TSE belgesi hangi durumlarda zorunludur?

Bir işletmenin TSE belgesine ihtiyacı olup olmadığına, yalnız sektör adına veya bir standardın katalogda bulunmasına bakılarak karar verilemez. Önce talebin hangi belgeye, hangi ürüne veya hizmete ve hangi düzenlemeye dayandığı belirlenmelidir. Bu rehber zorunluluğu araştırma yöntemini ve birbirine karıştırılan üç durumu açıklar.

Standart, teknik düzenleme ve belge farklı şeylerdir

TSE'nin yayımladığı 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi bölümünün 550(4) maddesi, Türk standartlarının ihtiyari olmasını esas alır; mecburi kılma işlemini ve Resmî Gazete'de yayımlanmasını ayrıca düzenler. Bir standardın varlığı, o standarda göre her işletmenin belge almak zorunda olduğunu göstermez. TSE'nin yayımladığı kuruluş düzenlemesi, madde 550(3)–(4)

7223 sayılı Kanunda teknik düzenleme, uyulması zorunlu mevzuat olarak tanımlanır. Kanunun 4 ve 5. maddeleri ürünün teknik düzenlemeye uygunluğunu ve güvenliğini ele alır. Dolayısıyla araştırmada ayrı sorular sorulur: Ürün hangi düzenlemenin kapsamındadır? Hangi uygunluk değerlendirmesi gerekir? İstenen çıktı bir işaret, beyan, rapor veya belirli bir belge midir? Bunları tek başlık altında “TSE belgesi zorunlu” diye toplamak doğru belgeyi bulmayı zorlaştırır. 7223 sayılı Kanunun TBMM kabul metni, madde 3(n), 4–5

Ürün üreten veya ithal eden işletme neyi kontrol etmeli?

Önce ürünün teknik tanımını, kullanım amacını, modelini ve hedef pazarını yazın. Ardından imalatçı, ithalatçı veya dağıtıcı olarak hangi rolü üstlendiğinizi belirleyin. 7223 sayılı Kanun bu rolleri ve yükümlülüklerini ayrı düzenler; başka bir firmanın belgesine sahip olmak sizin rolünüzü ortadan kaldırmaz. 7223 sayılı Kanun, madde 3 ve 7–11

Bakanlık, ürün gereklilikleri ve teknik düzenlemelere ulaşmak için Türkiye Ürün Kuralları Veritabanına yönlendirir. Buradan ulaştığınız düzenlemenin kapsamını, kapsam dışı ürünlerini, eklerini, uygulanacak değerlendirme yöntemini ve yürürlük/geçiş maddelerini birlikte kontrol edin. Bir ürün adının arama sonucunda çıkması, istisnaları incelemeden yükümlülüğün kesinleştiği anlamına gelmez. Ticaret Bakanlığı, Türkiye Ürün Kuralları Veritabanı açıklaması

Örneğin müşteriniz bir elektrikli ürün için “TSE veya CE evrakı” istediğinde önce hangi uygunluk çıktısını kastettiğini netleştirin. Bu ifade tek başına iki belgenin birbirinin yerine geçtiğini kanıtlamaz. Ürünün mevzuatını ve ilgili belgelendirme programını ayrı kontrol ederek CE işareti rehberinden ilerleyebilirsiniz.

Servis işletmelerinde HYB ile SSHYB neden ayrılmalı?

Ticaret Bakanlığının Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinde yükümlülük, ekli listedeki malları üreten veya ithal edenler üzerinden düzenlenir. Liste, mal gruplarına göre servis ağı ihtiyacını belirler. Bakanlık açıklaması, listede bulunmayan veya listede bulunmasına rağmen servis istasyonu gerekmeyen mallar için SSHYB düzenlenmediğini de belirtir. Bu, her servis işletmesine uygulanacak tek tip bir ürün listesi değildir. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği, madde 5–6 Bakanlığın SSHYB açıklaması, 27 Nisan 2026

SSHYB, Bakanlığın üretici veya ithalatçı için düzenlediği satış sonrası hizmet yeterlilik belgesidir. TSE'nin HYB değerlendirmesi ise hizmet yerinin ilgili standart veya kriter kapsamındaki yeterliliğiyle ilgilidir. Yönetmeliğin 9. maddesi yetkili servis istasyonlarının taşıması gereken özellikleri ayrıca ele alır. Önce mal grubunu ve işletmenin üretici/ithalatçı, yetkili servis veya özel servis rolünü ayırın; sonra doğru hizmet standardına ve başvuruya geçin. Yönetmelik, madde 4 ve 9 TSE HYB hizmet kapsamı

Mal grubu listesini nasıl okuyacaksınız?

Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliğinin eki aynı tabloda kullanım ömrü, servis sayısı/dağılımı ve azami tamir süresini gösterir. Bunlar aynı sürenin farklı adları değildir. Örneğin incelenen listede otomobiller için 10 yıllık kullanım ömrü, yedi coğrafi bölgede toplam 20 servis ve 45 iş günlük azami tamir süresi yer alır. Lastikler içinse üç yıllık kullanım ömrü ve 20 iş günlük tamir süresi bulunmasına rağmen servis istasyonu şartı gösterilmez. Bu örnek, yalnız “otomotiv sektöründeyim” diyerek bütün ürünlere aynı ağ koşulunu uygulamanın neden yanlış olduğunu gösterir. Yönetmelik eki, 10.1 ve 10.14.1.

Ev tipi buzdolabı satırı başka bir dağılım kullanır: yedi coğrafi bölgenin her birinde en az beş servis ve toplam 60 servis. Bölgesel alt sınırları toplamak, toplam servis şartını kaldırmaz. Bu satırın koşulları küçük ev aletlerine veya sanayi tipi başka bir ürüne yalnız benzer isim nedeniyle taşınamaz. Ürün tanımını ve ilgili alt satırı birlikte kaydedin. Yönetmelik eki, 15.1.1.

Bu sayılar okunmuş Bakanlık metnindeki örneklerdir. Ürünün teknik tanımı, kapsam istisnaları ve başvuru tarihinde yürürlükteki liste üzerinden eşleştirilmeden işletmeniz için kesin ağ planı yapılmaz. Bakanlık açıklaması, ekli listede bulunmayan veya servis istasyonu gerektirmeyen ürünlerde SSHYB düzenlenmediğini ayrıca belirtir. Bakanlık SSHYB açıklaması.

Üretici, yetkili servis ve özel servis aynı başvuran değildir

SSHYB başvurusu üretici veya ithalatçının servis ağına ilişkindir. Yetkili servis, bu ağ içinde üretici/ithalatçıyla sözleşme ilişkisi bulunan hizmet yeri olabilir. Özel servis ise aynı yetkilendirme ilişkisine sahip olmadan bakım ve onarım yapabilir; yönetmeliğin özel servislere ilişkin hükümleri de bulunur. Bir işletmenin özel servis olması, bütün satış sonrası hizmet hükümlerinden otomatik muaf olduğu anlamına gelmez. Yönetmelik, 2, 4 ve 11. maddeler.

Bakanlık, TSE'de bulunan servis bilgilerinin elektronik başvuruda otomatik görüntülenmesini açıklar. Servis kaydı görünmüyorsa resmî yönlendirme, firma sistem numarasıyla TSE üzerinden kontrol yapılmasıdır. Bu durum yeni ve farklı bir belge zorunluluğu icat etmek için gerekçe değildir. Açıklamada, Bakanlık istemedikçe dosya yüklenmemesi de belirtilir. Burada anlatılanlar Bakanlığın yayımladığı talimattır; kullanıcı hesabınıza girilerek ekranınızda işlem yapılmış değildir. SSHYB başvuru açıklaması.

Belge süresi, kullanım ömrü ve servis değişikliği

Yönetmeliğin 7. maddesinde SSHYB için iki yıllık geçerlilik ve süre dolmadan yenileme yer alır. Servis istasyonlarında değişiklik olduğunda 30 gün içinde bildirim öngörülür. Bu iki yıl TSE-HYB'nin bütün süreleri için kullanılamaz; tablodaki ürün kullanım ömrü de belge geçerlilik süresi değildir. Yönetmelik, 7. madde.

Mal grubunun kapsamı netleştikten sonra ayrı bir kayıt tutabilirsiniz: belgeyi alacak üretici/ithalatçı, hizmet verecek servis yerleri, uygulanacak standart, toplam/bölgesel ağ koşulu ve bildirim sorumlusu. Böylece zorunluluk araştırması, farklı tarafların görevlerini tek bir “TSE evrakı” altında toplamaz.

Müşteri veya şartname belge istediğinde

Bir müşterinin satın alma şartında belge istemesiyle, bir kamu düzenlemesinin belge zorunluluğu koyması farklı dayanaklardır. Pratik inceleme için talebin yazılı metnini alın: belgenin tam adı, standardın kodu ve baskısı, kapsanacak ürün/hizmet ve belgenin hangi aşamada sunulacağı açık mı? “TSE uygunluk” gibi genel bir ifadeyi kendi başınıza farklı bir belge adına çevirmeyin. Şartnamenin hukuki geçerliliği veya eşdeğer belge kabulü bu kontrol listesinden çıkarılamaz.

Karar vermeden önce dosyanızda bulunması gereken cevaplar

Aşağıdaki liste başvuruda istenen resmî evrak listesi değildir; araştırmayı kayda almak için hazırlanmış bir çalışma listesidir.

• İncelenen ürün veya faaliyetin açık tanımı ve işletmenin rolü.
• Talebin dayanağı: düzenleme, resmî işlem veya yazılı müşteri şartı.
• Düzenlemenin kapsam/istisna maddesi ve ilgili ek satırı.
• Gerekli belgenin veya uygunluk çıktısının tam adı.
• İlgili standardın kodu, baskısı ve program kapsamı.
• İşlemin yapılacağı yetkili kurum veya program ve kaynak kontrol tarihi.

Bu alanlardan biri belirsizse, ilgili kurumun ürün veya faaliyet özelindeki açıklaması olmadan “kesin zorunlu” ya da “hiç gerekmiyor” sonucuna geçmeyin. Belge alınmasının diğer yükümlülüklere etkisini ayrı rehberde inceleyebilirsiniz.

Kaynakların kapsamı

Bu metin bütün sektörlerin zorunluluk envanteri değildir. TBMM kaynağı Kanunun kabul metnidir; güncel konsolide mevzuatın tamamının kontrol edildiği iddia edilmez. Bakanlığın 11 Mayıs 2026 tarihli çatı mevzuat sayfası 7223 sayılı Kanuna yönlendirmeyi sürdürür. Başvuruda ürünün o tarihte yürürlükte olan özel düzenlemesi ayrıca kontrol edilmelidir. Ticaret Bakanlığı, ürün güvenliği çatı mevzuatı