Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
Sektör

İklimlendirme ve ısıtma servisi

Klima, kombi ve florlu gazlı ekipman servisinde cihaz, işletme belgesi, personel yeterliliği ve muayene ihtiyacını ayırın.

9 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler23 bölüm
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Genel bakış

Klima, kombi ve soğutma işlerini ayrı tanımlayın

Bir servis aynı gün kombi bakımı, klima onarımı ve endüstriyel soğutma işine gidebilir. Başvuru kapsamını hazırlarken bu işleri yalnız “ısıtma-soğutma” adı altında bırakmayın. Cihaz grubunu, yapılan işlemi, kullanılan akışkan bilgisini ve müşterinin ekipmanındaki rolünüzü ayrı gösterin. Montaj, bakım, arıza giderme ve devreden çıkarma hizmetlerini birbirinden ayıran faaliyet listesiyle başlayın.

Üç standart başlığının görevi farklıdır

TSE hizmet yeri listesinde TS 12850 havalandırma ve klima sistemleri yetkili servislerini; TS 12355 kat kaloriferi ve kombi yetkili servislerini; TS 13905 ise florlu sera gazıyla çalışan veya bu gazı içeren belirli ekipmanlara montaj, bakım ve servis veren işyerlerini konu eder. Aynı cihazın teknik özelliği birden fazla kapsamın değerlendirilmesini gerektirebilir; tek başlığı bütün işlere yaymayın. TSE hizmet yeri standart ve kriter listesi. HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?.

Katalogdaki geniş cihaz başlığıyla mevzuattaki belirli bir yükümlülüğün kapsamını aynı saymayın. Örneğin TS 13905 liste başlığında elektrik şalt cihazları da geçer; hangi faaliyette hangi gerçek veya tüzel kişi belgesinin gerektiği ayrıca ilgili düzenlemeden belirlenir. Standart adını görmek, işletmenin tüm faaliyetlerine aynı şartın uygulanacağını kanıtlamaz. TSE hizmet yeri standart ve kriter listesi. Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik.

Florlu gazda işletme ve personel belgesini ayırın

15 Ekim 2024 yönetmeliğinin 17. maddesi, üçüncü kişiye, florlu sera gazlarını içeren veya çalışması bu gazlara dayanan sabit soğutma, iklimlendirme, ısı pompası ve sabit yangından korunma ekipmanında kurulum, bakım/teknik servis veya devreden çıkarma hizmeti veren tüzel kişiyi TS 13905 kapsamında HYB’ye bağlar. İlgili teknik personelin mesleki yeterliliği de ayrıca düzenlenir; işletme belgesi personel belgesinin yerine geçmez. Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik. HYB personel ve mesleki yeterlilik şartları nasıl kontrol edilir?.

Kendi hazırlığınızda ekipman grubu, fiilî işlem, işi yapan kişi ve kişinin ilgili yeterlilik kapsamını birlikte kaydedin. Sadece bir eğitime katılım belgesinin adını yazmak yerine, hangi işi karşılayan hangi yeterlilik bulunduğunu açıklayın. Üretim tesisindeki çalışan, işletme içi ekipman operatörü ve dışarıya servis veren kuruluşun durumlarını otomatik olarak aynı satıra taşımayın.

Ekipman operatörü ile servis kaydının sahibi aynı olmayabilir

Yönetmeliğin EKOMVET düzeninde teknik personelin kaydı ve yapılan faaliyetin kontrol/onayı ayrı görevlerdir. Ayrıca servis firması, ekipmanı kullanmadıkça veya ona sahip olmadıkça ekipman operatörü sayılmaz. Müşterinin ekipman kaydıyla sizin servis kaydınızı karıştırmadan, faaliyetin hangi ekipman ve tarafla ilişkili olduğunu belirleyin. Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik.

İş emrinizde cihazın kimliğini, kurulum adresini, müşteri tarafından bildirilen durumu ve gerçekleştirilen faaliyeti açık tutun. Kayıt açmak ile teknik müdahalenin gerçekten tamamlanmasını aynı olay gibi göstermeyin. Bu öneri sistemde veri girişi yapıldığını veya gazla ilgili güvenli işlem koşullarının sağlandığını doğrulamaz; işletme içi kayıt zincirini kurmaya yardım eder.

Kombi servisini endüstriyel yakma sistemi muayenesinden ayırın

TSE doğalgaz yakma sistemleri muayenesi açıklaması, özel imalat veya tesis için özel getirilen belirli endüstriyel yakıcı cihaz ve armatürlere ilişkin hizmeti anlatır. Bir kombinin bakımını yapmakla bu muayenenin başvurusunu yapmak aynı işlem değildir. Müşterinin ihtiyacı yalnız cihaz servisi mi, yoksa tesisindeki belirli yakma sistemine ilişkin muayene mi, baştan netleştirin. Doğalgaz Yakma Sistemleri Muayenesi. Doğalgaz Yakma Sistemleri Muayenesi Hizmeti.

Sahaya gitmeden önce cihazın modelini, kullanım yerini ve istenen çıktıyı isteyebilirsiniz. “Gaz uygunluk belgesi” gibi belirsiz bir talepte belgeyi hangi kurumun, hangi tesis veya cihaz için istediğini öğrenin. Servis faturası, cihaz muayene sonucu ve tesisatla ilgili diğer kayıtlar aynı tür belge değildir; teknik kabul şartını bu genel sayfadan çıkarmayın.

Yetki sözleşmesi ve cihaz envanterini hazırlayın

Yetkili servis başvurularında üretici/ithalatçıyla ilişkiyi gösteren sözleşme ve temsil belgeleri genel HYB usulünde yer alır. Marka listesiyle sözleşmenin ürün kapsamını karşılaştırın. Ekipman ve çalışan hazırlığını ise ilgili standarda göre yapın; bütün klima ve kombi servislerine uygulanacak ortak cihaz adedi veya ortak çalışan sayısı burada belirlenmez. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. TSE yetkili servis sözleşmesi örneği. Yetkili servis sözleşmesi ve ithalatçı taahhütnamesi. HYB ekipman ve cihaz şartları nasıl kontrol edilir?.

Sahada ve atölyede kullandığınız cihazları aynı envanterde, kullanım amacı açık biçimde takip etmek yararlıdır. Model, seri numarası, hangi işte kullanıldığı ve varsa ölçüm kayıtlarını ekleyin. Başka servisin kullandığı cihazların fotoğrafına bakarak kendi teknik şart listenizi oluşturmayın; satın alma kararını kapsam ve tam standart kontrolünden sonra verin.

Yeni faaliyet başladığında kapsamı da güncelleyin

Kombi ağırlıklı servisin soğutma veya yeni marka hizmetine başlaması, mevcut HYB kapsamının kendiliğinden genişlediğini göstermez. Genel usulde yeni standart ve marka ekleme işlemleri ayrı ele alınır. Faaliyet değişikliği notunuzda eski kapsamı, yeni işi, adresi ve ilgili yetki ilişkisini birlikte gösterin; belgeyle internet sitenizdeki hizmet tanımını tutarlı tutun. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB kapsam genişletme ve kapsam daraltma.

Servis müşterisinin getirdiği ürün belgesini nasıl okuyabilirsiniz?

Gaz yakan cihazın B tip incelemesi ile D/E kalite sistemi işlemleri ürünün imalat ve uygunluk değerlendirmesiyle ilgilidir. Kombi servisi işletmesinin HYB araştırması ise hizmet yerinin yaptığı işe yöneliktir. Üreticinin cihaz belgesini kendi servis işletmenizin belgesi gibi sunmayın. Gaz yakan cihaz programı s.1–3.

Müşteriden gelen kayıtta cihaz modeli, üretici, seri bilgisi ve belgenin tam adını eşleştirebilirsiniz. Bir servis fişine farklı bir modele ait tip belgesini eklemek açıklık sağlamaz. Servis dosyanızdaki belge, hangi cihaz üzerinde işlem yapıldığını anlamaya yarasın; cihazın tüm uygunluğunu yeniden onayladığınız anlamına gelmesin.

Isıtma sistemindeki basınçlı parçaları bakım kapsamından ayırın

Bir ısıtma tesisindeki kap, boru donanımı ve güvenlik aksesuarları aynı teknik nesne değildir. Basınçlı ekipman hizmet programının akışları bu ayrımı yapar; bir araya getirilmiş donanımın bütünleşmesi ve koruma düzenini ayrıca ele alır. Bunlar servis iş emrindeki arıza kaydına bakılarak tamamlanabilecek ürün değerlendirmeleri değildir. Basınçlı ekipman programı s.24–30.

Hazırlık önerisi olarak sahadaki ekipman kimliğini, mevcut çizim/dosya bağlantısını ve sizden istenen müdahalenin sınırını kaydedin. Bakım talebi sırasında ürünün tasarımını etkileyebilecek farklı bir işlem isteniyorsa bu talebi ilk iş emrinden ayırın ve ilgili teknik değerlendirmeyi açıklığa kavuşturun. Burada güvenli basınç değeri, parça seçimi veya müdahale talimatı verilmez.

Servis dosyasını müşteri cihazına geri bağlayın

Bir iş bittiğinde teklif, iş emri, kullanılan parça kaydı ve teslim açıklaması aynı cihazı gösterebilmeli. Klima ile kombi için aynı boş formu kullanabilirsiniz; fakat kayıtlar farklı işi ve farklı teknik kapsamı görünür kılmalıdır. İade edilen parçanın kimliği, dışarıdan yaptırılan işlem ve müşteriye bildirilen durum da kendi kayıtlarıyla izlenebilsin.

Bu kayıt düzeni önerisi yeni bir mevzuat şartı veya standart eki değildir. Sözleşme kapsamınızın, personel yeterliliğinizin ve fiilen verdiğiniz hizmetin birbirinden kopmasını önlemeye yöneliktir. Gaz yakan cihaz üretimiyle de uğraşıyorsanız bunun için ayrı ürün başvuru rehberini izleyin.

EKOMVET kaydında kim hangi adımı yapar?

İncelenen 15 Ekim 2024 metninin 7. maddesi, mesleki yeterlilik belgeli teknik personelin kaydını HYB sahibi tüzel kişi veya ekipman operatörüyle ilişkilendirir. Yapılan faaliyeti ekipman operatörü bildirir; ilgili teknik personel kaydı kontrol edip onaylar. Teknisyenin sisteme kayıtlı olmasıyla belirli servis işinin kaydının tamamlanması farklı sonuçlardır. Yönetmelik s.6, m.7.

Bir servis işi için cihaz kimliği, işlem tarihi, müşteri/operatör, görevli personel ve bildirimin durumu birlikte izlenebilir. Örneğin klima bakımından sonra operatörün açtığı kayıtta farklı bir cihaz görünüyorsa onaydan önce eşleşmeyi düzeltmek gerekir. Bu örnek bir iş takibi önerisidir; sistemde sizin adınıza kayıt açmaz.

Sızıntı kontrolü, onarım ve kayıt kapatma

Yönetmelik sızıntı kontrol aralıklarını ekipman, gaz miktarının CO₂ eşdeğeri, hermetik yapı ve sızıntı tespit sistemi gibi koşullarla birlikte düzenler. Tespit sisteminin kendi kontrolüyle ekipmanın sızıntı kontrolü aynı takvim değildir. Onarım sonrası kontrol ve kayıtların girilmesi de ayrı yükümlülüklerdir. Yönetmelik s.9–10 ve 14, m.12 ve 18.

Servis kaydında müşteri şikâyeti, yapılan kontrol, tespit, onarım ve sonraki kontrolü ayrı gösterin. Gaz miktarını kilogram olarak yazıp bunun doğrudan ton CO₂ eşdeğeri olduğunu varsaymayın. Etiket, teknik kayıt ve kullanılan akışkan bilgisini birlikte okuyun. Rehber bir gaz seçimi, dolum miktarı veya basınçlı müdahale talimatı değildir.

FARAVET her bakım servisinin yıllık raporu değildir

Yönetmeliğin 13. maddesi belirli ithalat, ihracat, kullanım, dağıtım ve geri kazanım faaliyetlerini raporlama bakımından ele alır; ikinci fıkra bakım veya teknik servis faaliyetlerini bu madde kapsamı dışında tutar. Bu ayrımı EKOMVET ekipman kayıtlarının da kaldırıldığı şeklinde yorumlamayın. Aynı firmanın ayrıca ithalat yapması halinde o faaliyet ayrı değerlendirilir. Yönetmelik s.10, m.13.

Faaliyet listenizde bakım, gaz ticareti ve ithalatı ayrı satırlara ayırın. Firmanın bir faaliyetinin raporlamaya tabi olup olmadığını belirlerken yalnız ticaret unvanından hareket etmeyin. TS 13905 kapsam ve kaynak rehberi işletme, personel ve operatör ayrımını birlikte açıklar.

Yeni teknisyenin belgesi ile firmanın yenilemesini ayrı takip edin

2020 belgelendirme tebliği kişinin MYK ulusal yeterliliği kapsamındaki başvurusunu, TSE'nin tüzel kişi için yürüttüğü hizmet yeri belgelendirmesinden ayırır. Kişisel başvuruda kapsamdaki ekipmanda çalışmış/çalışan teknik personel olma ile ilgili mesleki ve teknik lise bölümünden mezun olma şartları alternatif olarak yazılmıştır. Bu ifadeyi bütün teknisyenlerden hem deneyim hem aynı diploma istenir şeklinde kopyalamayın. Güncel başvurunun yeterlilik ve yetkili kuruluş kontrolünü ayrıca yapın. 24.09.2020 tebliği, s.2, m.6–7.

Personelin görevi ve belge kapsamını işe göre eşleştirin; firmanın belgesinin yenilenmesi kişinin belgesini otomatik yenilemez. Tebliğin belge saklama süresi ile belge geçerliliği farklı maddelerdedir. Çalışan belgesinin bitişini, firma belgesinin bitişini ve arşiv süresini ayrı takip etmek yanlış yenileme tarihini önler. Tebliğ m.5 ve 8. Ayrıntılı rol ve süre açıklaması TS 13905 rehberinde bulunur.

İşletmenize uygulayın

Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?

Kombi, klima, soğutma sistemi ve endüstriyel yakma sistemi aynı hizmet başlığı altında bırakılmamalıdır. Kullanılan akışkan, cihaz türü ve yapılan müdahale değiştikçe incelenecek kapsam da değişebilir. İlk dosyada bu ayrımları görünür hale getirin.

Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.

01

Kombi veya ısıtma cihazı servisi veriyorum

Servis verilen cihaz ailesini, markayı ve yapılan işleri yazın. Yetki sözleşmesindeki ürün grubu ile sahada iş kabul ettiğiniz cihazların eşleştiğini karşılaştırın.

Hazırlayacağınız çıktı: Cihaz grubu, marka yetkisi ve hizmet türünü gösteren servis listesi.

Yetkili servis sözleşmesi ve ithalatçı taahhütnamesi

02

Klima veya soğutma sistemi işi yapıyorum

Kurulum, bakım ve diğer işlemleri ayrı tarif edin. Cihaz ve kullanılan akışkan bilgisini hazırlamak, florlu gaz kapsamı gibi ek konuların hangi faaliyette araştırılacağını belirlemeye yardımcı olur.

Hazırlayacağınız çıktı: Cihaz/akışkan ve işlem türü bazında kapsam soruları listesi.

HYB personel ve mesleki yeterlilik şartları nasıl kontrol edilir?

03

Endüstriyel yakma sistemi için işlem istiyorum

Müşterinin servis onarımı mı, sistem muayenesi mi istediğini netleştirin. Tesisi, sistemi ve beklenen raporu tanımlamadan yalnız 'kazan kontrolü' ifadesiyle teklif karşılaştırmayın.

Hazırlayacağınız çıktı: Tesis kimliği, sistem tanımı ve istenen muayene/hizmet çıktısı.

Doğalgaz Yakma Sistemleri Muayenesi Hizmeti

Örnek işletme dosyası

Kombi servisi soğutma işine genişliyor

Bir servis mevcut ısıtma işi yanında ticari soğutma sistemi bakımını da üstlenmek istiyor. Eski marka sözleşmesi ve ekipman listesi yeni faaliyetin tümünü açıklamıyor.

  1. 1

    Yeni sistemleri listeleyin

    Cihaz ailesi, akışkan ve yapılacak işlemleri ayrı yazın.

  2. 2

    Hazırlığı karşılaştırın

    Personel, teknik doküman ve ekipmanın mevcut-yeni iş bağlantısını gösterin.

  3. 3

    Ek kapsamı araştırın

    HYB değişikliği ile faaliyete göre gündeme gelen diğer yetki ve belgelendirme konularını ayrı takip edin.

Dosya hazır olduğunda: Yeni faaliyetin hangi hazırlık kalemlerini değiştirdiği başvuru öncesinde görülebilir.

Dosyada hangi bilgiler karışabilir?

Her cihazı aynı standart altında toplamak
Cihazın işlevi ve işlem türünü esas alın; yalnız ısıtma-soğutma sektör adından teknik kapsam çıkarmayın.
Florlu gaz şartını her işe genellemek
İlgili gaz, ekipman ve faaliyetin kapsamını değerlendirmeden bütün servis işleriniz için aynı sonucu yazmayın.

İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?

Yeni akışkan veya sistem
Teknik bilgi, personel ve cihaz hazırlığını yeni sistemin gerçek özellikleriyle yeniden karşılaştırın.
Saha hizmetinin başka kuruluşa verilmesi
Müşteri kabulü, işlem ve teslim sorumluluklarının hangi tarafta olduğunu güncelleyin.

İşletmenizin hazırlık listesi

0 / 5 işaretlendi

İşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.

Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. intweb.tse.org.tr2.TSE Standart AramaTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. viewer.tse.org.tr3.TSE Yetkili Servis Sözleşmesi örneğiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. www.tse.org.tr4.Doğalgaz Yakma Sistemleri Muayenesi HizmetiTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  5. www.iklim.gov.tr5.Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelikİklim Değişikliği Başkanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  6. viewer.tse.org.tr6.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  7. viewer.tse.org.tr7.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  8. viewer.tse.org.tr8.Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  9. viewer.tse.org.tr9.Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği Hizmet ProgramıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  10. webdosya.csb.gov.tr10.Florlu sera gazı faaliyetlerinde gerçek ve tüzel kişilerin belgelendirilmesi — 24.09.2020 tebliğiÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

Doğalgaz Yakma Sistemleri Muayenesi HizmetiDYS başvurusunda gaz dağıtım şirketine yazı, geçici gaz bildirimi, cihaz bilgileri ve muayene sonucu akışını izleyin.HYB ekipman ve cihaz şartları nasıl kontrol edilir?HYB ekipman hazırlığına alışveriş listesiyle değil, doğru faaliyet ve standart seçimiyle başlayın. Bir başka işletmede bulunan cihazlar sizin belgelendirme kapsamınız için yeterli veya gerekli olmayabilir.HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?HYB başvurunuzda faaliyet tanımını resmî liste, standart kataloğu ve güncel program koşullarıyla eşleştirin.HYB kapsam genişletme ve kapsam daraltmaMevcut HYB kapsamına yeni bir hizmet veya marka eklemek istediğinizde önce değişikliğin türünü belirleyin. Yeni standart eklemek ile mevcut standartta marka eklemek aynı değerlendirme yoluna sahip değildir.HYB personel ve mesleki yeterlilik şartları nasıl kontrol edilir?HYB için gerekli personel sayısı ve niteliği, başvurulan hizmetin standardına veya kriterine bağlıdır. Her servis için aynı diplomayı, belgeyi veya çalışan sayısını yeterli kabul etmek doğru bir hazırlık yöntemi değildir.Yetkili servis sözleşmesi ve ithalatçı taahhütnamesiYetkili servis olarak HYB başvurusu yaparken hizmeti veren işletme ile üretici veya ithalatçı arasındaki ilişkinin doğru belgelenmesi gerekir. Her başvuru sahibinin aynı sözleşmeyi sunacağı varsayılmamalıdır; işletmenin rolü belirleyicidir.
İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.