış cihazın servis geçmişiyle işlem yapılmasını önler. Akışkan türü ve miktarı, cihazın görünüşünden veya müşterinin genel ifadesinden tahmin edilmemelidir.
Sızıntı kontrolü ve bakım kaydı
Bakım iş emriyle florlu gaz kapsamındaki sızıntı kontrol kaydı aynı başlık altında belirsiz bırakılmamalıdır. Hangi işin yapıldığını ve kimin sorumluluğunda olduğunu yazın. Müşterinin ekipman operatörü olarak yürüttüğü kayıtlarla servisin yaptığı işin kayıtları arasında da bağlantı kurulabilir; servis şirketi sırf bakım yaptığı için ekipmanın operatörü sayılmış olmaz.
Tüm klima ve fanlar için tek sızıntı kontrol takvimi vermek doğru değildir. Ekipmanın akışkanı, miktarı, niteliği ve ilgili koşullar değerlendirilmelidir. Bu rehber soğutucu gazın boşaltılması, doldurulması veya devrenin teknik test yöntemi için talimat içermez.
Araç ve deniz klimaları için ayrı kayıtlar
Karayolu taşıtı kliması için TS 13070, deniz taşıtı kliması için TS 13140 farklı başlıklardır. Yer kaynaklı su ısıtma/soğutma cihazı için 208 kodlu kriter kaydını da karşılaştırabilirsiniz. Bu bağlantılar her birinin otomatik olarak aynı belgeye ekleneceği anlamına gelmez.
Teklif ve teslim açıklamasında verilen hizmeti, ilgili ekipmanı ve dış rapor varsa kapsamını belirtin. Bir bileşene verilen servisi bütün binanın hava kalitesi veya bütün sistemin uygunluk onayı olarak tanıtmayın. Başvuruya uygulanacak teknik koşullar güncel standart ve TSE değerlendirmesiyle netleştirilmelidir.
Standart kaydı ve bu rehberin sınırı
TS 12850, TSE hizmet yeri belgelendirme listesinde yer alır. İncelenen liste 15.03.01.LS.01, 27 Temmuz 2026 tarihli 17. revizyondur; ilgili kayıt Tablo 1, sıra 209. Liste kod ve başlığı gösterir; standardın teknik maddelerini içermez. Bu nedenle burada personel sayısı, zorunlu cihaz seti veya iş yeri alanı gibi doğrulanmamış şartlar verilmez.
Bu sayfadaki örnek kayıtlar başvuruya hazırlık önerilerimizdir. İşletmenize uygulanacak teknik şartlar için standardın güncel metni ve TSE’nin faaliyetiniz hakkındaki değerlendirmesi birlikte esas alınmalıdır. Başvuru akışını Hizmet Yeterlilik Belgesi rehberinde inceleyebilirsiniz.
Resmî listede bu kayıt
TSE’nin hizmet yeri belgelendirme listesinde, standartlar bölümünün 209. sırasında, 9. sayfada yer alır.
- Liste dokümanı
- 15.03.01.LS.01
- Liste revizyonu
- 17 · 27 Temmuz 2026
- Kod ve başlık karşılaştırması
- 12 Eylül 2026
Bu kayıt, belirtilen liste sürümündeki kod ve başlığı gösterir. Liste tarihi, standardın yayın tarihi değildir. Teknik şartlar, güncel yürürlük durumu ve işletmenizin kapsama uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
viewer.tse.org.trTSE listesini aç · sayfa 9Dış kaynak · Yeni sekmede açılırBaşvuruya nasıl hazırlanılır?
Bu bölüm ilişkili belge türünün genel başvuru sürecini açıklar. TS 12850 için teknik şart listesi değildir.
1. Faaliyetinizle standart başlığını eşleştirin
Hangi hizmeti, hangi adreste ve kim adına verdiğinizi kısa bir notla açıklayın. Üzerinde çalıştığınız ürün veya cihaz gruplarını, yetkili servis ilişkiniz olup olmadığını ve başka şubelerinizin bulunup bulunmadığını belirtin. Aynı başlık altında farklı işler toplandığında doğru kapsamı seçmek güçleşir. Kod ve başlık listesi ilk araştırma için kullanılır; işletmenizin teknik uygunluğunu göstermez.
Resmî listede bulunan her kaydın yalnız adına bakarak başvuru yapılabileceği sonucu çıkarılamaz. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, ilgili kontrol listesi yayımlanmayan standart/kriterden belgelendirme yapılamayacağını belirtir. Başvuru birimine faaliyet notunuzla birlikte kodu iletin. Usul ve Esaslar, 6
2. Teknik metni ve kullanılacak sürümü öğrenin
TSE başvuru kabul talimatı, başvurulan standart/kriterin resmî kanaldan satın alınarak şartlarına uyulmasını öngörür. Başlık bilgisinden alan, personel veya ekipman listesi çıkarılamaz. Dokümanın kodu kadar tarihi, varsa tadili ve hangi sürümün incelemede kullanılacağı da önemlidir. Başvuru Kabul Talimatı, 3.1
Kendi hazırlık tablonuzda “şartın bulunduğu madde”, “işletmedeki karşılığı”, “eksik iş” ve “sorumlu kişi” sütunları kullanabilirsiniz. Bu çalışma biçimi bizim önerimizdir; standart metni veya TSE kontrol listesi değildir. Standart seçimi rehberini inceleyerek araştırmanızı derinleştirebilirsiniz.
3. Başvuru dosyasını kapsamınıza göre hazırlayın
Başvuru çevrimiçi yapılır. Yeni başvuruda belgelendirme giderleri avansına ilişkin koşul, aynı başvuruda birden fazla standart/kriter ve farklı hizmet yerleri için ayrı başvuru düzeni kabul talimatında açıklanır. Başvuru Kabul Talimatı, 3.1–3.2 Her şubeyi tek belgeye girmiş saymayın; tek adreste birden fazla hizmet verilmesiyle birden fazla hizmet adresini ayırın.
İstenen sözleşme, yetki, personel veya kuruluş belgelerini başvurunuzun niteliğine göre belirleyin. Örneğin yetkili servis ilişkisiyle kendi ürününe servis veren kuruluş aynı belge düzenine sahip değildir. Evrakları başka bir işletmenin dosyasından kopyalamak yerine resmî form ve ilgili hükümlerle eşleştirin. HYB evrak rehberi bu ayrımı açıklar.
4. İnceleme ve eksiklikleri takip edin
Hizmet yeri incelemesi başvurulan standart/kriterin şartlarına göre gerçekleştirilir. İdari kabulün yapılması, hizmet yerinin uygun bulunması ve nihai belge kararı ayrı aşamalardır. Eksiklik bildirilirse istenen düzeltmeyi, sorumlu kişiyi, bildirilen süreyi ve sunulacak kanıtı kaydedin. Fiziksel eksiklik ile belge eksikliği aynı tamamlama yoluna sahip olmayabilir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 9–11
5. Belgedeki kapsamı ve sonraki değişiklikleri izleyin
Belge çıktığında unvan, hizmet adresi ve kapsamı dosyanızla karşılaştırın. Yeni hizmet, yeni şube, adres veya yetki ilişkisi değişikliğinde mevcut belgenin kendiliğinden yeni durumu kapsadığını düşünmeyin. Yenileme, ara kontrol ve kapsam değişikliği ayrı işlemlerdir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 14–21
Belgenin güncel durumunu kontrol etmek için belge sorgulama rehberini, hizmetin genel akışı için Hizmet Yeterlilik Belgesi sayfasını kullanabilirsiniz. Buradaki hazırlık adımları ortak HYB sürecidir; her standardın kendi teknik hükümleri ayrıca okunmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.iklim.gov.tr3.Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelikİklim Değişikliği Başkanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- webdosya.csb.gov.tr4.Florlu sera gazı faaliyetlerinde gerçek ve tüzel kişilerin belgelendirilmesi — 24.09.2020 tebliğiÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.