İnşaat

İşletmeniz için hangi belgeler gerekiyor?

İnşaatta doğru başlangıç, yaptığınız işi ve belge talebinin konusunu birlikte tanımlamaktır. Malzeme üreten fabrika, ithalatçı, yapı malzemesi satan işyeri ve montaj ekibi için aynı dosya hazırlanmaz. Ön hazırlık olarak ürünün adını, kullanım yerini, üreticisini ve işletmenizin üstlendiği işi yazın. Müşterinin istediği belgenin ürüne mi, üretim yerine mi, hizmet veren işyerine mi ait olduğunu da netleştirin.

Örneğin alüminyum yapı malzemesi satışı yapan bir işyerinin HYB kapsamını araştırmak ile o malzemenin CE veya G işaretleme yolunu belirlemek ayrı incelemelerdir. TSE hizmet yeri listesi işyerlerini; Ticaret Bakanlığının yapı malzemeleri rehberi ise ürünün teknik şartname ve değerlendirme yolunu ele alır. Şantiye satın alımında başlangıç sorusu da şudur: Belge, sipariş edilen malzemeyi ve projede istenen kullanımı karşılıyor mu? TSE hizmet yeri kapsam listesi. Ticaret Bakanlığı yapı malzemeleri rehberi.

CE, G ve TSE belgesini nasıl ayırırsınız?

Yapı malzemelerinde CE yolu, uygulanabilir uyumlaştırılmış teknik şartname ve performans beyanı üzerinden değerlendirilir. G yolu ise ilgili ulusal teknik şartname ve uygunluk teyit düzeniyle ilgilidir. “CE yoksa mutlaka G gerekir” sonucu çıkarmayın; malzemenin bu düzenlemelerden hangisinin kapsamına girdiği belirlenmelidir. Değerlendirme sistemi, imalatçının yapacaklarını ve gerektiğinde dış kuruluşun görevini değiştirir. Resmî rehber: CE ve G kapsamları. Yapı malzemeleri başvuru rehberi.

TSE ürün belgelendirmesi ise ürünün ilgili standart veya kritere uygunluğunu, üretim yeri ve marka esasına göre inceler. Bu yüzden bir ürünün TSE belgesini görmek, CE/G işleminin de tamamlandığını tek başına göstermez. TSE belgeli yapı malzemeleri için yayımlanan özel G prosedüründe dahi kapsam kontrolü, başvuru ve G işaretleme izni işlemleri bulunur. TSE ürün belgelendirme kapsamı. TSE G işaretlemesi prosedürü. CE ile TSE markası arasındaki farklar. G işareti rehberi.

Teklif istemeden önce standart kodunu, ürün tanımını ve hedef pazarı aynı satırda toplayın. Bir standardın katalogda bulunması ile belirli bir mevzuat uygulamasında atıf alması farklı kontrollerdir. Bakanlığın teknik şartnameler sayfasında ilgili tebliğ ve listeler ayrı bağlantılarla sunulur; bunları başvurduğunuz programın kapsamıyla birlikte inceleyin. Bakanlığın teknik şartname ve tebliğ bağlantıları.

Üretici için fabrika üretim kontrolü dosyası

TSE’nin yapı malzemeleri başvuru ekleri, fabrika üretim kontrolü el kitabı yanında organizasyon şeması, üretim ve kalite sorumlularının görev tanımları, üretim ve kontrol talimatları, muayene ve deney planları ile ilgili sistem dokümanlarının listesini ister. Aynı listede Sistem 2+ için başlangıç tip deneyleri ve beyan edilen değerlere ilişkin performans beyanı örneği ayrıca belirtilir. Bu ekleri bütün değerlendirme sistemlerine aynı biçimde yaymayın. TSE başvuru ekleri, 9–11. maddeler. Fabrika üretim kontrolü dosyasını hazırlama.

Hazırlıkta doküman adlarının yanına bunların fabrikadaki karşılığını yazın: kontrolü kim yapıyor, sonuç nereye kaydediliyor, uygunsuz ürün nasıl ayrılıyor? Bu bir dosya düzenleme önerisidir; ürün standardının teknik şartları yerine geçmez. TSE hizmet programı da ürün gruplarını ayrı prosedürlerle ele alır; Sistem 1/1+ için performans değişmezlik belgesi, Sistem 2+ için fabrika üretim kontrolü uygunluk belgesi düzenlenmesini ayırır. TSE hizmet programı: ürün prosedürleri ve belge işlemleri.

Deney ve laboratuvar başvurusunu doğru kapsamda yapın

Onaylanmış laboratuvar yolu, fabrika belgelendirmesiyle aynı işlem değildir. TSE’nin teklif formu, bu hizmeti Yapı Malzemeleri Yönetmeliği Sistem 3 kapsamında yetkili olduğu teknik şartnamelere göre ürün tip testleri olarak tanımlar. Raporun kapsamı, test edilen ürün veya ürün grubuyla sınırlıdır; performansı etkileyebilecek tasarım değişikliklerinin bildirilmesi de formda yer alır. Onaylanmış laboratuvar teklif formu, 3.1.4 ve 3.2.1. Onaylanmış laboratuvar başvurusu.

Üretici dışında başvuran bir ithalatçı veya başka kuruluş için temsil ilişkisini baştan açıklamak faydalıdır. Bu özel laboratuvar başvuru formunda, başvuran üretici değilse üreticiyle yaptığı anlaşmanın örneği ek olarak istenir. Ürün tipi, marka, standart ve varsa eski TSE raporlarının bilgileri de formda ayrı alanlardır. Bu şartı bütün inşaat belgelerinin ortak evrak listesi gibi kullanmayın. Onaylanmış laboratuvar başvuru formu ve ekleri.

Satıcı ve şantiye: belgeyi teslim edilen ürünle eşleştirin

Satın alma dosyanızda ürün tanımı veya modelini, üreticiyi, beyan veya rapor numarasını ve projede istenen kullanım yerini yan yana tutabilirsiniz. Bu, kontrolü kolaylaştıran bir çalışma yöntemidir. Benzer isimli ürünleri tek satırda birleştirmeyin; teslimat ile incelenen belgenin bağlantısı anlaşılır kalsın. Açıklanmayan bir kapsamı varsaymak yerine, tedarikçiden ilgili belgenin ve eklerinin hangi ürüne ait olduğunu netleştirmesini isteyin.

CE işareti, malzemenin her proje için uygun olduğu anlamına gelmez. Avrupa Komisyonunun yapı malzemeleri açıklamasında ürün seçimi, kullanım amacı ve beyan edilen performansın proje ihtiyacını karşılaması üzerinden anlatılır. Montaj talimatları da beyan edilen performansın kullanımda sağlanması açısından önemlidir. Bu teknik ayrımı satın alma kontrolünde kullanın; AB açıklamasını Türkiye’deki bütün proje kabul işlemlerinin yerine koymayın. Avrupa Komisyonu yapı malzemeleri SSS, 14 ve 33.

Çelik imalatta EN 1090 ile ISO 3834 aynı soruyu yanıtlamaz

Avrupa Komisyonunun EN 1090-1 açıklaması, standart kapsamı yanında kalıcı yapı kullanımı, taşıyıcı işlev ve başka özel bir ürün şartnamesinin bulunup bulunmadığı ayrımını yapar. Dolayısıyla “çelikten üretildi” bilgisi tek başına yeterli değildir. İmal ettiğiniz parçanın yapıdaki görevini ve hangi ürün kapsamına girdiğini belirleyerek ilerleyin. Avrupa Komisyonu SSS, 31: EN 1090-1 kapsamı.

ISO 3834-1’in resmî özeti ise metalik malzemelerin ergitme kaynağında uygun kalite gerekleri seviyesinin seçimini ele alır; atölye imalatı ve sahadaki montajı kapsar. Ürün kapsamına ilişkin değerlendirme ile kaynak sürecinin kalite gereklerini ayrı dosya başlıklarında takip etmek bu yüzden yararlıdır. Birini göstererek diğerinin bütün şartlarının karşılandığı sonucuna varmayın. ISO 3834-1 resmî kapsam özeti. EN 1090 ve ISO 3834 ayrımı.

Satış, montaj ve bakım işyerinde HYB kapsamı

Hizmet Yeterlilik Belgesi araştırmasını işyerinin fiilen verdiği hizmete göre yapın. TSE’nin hizmet yeri belgelendirme listesinde TS 13177, alüminyum yapı sistemleri imal eden işyerleri; TS 13313, alüminyum yapı malzemeleri satışı yapan işyerleri; TS 13456 ise atık su kanalları ve bunların altyapı elemanları için bakım ve onarım gibi hizmetler veren işyerleri için yer alır. TSE hizmet yeri listesi: TS 13177, TS 13313, TS 13456.

Bu üç kayıt, inşaat sektöründeki sınırlı HYB örnekleridir. Listenin tamamı veya her montaj ve bakım işletmesine uygulanacak ortak bir şartname değildir. Listedeki başlıklar üzerinden zorunlu çalışan sayısı, ekipman adedi ya da teknik ölçü çıkarılamaz. Kendi faaliyet tanımınızı ilgili standart veya kriterin kapsamıyla karşılaştırın; satış işyerinin değerlendirmesini sattığı ürünün belgelendirilmesiyle karıştırmayın. Kapsamı gösteren TSE listesi.

Prefabrik üretim ve yeşil bina için ayrı programlar

TSE K 118 kapsamındaki prefabrik yapı yönetim sistemi, ön dökümlü betonarme yapı elemanlarında tasarım, üretim ve montaj süreçlerini ele alan sektörel bir programdır. TSE’nin yönetim sistemleri usulünde PYS belgelendirme tetkiki için en az bir aktif şantiye koşulu bulunur. Fabrikanın bu programa başvurusu ile tek bir malzemenin ürün değerlendirmesini ayrı takip edin. TSE K 118 programının kapsamı. Yönetim sistemleri usulü, madde 8(7). TSE K 118 ve prefabrik yapı başvurusu.

Yeşil bina başvurusu da farklı bir değerlendirmedir. TSE’nin GYB başvuru formunda yeni veya mevcut bina, kullanım türü ve bina bilgileri ayrı sorulur. Bir malzemenin ürün belgesini, binanın bu programa kabul edildiği anlamında sunmayın. Bina ölçeğinde başvuru düşünüyorsanız önce hangi bina ve hangi kullanım için dosya hazırlanacağını belirleyin. GYB başvuru formu, A.3 ve A.4. Yeşil bina ve yeşil sanayi programları.

Hazır betonda üretim belgesi ile şantiye kabulünü ayırın

TSE'nin ulusal G değerlendirme listesi hazır betonu TS EN 206+A2 ve TS 13515 birlikte ele alır. Başlangıç değerlendirmesi, imalatçının üretim kontrolleri, ürün gözetimi ve FÜK gözetimi farklı aşamalardır. Aynı bölümde dayanım sınıfı, çevresel etki, klorür, agrega büyüklüğü ve kıvam gibi bilgiler ürünün tanımına bağlanır. Siparişinizi yalnız “beton” diye tanımlamak bu farklılıkları gizler. UB-G-LS-003, hazır beton bölümü, s.44–49.

Satın alma kontrolünde üretici ve tesis, sipariş edilen betonun tanımı, sevk belgesi ve sunulan belgenin kapsamını yan yana tutabilirsiniz. Bu kayıt önerisi yapıdaki betonun mühendislik kabulünü yapmaz. Belgelendirme gözetiminde kullanılan numune düzenini, bütün şantiyeler için geçerli kabul deneyi sayısına çevirmeyin. Kaynakta ürün gözetimi ile fabrika kontrolü ayrı olduğu için “yılda bir denetim yapıldı” ifadesi de tek başına bütün süreci açıklamaz.

Yalıtımda bileşenin belgesi ile sistemin performansı

Aynı TSE listesinde EPS esaslı ve mineral yün esaslı dış cephe ısı yalıtım sistemleri ayrı kayıtlardır. İncelenen özellikler levhanın yanında yapışma, donatı filesi, darbe ve su etkisi gibi sistemle ilgili hususları da kapsar. Bir levhanın raporunu görmekle farklı yapıştırıcı, sıva ve donatıdan oluşan bütün uygulamanın aynı kapsamda değerlendirildiğini varsaymayın. Dış cephe yalıtım sistemleri, s.25–28.

Tedarik dosyanızda önerilen bileşenlerin ve sunulan rapor/beyanın aynı sistem tanımına ait olduğunu kontrol edin. Proje ihtiyacını belirleyen teknik kişinin istediği performanslarla sunulan sonuçları eşleştirin. Ürün listelerindeki deney adlarından kendiniz yangın sınıfı, uygulama kalınlığı veya güvenli montaj ölçüsü üretmeyin.

Kapı, pencere ve kapak alımında kullanım amacı neden sorulur?

TSE'nin ulusal listesinde iç kapı için kaçış yolu, yangın/dumanla ilgili kullanım ve diğer kullanımlar ayrı değerlendirilir. Rögar ve oluk kapaklarında da beton, kompozit ve plastik malzeme grupları ayrı standart bölümlerine bağlanır. Benzer görünen iki ürünün aynı raporla karşılandığını sadece ticari adına bakarak kabul etmeyin. İç kapı s.49–54; kapak grupları s.55–61.

Teklifte kullanım yeri, ürün tipi, malzeme ve istenen performansın açık yazılması; teslimat belgesinin bunlarla eşleştirilmesini kolaylaştırır. Bu örnekler satın alma hazırlığı içindir. İncelenen listenin revizyon tarihi alanı eksik olduğundan buradaki kayıtlar, ürününüzün bugünkü CE/G sınıflandırmasının veya standardın tüm teknik şartlarının onayı değildir.

Başvuru ve teklif öncesi hazırlayacağınız kısa dosya

İlk görüşmeye beş başlıkla gidebilirsiniz: faaliyetiniz; ürün veya hizmetin açık tanımı; üretim yeri ve başvuran kuruluş; incelenmesini istediğiniz standart veya program; elinizdeki beyanlar, raporlar ve belgeler. Henüz belirlenmeyen noktaları da “açık soru” olarak ekleyin. Bu önerilen ön hazırlıktır; kurumun güncel başvuru formu ve programa özel ekleri ayrıca tamamlanır.

Ücret için de kapsamı tarif eden teklif isteyin. Örneğin TSE’nin onaylanmış laboratuvar teklif tablosu; deney standardını, numune türü ve miktarını, değerlendirme ve raporlama ile toplam ücret kalemlerini ayrı gösterir. Tek bir “inşaat TSE fiyatı” bu ayrıntıları anlatmaz. Teklifte yer almayan bir testin dahil olduğunu varsaymayın; başvuru planınızı kendi işiniz için verilen kapsam ve takvimle kurun. Onaylanmış laboratuvar teklif formu, 5: ücret tablosu.