İçindekiler11 bölüm
Genel bakış
Araç üstü tank servisi hangi konuyu ele alır?
TS 13089, araç üstü basınçlı kaplar ve tanklar için yetkili servis standardı kaydıdır. Başvurunun başında tankın kimliğini ve taşıyıcı aracı ayrı tanımlayın. “Tanker servisi” ifadesi; tank üzerinde onarım, aracın başka bölümünde bakım, tip onayı veya muayene talebi gibi farklı işleri saklayabilir. İstenen hizmet anlaşılmadan tek belge adı vermek yanıltıcı olur.
Sabit bir tankın onarımıyla araç üzerinde taşınan tankın işlemlerini de birbirine karıştırmayın. Aynı atölye ikisine hizmet veriyorsa faaliyet anlatımında hangi ekipmana hangi işlemin yapıldığını ayırın. Bu sayfa tankın iç temizliği, kaynak yöntemi, test basıncı veya tehlikeli maddeyle çalışma talimatı vermez.
HYB, tip onayı ve tank muayenesi ayrı yollardır
TSE'nin tehlikeli madde taşımacılığı hizmet sayfası, tasarım/tip onayı, ilk ve dönemsel muayeneler ile üretim, muayene veya tamir tesislerinin değerlendirmesini ayrı başlıklarla ele alır. Dolayısıyla servis standardı kaydı, tankın bu işlemlerinin tamamlandığını veya işletmenin her taşıma faaliyeti için yetkilendirildiğini göstermez.
Müşterinin talebi tankın muayenesi veya tip değerlendirmesiyse basınçlı kap tip onayı ve muayene rehberini inceleyin. Tehlikeli madde kapsamı, taşınan madde ve ekipmanın kullanımına göre araştırılmalıdır. Bütün araç tankları için tek ADR süresi veya tek belge paketi belirlemek bu kaynaktan çıkarılabilecek bir sonuç değildir.
Araç ve tank kayıtlarını nasıl eşleştirirsiniz?
Servis kabulü için aşağıdaki bilgiler bir hazırlık önerisi olarak kullanılabilir:
- Aracın tanımlayıcı bilgisi ile tankın üretici, tip ve seri numarası; ikisini ayrı alanlarda tutun.
- Tankın mevcut kullanım amacı ve müşterinin verdiği ürün/taşıma bilgileri.
- Talep edilen işlem, önceki servis geçmişi ve varsa değişiklik açıklaması.
- Varsa tip onayı ve muayene kayıtlarının numarası, tarihi ve düzenleyen kuruluşu.
- İşin atölyede yapılacak bölümü, dış değerlendirme talebi ve müşterideki sorumlu kişi.
Bu liste zorunlu HYB eki veya aracın yola çıkabileceğine ilişkin karar listesi değildir. Eski rapordaki tank seri numarası ile servise gelen tankın kimliği farklıysa belgeyi uygun kabul etmek yerine eşleştirme sorunu olarak kaydedin. Aracın plakasının değişmesiyle tankın teknik kimliğinin değişmesini aynı işlem gibi değerlendirmeyin.
Onarım talebi ile kapsam değişikliği
Müşteri yalnız arıza giderme istemiş olabilir; başka bir durumda ekipmanın kullanımında veya yapısında değişiklik talep edebilir. Teklif hazırlığında talebi açıkça yazmak, hangi kurum değerlendirmesine ihtiyaç bulunduğunun araştırılmasını sağlar. Servis iş emri, mevcut tip onayının değişikliği kapsadığına ilişkin kendiliğinden bir karar oluşturmaz.
Örneğin tank üzerinde dış inceleme yapılması gerekiyorsa bunun talebi, kapsamı ve raporu servis dosyasında ayrı izlenebilir. Muayene tarihini bakım tarihiyle değiştirmeyin. Bir servis faturası veya iş emri, raporun verdiği muayene sonucunun yerine kullanılamaz. Gerekli programın güncel şartları, gerçek ekipman ve işlemin açıklamasıyla ilgili birimden netleştirilmelidir.
Yetkili servis başvurusuna hazırlanırken
Belgelendirme için hangi markalar ve ekipman grupları adına hizmet verdiğinizi, iş yerinizi ve yapılan işlemleri tanımlayın. Yetkili servis sözleşmesi rehberi taraf ve ürün kapsamını eşleştirmeye yardımcı olur. Standart başlığının araç tanklarını konu alması, bütün marka ve taşıma türleri için sınırsız yeterlilik anlamına gelmez.
Teslim kaydında yapılan işi, değişen parçaları ve varsa dış rapor bağlantısını açık tutun. Müşteriye yalnız belge adı değil, hangi işlemin tamamlandığını ve hangi ayrı değerlendirmenin bulunduğunu anlatın. Böylece bakım kaydı, tesis yeterliliği ve tankın muayene sonucu birbirinin yerine sunulmaz.
Standart kaydı ve bu rehberin sınırı
TS 13089, TSE hizmet yeri belgelendirme listesinde yer alır. İncelenen liste 15.03.01.LS.01, 27 Temmuz 2026 tarihli 17. revizyondur; ilgili kayıt Tablo 1, sıra 248. Liste kod ve başlığı gösterir; standardın teknik maddelerini içermez. Bu nedenle burada personel sayısı, zorunlu cihaz seti veya iş yeri alanı gibi doğrulanmamış şartlar verilmez.
Bu sayfadaki örnek kayıtlar başvuruya hazırlık önerilerimizdir. İşletmenize uygulanacak teknik şartlar için standardın güncel metni ve TSE’nin faaliyetiniz hakkındaki değerlendirmesi birlikte esas alınmalıdır. Başvuru akışını Hizmet Yeterlilik Belgesi rehberinde inceleyebilirsiniz.
Resmî listede bu kayıt
TSE’nin hizmet yeri belgelendirme listesinde, standartlar bölümünün 248. sırasında, 10. sayfada yer alır.
- Liste dokümanı
- 15.03.01.LS.01
- Liste revizyonu
- 17 · 27 Temmuz 2026
- Kod ve başlık karşılaştırması
- 12 Eylül 2026
Bu kayıt, belirtilen liste sürümündeki kod ve başlığı gösterir. Liste tarihi, standardın yayın tarihi değildir. Teknik şartlar, güncel yürürlük durumu ve işletmenizin kapsama uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir.
viewer.tse.org.trTSE listesini aç · sayfa 10Dış kaynak · Yeni sekmede açılırBaşvuruya nasıl hazırlanılır?
Bu bölüm ilişkili belge türünün genel başvuru sürecini açıklar. TS 13089 için teknik şart listesi değildir.
1. Faaliyetinizle standart başlığını eşleştirin
Hangi hizmeti, hangi adreste ve kim adına verdiğinizi kısa bir notla açıklayın. Üzerinde çalıştığınız ürün veya cihaz gruplarını, yetkili servis ilişkiniz olup olmadığını ve başka şubelerinizin bulunup bulunmadığını belirtin. Aynı başlık altında farklı işler toplandığında doğru kapsamı seçmek güçleşir. Kod ve başlık listesi ilk araştırma için kullanılır; işletmenizin teknik uygunluğunu göstermez.
Resmî listede bulunan her kaydın yalnız adına bakarak başvuru yapılabileceği sonucu çıkarılamaz. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, ilgili kontrol listesi yayımlanmayan standart/kriterden belgelendirme yapılamayacağını belirtir. Başvuru birimine faaliyet notunuzla birlikte kodu iletin. Usul ve Esaslar, 6
2. Teknik metni ve kullanılacak sürümü öğrenin
TSE başvuru kabul talimatı, başvurulan standart/kriterin resmî kanaldan satın alınarak şartlarına uyulmasını öngörür. Başlık bilgisinden alan, personel veya ekipman listesi çıkarılamaz. Dokümanın kodu kadar tarihi, varsa tadili ve hangi sürümün incelemede kullanılacağı da önemlidir. Başvuru Kabul Talimatı, 3.1
Kendi hazırlık tablonuzda “şartın bulunduğu madde”, “işletmedeki karşılığı”, “eksik iş” ve “sorumlu kişi” sütunları kullanabilirsiniz. Bu çalışma biçimi bizim önerimizdir; standart metni veya TSE kontrol listesi değildir. Standart seçimi rehberini inceleyerek araştırmanızı derinleştirebilirsiniz.
3. Başvuru dosyasını kapsamınıza göre hazırlayın
Başvuru çevrimiçi yapılır. Yeni başvuruda belgelendirme giderleri avansına ilişkin koşul, aynı başvuruda birden fazla standart/kriter ve farklı hizmet yerleri için ayrı başvuru düzeni kabul talimatında açıklanır. Başvuru Kabul Talimatı, 3.1–3.2 Her şubeyi tek belgeye girmiş saymayın; tek adreste birden fazla hizmet verilmesiyle birden fazla hizmet adresini ayırın.
İstenen sözleşme, yetki, personel veya kuruluş belgelerini başvurunuzun niteliğine göre belirleyin. Örneğin yetkili servis ilişkisiyle kendi ürününe servis veren kuruluş aynı belge düzenine sahip değildir. Evrakları başka bir işletmenin dosyasından kopyalamak yerine resmî form ve ilgili hükümlerle eşleştirin. HYB evrak rehberi bu ayrımı açıklar.
4. İnceleme ve eksiklikleri takip edin
Hizmet yeri incelemesi başvurulan standart/kriterin şartlarına göre gerçekleştirilir. İdari kabulün yapılması, hizmet yerinin uygun bulunması ve nihai belge kararı ayrı aşamalardır. Eksiklik bildirilirse istenen düzeltmeyi, sorumlu kişiyi, bildirilen süreyi ve sunulacak kanıtı kaydedin. Fiziksel eksiklik ile belge eksikliği aynı tamamlama yoluna sahip olmayabilir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 9–11
5. Belgedeki kapsamı ve sonraki değişiklikleri izleyin
Belge çıktığında unvan, hizmet adresi ve kapsamı dosyanızla karşılaştırın. Yeni hizmet, yeni şube, adres veya yetki ilişkisi değişikliğinde mevcut belgenin kendiliğinden yeni durumu kapsadığını düşünmeyin. Yenileme, ara kontrol ve kapsam değişikliği ayrı işlemlerdir. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları, 14–21
Belgenin güncel durumunu kontrol etmek için belge sorgulama rehberini, hizmetin genel akışı için Hizmet Yeterlilik Belgesi sayfasını kullanabilirsiniz. Buradaki hazırlık adımları ortak HYB sürecidir; her standardın kendi teknik hükümleri ayrıca okunmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- viewer.tse.org.tr2.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
- www.tse.org.tr3.Tehlikeli Madde Taşımacılığı FaaliyetleriTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.