Ana içeriğe geç
Türk Standardları Enstitüsü’nün resmî sitesi değildir. Bağımsız bilgilendirme platformudur.
Dış site, yeni sekmede açılır
Sektör

Oto servis

Özel oto servisinizin bakım, onarım ve uzmanlık işlerini ayırın; doğru HYB kapsamı, adres, personel ve inceleme dosyasına hazırlanın.

7 dk okumaKaynaklı açıklama · Kaynakları aşağıda inceleyin
İçindekiler20 bölüm
Bağlantılar:Site içiDış site · Yeni sekme

Genel bakış

Servisinizin yaptığı işleri açıkça yazın

Özel oto servisinde başvuruya başlamanın en yararlı adımı, müşteriye gerçekten sunduğunuz işleri açıklamaktır. Periyodik bakım, arıza teşhisi, motor onarımı, kaporta, boya ve elektrik işlerini tek kelimelik “servis” başlığında bırakmayın. Hangi araçlara baktığınızı ve hangi işleri dışarıya gönderdiğinizi de belirtin. Bu çalışma bir resmî kontrol formu değildir; başvuru kapsamını konuşurken aynı işin farklı kişilerce farklı anlaşılmasını önleyen hazırlık notudur.

TSE’nin tarihli hizmet yeri listesinde TS 13168 özel karayolu motorlu taşıt servisleri, TS 11953 motor ayar yerleri ve TS 11954 motor yenileme hizmeti veren yerler için ayrı başlıklar olarak bulunur. Yalnız kod ve başlık üzerinden bütün teknik koşullar okunmuş sayılmaz. Faaliyetinize karşılık gelen güncel standart veya kriteri edinerek başvuru birimiyle kapsamı netleştirin. Başvuru kabul talimatı da başvurulan dokümanın satın alınmasını ve kurallarına uyulmasını ister. TSE HYB standart ve kriter listesi — 27.07.2026/17. HYB başvuru kabul talimatı — 27.07.2026/4. HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?.

Basit bir hazırlık örneğinde araç kabulü, müşterinin istediği bakım, sizin üstlendiğiniz işlem ve dışarıya yönlendirilen iş için dört ayrı alan kullanabilirsiniz. Bu alanlara gerçek faaliyetinizi yazarak hangi hizmetin genel servis işinden ayrıldığını görebilirsiniz. Sadece teklif edilen ama henüz sunulmayan hizmetleri de ayrı işaretleyin. Böylece TSE birimiyle görüşürken işletmenin bugünkü durumu ile gelecek yatırım planı aynı kapsam beyanında karışmaz. Bu örnek resmî başvuru formunun yerine geçmez.

Özel servis kimliğini marka yetkisiyle karıştırmayın

Farklı markalara hizmet vermeniz, her markanın yetkili servisi olduğunuz anlamına gelmez. TSE usulünde “Yetkili Servisler” başlıklı standart veya kriterler için üretici/ithalatçı ile sözleşme ve yetki belgeleri düzenlenir. Özel servis başvurusunu bu sözleşme ilişkisi varmış gibi anlatmayın. İşyerinizin tabelası, web sitesi ve teklifinde kullanılan ifadelerin fiilî ilişkinizi yansıtmasını sağlayın. Bir ana firmayla yeni anlaşma yaparsanız bunun mevcut HYB kapsamına etkisini ayrıca değerlendirin. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB ile SSHYB arasındaki fark: servis, üretici ve ithalatçı hangi belgeye başvurur?.

Birden fazla işi aynı başvuruda nasıl ele alırsınız?

Başvuru kabul talimatı aynı işlemde birden fazla standart veya kriter seçilmesine izin verir. Örneğin genel servis faaliyeti yanında ayrı bir motor yenileme atölyesi işletiyorsanız her iki işin başvuru kapsamında nasıl gösterileceğini konuşabilirsiniz. Bu olanak, işlerin teknik şartlarının birbirine dönüştüğü anlamına gelmez. Aynı adreste başka firma da çalışıyorsa sözleşme ve faturalama ayrımını hazırlayın. Aynı adreste kabul koşulları, yetkili servis ile işyeri standartlarında farklı düzenlendiği için ortak adresi tek başına yeterli gerekçe saymayın. HYB başvuru kabul talimatı — 27.07.2026/4. Bir başvuruda birden fazla standart ve kapsam. Aynı adreste iki firma HYB başvurusu yapabilir mi?.

Atölye ve ekipman hazırlığını kapsamla eşleştirin

Atölye planınızda iş kabul, çalışılan alanlar ve ekipmanın konumunu gösterebilirsiniz. Ölçüm veya teşhis için kullanılan cihazların kimliklerini, hangi işte kullanıldığını ve elinizdeki bakım ya da kontrol kayıtlarını düzenlemek de inceleme hazırlığına yardımcı olur. Bunlar önerilen dosya başlıklarıdır; belli bir cihazın bütün servislere zorunlu olduğu iddiası değildir. TSE incelemesi talep edilen standart/kriterin şartlarına göre yürür. Alan, cihaz türü ve personel niteliklerini ilgili güncel dokümandan kontrol edin. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB iş yeri fiziki şartları nasıl belirlenir?. HYB ekipman ve cihaz şartları nasıl kontrol edilir?.

Çalışan dosyasını gerçek görevlerle ilişkilendirin

Motor işini, elektrik işini ve müşteri kabulünü kimlerin yürüttüğünü belirten görev listesi hazırlayın. Diploma veya eğitim kaydını yalnız klasörde bulundurmak yerine, ilgili kişinin fiilen üstlendiği hizmetle ilişkilendirin. HYB usulü, standartta istenen çalışanların istihdamını SGK belgeleriyle ispat etmeyi düzenler; sözleşmeyle hizmet veren yetkili teknik sorumlu ve sorumlu müdür için özel ayrım da vardır. Bu hükümden bütün özel servisler için aynı sayıda usta veya aynı diploma gerektiği sonucu çıkarılamaz. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB personel ve mesleki yeterlilik şartları nasıl kontrol edilir?.

İncelemede eksik bulunursa doğru yoldan tamamlayın

İlk incelemede evrak eksikliği ile işyerinin fiziki eksikliği aynı şekilde kapanmaz. HYB usulünde doküman eksikliklerinin kayıt üzerinden, fiziki eksikliklerin ise takip incelemesiyle ele alınması ayrılır. Bildirim geldiğinde hangi maddeye, hangi kanıta ve hangi işlem aşamasına ilişkin olduğunu kaydedin. Cihaz satın almak bir evrak eksikliğini kendiliğinden kapatmayacağı gibi, fotoğraf göndermek de her fiziki eksiklik için incelemenin yerine geçmez. Size iletilen eksiklik yazısını esas alarak tamamlanma kanıtını ilgili birime sunun. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları. HYB incelemesinde eksiklik çıktı: evrak tamamlama mı, takip incelemesi mi?.

Tadilat ve yeni hizmet taleplerinde dosyayı yeniden değerlendirin

Müşteri, bakımın yanında aracın yapısında değişiklik istiyorsa ilgili araç tadilatı yolunu ayrıca araştırın. Tadilat prosedürü, tadilatçı firma ve AİTM mühendisi kayıtlarını düzenler; bir servis faturası bu onayın karşılığı değildir. Mevcut işyerinize yeni standart kapsamı eklemek istediğinizde de HYB kapsam genişletme süreci devreye girer. Faaliyet, hizmet adresi ve kuruluş bilgilerinde değişiklikleri belge dosyasından ayrı takip etmeyin. Yeni işi kabul etmeden önce hangi kayıtların ve başvuruların tamamlanacağını belirleyin. AİTM münferit tadilat inceleme ve onay prosedürü — 26.03.2026/17. Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları.

Bir iş emrinde birden fazla uzmanlık varsa

Örneğin aynı araç için periyodik bakım, motor yenileme ve elektrik arızası işi alınmış olabilir. Başvuru dosyanızdaki faaliyet tanımı bu farklı hizmetleri göstermelidir. Katalogdaki TS13168 özel servis başlığını, motor ayarı veya yenileme gibi ayrı kayıtların bütün teknik kapsamlarını otomatik içine alan bir üst izin gibi okumayın. Kapsamı güncel teknik doküman ve işletmenin gerçek hizmetleri belirler. HYB kataloğu; Başvuru kabul talimatı.

İç hazırlıkta örnek bir iş emrini takip ederek hangi işi kendi personelinizin yaptığını, hangi bölümde yürütüldüğünü ve hangi kayıtla teslim edildiğini gösterebilirsiniz. Başka servisin yaptığı iş varsa kuruluş ve hizmet ayrımı açık olsun.

Müşteri “TSE belgesi” istediğinde önce çıktıyı netleştirin

İşyerinizin hizmet belgesinin kopyası mı isteniyor, yoksa araçta yapılan değişiklik için uygunluk dosyası mı gerekiyor? AİTM kapsamındaki tadilat, firma/YTS kaydı ve araç incelemesiyle ayrı ilerler. Bir bakım faturası veya HYB kopyası bu onayın yerine geçmez. Münferit tadilat prosedürü md.4.

İş kabul aşamasında teslim edilecek kayıt veya belgenin adını yazmak, tamamlanmamış bir resmî başvurunun servis işlemiyle kapanmış gibi anlaşılmasını önler. Konuları araç işlemlerindeki belge ayrımı rehberinde karşılaştırabilirsiniz.

Üreticinin teknik bilgilerine erişimi planlayın

Teşhis cihazından alınan kodu, doğru araç varyantına ait üretici açıklaması ve bakım talimatıyla eşleştirin. Bakım, onarım ve OBD bilgilerine erişim rehberi, bağımsız servisin teknik bilgi erişimini, merkezi bakım kayıtlarını, abonelik ücretini ve güvenlik yetkisini ayırır. Portal hesabı açılması HYB veya marka yetkili servis ilişkisi oluşturmaz.

İşletmenize uygulayın

Faaliyetinize göre nereden başlamalısınız?

Özel servisin hazırlığında en yararlı başlangıç, tabelada yazan hizmetleri gerçek iş emirleriyle karşılaştırmaktır. İş kabulden teslimata kadar kimin ne yaptığını gösterebilen bir dosya, yalnız cihaz fotoğrafları ve diploma kopyalarından daha açıklayıcıdır.

Aşağıdaki senaryolar ve dosya önerileri editoryal örneklerdir. Resmî süreçlerin dayanakları ana açıklamada ve kaynaklar bölümündedir.

01

Genel mekanik bakım yapıyorum

Yağ ve filtre bakımından fren veya süspansiyon onarımına kadar üstlendiğiniz işleri gruplandırın. Her grubun karşısına işin atölyede mi, başka işletmede mi tamamlandığını yazın.

Hazırlayacağınız çıktı: İş grubu, sorumlu çalışan ve kullanılan kayıt örneğini eşleştiren hizmet listesi.

HYB için doğru standart veya kriter nasıl seçilir?

02

Birden fazla servis bölümü açıyorum

Mekanik bakımın yanına lastik, kaporta veya oto elektrik ekleniyorsa her bölümün gerçek iş akışını ayrı çıkarın. Ortak kullanılan alan ve cihazların hangi işlerde kullanıldığını gösterin.

Hazırlayacağınız çıktı: Ortak kaynakları ve bölüme özel hazırlığı ayıran kapsam tablosu.

Bir başvuruda birden fazla standart ve kapsam

03

Mevcut HYB kapsamımı büyütüyorum

Eski belgedeki hizmetlerle eklemek istediğiniz işi yan yana yazın. Yeni faaliyet için henüz karşılaştırmadığınız standart, personel veya cihaz konularını açık sorular olarak işaretleyin.

Hazırlayacağınız çıktı: Mevcut kapsam, eklenecek faaliyet ve hazırlanacak yeni kanıtları içeren değişiklik dosyası.

HYB kapsam genişletme ve kapsam daraltma

Örnek işletme dosyası

Mekanik servise lastik bölümü ekleniyor

Mekanik bakım yapan bir servis yeni cihazlar alarak lastik hizmeti vermeye hazırlanıyor. Hazırlığın başlangıcı cihaz faturası değil, hangi lastik işlemlerinin gerçekten üstlenileceğinin tarifidir.

  1. 1

    Yeni işi tanımlayın

    Sökme-takma, balans ve diğer planlanan işleri ayrı yazın; yapılmayacak işlemleri hizmet listesine eklemeyin.

  2. 2

    Kaynakları karşılaştırın

    Yeni bölümün personelini, alanını ve cihazlarını mekanik bölümün ortak kaynaklarından ayırın.

  3. 3

    Kapsam dosyasını kurun

    Mevcut HYB kopyasını, yeni faaliyet listesini ve standart karşılaştırmasında açık kalan maddeleri birlikte hazırlayın.

Dosya hazır olduğunda: Kapsam görüşmesinde hangi işin eklendiği ve hangi hazırlığın henüz tamamlanmadığı görülebilir.

Dosyada hangi bilgiler karışabilir?

Her arızayı aynı ifadeyle kapatmak
'Bakım yapıldı' kaydı hangi şikâyetin hangi işlemle karşılandığını anlatmaz. İş emrindeki talep ile sonuç kaydını eşleştirin.
Ekipman sahipliğini yeterlilik saymak
Bir cihazın satın alınmış olması, doğru kapsamda ve uygun kayıtlarla kullanıldığını tek başına göstermez.

İşletmeniz değiştiğinde neyi gözden geçirmelisiniz?

Çalışan değişikliği
Ayrılan çalışanın üstlendiği iş gruplarını ve belge dosyasında dayanak yapılan kayıtları bulun; yeni görev dağılımını ayrıca değerlendirin.
İş akışının dışarıya taşınması
Daha önce içeride yapılan bir iş başka işletmeye veriliyorsa kabul ve teslim sorumluluklarını güncelleyin.

İşletmenizin hazırlık listesi

0 / 5 işaretlendi

İşletmenize ait kayıtları topladıkça işaretleyin. Bu liste bir hazırlık önerisidir; işaretlemek belgelendirme şartlarını sağladığınız anlamına gelmez.

Seçimleriniz sunucuya gönderilmez; sayfa yenilendiğinde sıfırlanır. Saklamak için listeyi indirin.

Alt sektörleri keşfedin

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

  1. files.tse.org.tr1.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · 27.07.2026 / 17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  2. intweb.tse.org.tr2.TSE Standart AramaTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  3. viewer.tse.org.tr3.Hizmet Belgelendirme Başvuru Kabul TalimatıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  4. viewer.tse.org.tr4.Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve EsaslarıTürk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  5. viewer.tse.org.tr5.AİTM MÜNFERİT ARAÇ UYGUNLUK BELGESİ (TADİLAT) İNCELEME VE ONAY PROSEDÜRÜ — ULM-03-PR-04-002, 26.03.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 10 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır
  6. viewer.tse.org.tr6.Hizmet Yeri Belgelendirmesi Yapılan Standart ve Kriter Listesi · QDMS, 27.07.2026/17Türk Standardları Enstitüsü · Erişim: 12 Eylül 2026Dış kaynak · Yeni sekmede açılır

Kaynak bağlantısının bulunması, içeriğin tüm kapsamının editör tarafından doğrulandığı anlamına gelmez.

OKUMAYA DEVAM EDİN

Konuyla ilgili içerikler

Diğer 4 ilgili içeriği göster
İşleminiz için resmî kanalı bulun.Başvuru, randevu, standart arama ve belge sorgulama adresleri.