İçindekiler11 bölüm
Genel bakış
Taşıt kabin kliması ile frigorifik soğutucu farklıdır
TS 13070, karayolu taşıtlarının klima sistemleri için yetkili servis standardı kaydıdır. Başvuru hazırlığında yolcu veya sürücü bölmesinin klimasını, yük bölümündeki soğutma ünitesinden ayırın. Bir kamyonda iki farklı sistem bulunması, ikisinin aynı servis veya belgelendirme yoluna girdiğini göstermez.
Müşterinin “araç soğutmuyor” ifadesini önce somutlaştırın: sorun kabin konforuna mı, taşınan yükün soğutulmasına mı ilişkin? Hangi sisteme işlem yapılacağını iş emrinde açık yazmak, yanlış kaynak ve belge listesinin kullanılmasını önler. Bu sayfa gaz şarjı, bağlantı veya araç elektriğine müdahale yöntemi vermez.
Florlu gaz kapsamındaki dar istisnayı doğru okuyun
15 Ekim 2024 tarihli yönetmeliğin 2/2 maddesi, motorlu araç iklimlendirme ekipmanından çıkan florlu gazın geri kazanımını kapsam dışında tutar. Bu ifade bütün araç soğutma faaliyetleri veya frigorifik üniteler için genel belgesizlik hakkı değildir. İşlem, ekipman ve uygulanabilecek diğer düzenlemeler birlikte değerlendirilmelidir.
Firma ve personel belgesi ayrımını iklimlendirme sektörü rehberinde inceleyin. Bir kapsam istisnasını bütün bakım veya çevre yükümlülüklerinin ortadan kalktığı şeklinde sunmayın. TS 13070'in başlığı da tek başına personel yeterliği veya belirli bir gazla çalışma yetkisi hakkında tüm şartları vermez.
ATP formu neden kabin klimasına uygulanmaz?
TSE'nin ATP soğutucu tip testi formu, ünitenin yol, rölanti ve alternatif tahrik modlarını, bileşenlerini ve soğutucu bilgilerini sorar. Bu formun araçla ilişkili olması onu yolcu kliması servisinin HYB evrak listesine dönüştürmez. Konusu soğutucu cihazın ATP tip testi başvurusudur.
Yük soğutma cihazı değişikliği için frigorifik araçta soğutucu değişimi rehberini, ekipman belgesi için ATP başvuru rehberini kullanın. Taşıtın farklı sistemlerini ve belgelerini aynı “klima işlemi” altında birleştirmeyin.
Servis kaydında eşleştirilebilecek bilgiler
- Aracın kimliği ile klima sisteminin üretici/model bilgisinin ayrı kaydı.
- Kabin veya yük bölmesi gibi sistemin hizmet ettiği alan.
- Bildirilen sorun, önceki servis geçmişi ve varsa hata bilgisi.
- Ürünün mevcut etiket ve dokümanlarından bilinen teknik bilgiler; bilinmeyen alanların ayrılması.
- Yapılan iş, değişen parçalar ve müşteriye teslim edilen servis kaydı.
Bunlar standartta zorunlu form olarak aktarılmaz; işin izlenmesini kolaylaştıran örneklerdir. Plaka bilgisi tek başına bütün cihaz geçmişini açıklamayabilir. Sonradan takılan veya değişen bileşen varsa kayıtları doğru ürünle eşleştirin. Müşterinin anlattığı belirtiyi, henüz yapılmamış teknik incelemenin sonucu gibi yazmayın.
Yetkili servis başvurusu ve teslim
Hangi marka ve ürün grupları için yetkili servis ilişkisi bulunduğunu, hangi adreste ve hangi kapsamda çalışıldığını açıklayın. Binek taşıt klimasına ilişkin bir sözleşmeyi diğer araçların bütün soğutma sistemlerine otomatik yaymayın. Yetkili servis sözleşmesi rehberi bu hazırlığa yardımcı olur.
Teslim açıklamasında yalnız gerçekleştirilen hizmeti belirtin. Kabin klimasının bakım kaydı, yük bölümünün ATP belgesi veya aracın bütününün uygunluk onayı yerine geçmez. Ayrı değerlendirme ve raporlar varsa düzenleyen kuruluş, tarih ve kapsamlarıyla gösterilmelidir.
Standart kaydı ve bu rehberin sınırı
TS 13070, TSE hizmet yeri belgelendirme listesinde yer alır. İncelenen liste 15.03.01.LS.01, 27 Temmuz 2026 tarihli 17. revizyondur; ilgili kayıt Tablo 1, sıra 242. Liste kod ve başlığı gösterir; standardın teknik maddelerini içermez. Bu nedenle burada personel sayısı, zorunlu cihaz seti veya iş yeri alanı gibi doğrulanmamış şartlar verilmez.
Bu sayfadaki örnek kayıtlar başvuruya hazırlık önerilerimizdir. İşletmenize uygulanacak teknik şartlar için standardın güncel metni ve TSE’nin faaliyetiniz hakkındaki değerlendirmesi birlikte esas alınmalıdır. Başvuru akışını Hizmet Yeterlilik Belgesi rehberinde inceleyebilirsiniz.
Resmî listede bu kayıt
TSE’nin hizmet yeri belgelendirme listesinde, standartlar bölümünün 242. sırasında, 10. sayfada yer alır.
- Liste dokümanı
- 15.03.01.LS.01
- Liste revizyonu
- 17 · 27 Temmuz 2026
- Kod ve başlık karşılaştırması
- 12 Eylül 2026
Bu kayıt, belirtilen liste sürümündeki kod ve başlığı gösterir. Liste tarihi, standardın yayın tarihi değildir. Teknik şartlar, güncel yürürlük durumu ve işletmenizin kapsama uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
viewer.tse.org.trTSE listesini aç · sayfa 10Dış kaynak · Yeni sekmede açılırBaşvuruya nasıl hazırlanılır?
Bu bölüm ilişkili belge türünün genel başvuru sürecini açıklar. TS 13070 için teknik şart listesi değildir.
1. Faaliyetinizle standart başlığını eşleştirin
Hangi hizmeti, hangi adreste ve kim adına verdiğinizi kısa bir notla açıklayın. Üzerinde çalıştığınız ürün veya cihaz gruplarını, yetkili servis ilişkiniz olup olmadığını ve başka şubelerinizin bulunup bulunmadığını belirtin. Aynı başlık altında farklı işler toplandığında doğru kapsamı seçmek güçleşir. Kod ve başlık listesi ilk araştırma için kullanılır; işletmenizin teknik uygunluğunu göstermez.
Resmî listede bulunan her kaydın yalnız adına bakarak başvuru yapılabileceği sonucu çıkarılamaz. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, ilgili kontrol listesi yayımlanmayan standart/kriterden belgelendirme yapılamayacağını belirtir. Başvuru birimine faaliyet notunuzla birlikte kodu iletin. Usul ve Esaslar, 6
2. Teknik metni ve kullanılacak sürümü öğrenin
TSE başvuru kabul talimatı, başvurulan standart/kriterin resmî kanaldan satın alınarak şartlarına uyulmasını öngörür. Başlık bilgisinden alan, personel veya ekipman listesi çıkarılamaz. Dokümanın kodu kadar tarihi, varsa tadili ve hangi sürümün incelemede kullanılacağı da önemlidir. Başvuru Kabul Talimatı, 3.1
Kendi hazırlık tablonuzda “şartın bulunduğu madde”, “işletmedeki karşılığı”, “eksik iş” ve “sorumlu kişi” sütunları kullanabilirsiniz. Bu çalışma biçimi bizim önerimizdir; standart metni veya TSE kontrol listesi değildir. Standart seçimi rehberini inceleyerek araştırmanızı derinleştirebilirsiniz.
3. Başvuru dosyasını kapsamınıza göre hazırlayın
Başvuru çevrimiçi yapılır. Yeni başvuruda belgelendirme giderleri avansına ilişkin koşul, aynı başvuruda birden fazla standart/kriter ve farklı hizmet yerleri için ayrı başvuru düzeni kabul talimatında açıklanır. Başvuru Kabul Talimatı, 3.1–3.2 Her şubeyi tek belgeye girmiş saymayın; tek adreste birden fazla hizmet verilmesiyle birden fazla hizmet adresini ayırın.
İstenen sözleşme, yetki, personel veya kuruluş belgelerini başvurunuzun niteliğine göre belirleyin. Örneğin yetkili servis ilişkisiyle kendi ürününe servis veren kuruluş aynı belge düzenine sahip değildir. Evrakları başka bir işletmenin dosyasından kopyalamak yerine resmî form ve ilgili hükümlerle eşleştirin. HYB evrak rehberi bu ayrımı açıklar.
4. İnceleme ve eksiklikleri takip edin
Hizmet yeri incelemesi başvurulan standart/kriterin şartlarına göre gerçekleştirilir. İdari kabulün yapılması, hizmet yerinin uygun bulunması ve nihai belge kararı ayrı aşamalardır. Eksiklik bildirilirse istenen düzeltmeyi, sorumlu kişiyi, bildirilen süreyi ve sunulacak kanıtı kaydedin. Fiziksel eksiklik ile belge eksikliği aynı tamamlama yoluna sahip olmayabilir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 9–11
5. Belgedeki kapsamı ve sonraki değişiklikleri izleyin
Belge çıktığında unvan, hizmet adresi ve kapsamı dosyanızla karşılaştırın. Yeni hizmet, yeni şube, adres veya yetki ilişkisi değişikliğinde mevcut belgenin kendiliğinden yeni durumu kapsadığını düşünmeyin. Yenileme, ara kontrol ve kapsam değişikliği ayrı işlemlerdir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 14–21
Belgenin güncel durumunu kontrol etmek için belge sorgulama rehberini, hizmetin genel akışı için Hizmet Yeterlilik Belgesi sayfasını kullanabilirsiniz. Buradaki hazırlık adımları ortak HYB sürecidir; her standardın kendi teknik hükümleri ayrıca okunmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.iklim.gov.tr3.Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelikİklim Değişikliği Başkanlığı · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr4.TSE ATP Soğutucu Cihaz Tip Testi Bilgi Formu — ULM-02-FR-06-038Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 13 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.